Sáng sớm ở bản Tà Cóm, xã Trung Lý, từng lớp sương mờ vẫn còn phủ kín những con dốc đá lởm chởm. Trong chiếc gùi tre đeo trên vai, Hơ Thị Xanh không mang cặp sách, mà là bó củi vừa chặt từ rừng về.
Bố em đi tù vì buôn ma túy, mẹ sau khi cai nghiện đã bỏ đi biệt tích. Mới 13 tuổi, Xanh đã phải quẩn quanh với nương với rẫy. Học hành dang dở từ lớp 6, tương lai của em mờ mịt như màn sương giăng phủ núi rừng.
Câu chuyện của Xanh chỉ là một lát cắt trong bức tranh còn nhiều mảng tối về ma túy ở vùng biên viễn xứ Thanh. Xung quanh em còn rất nhiều hoàn cảnh tương tự. Ở tuổi 18, Sung Cá Dua về làm dâu bản Tà Cóm. Nhà chồng trống huếch, chỉ có vài chiếc giường. Những gì có giá trị đều đã bán đi để lấy tiền cho cơn nghiện của bố mẹ chồng. Dua buồn bã, ít nói, chỉ thỉnh thoảng đáp lời khách bằng vài tiếng “có” hoặc “không”.
Bản Tà Cóm từng là “vùng đỏ” về ma túy. Tới nay, dù đã chuyển sang "vùng vàng", nhiều gia đình ở đây vẫn chìm trong cảnh thiếu thốn, trẻ em phải lớn lên giữa những nỗi đau của cha mẹ nghiện ngập.
“Ngày nào cũng thấy người đi cai, người bị bắt, trẻ con quẩn quanh, bỏ bê học hành", anh Thào A Sự, trưởng bản Tà Cóm, chia sẻ.
Nhưng cũng trong những ngày tháng khó khăn nhất, chính quyền xã và các lực lượng đóng chân trên địa bàn đã không bỏ cuộc, tìm mọi cách tháo gỡ khó khăn, động viên người nghiện tự nguyện cai nghiện, hướng trẻ em tới học hành, lao động. Nhờ những nỗ lực này, nhiều người dân đã thay đổi nhận thức, từng bước rút ra khỏi vòng xoáy nghiện ngập.
Anh Sùng A Nụ, một thanh niên trong bản, chia sẻ: “Được cán bộ vận động, tôi quyết tâm tránh xa ma túy, chăm lo lao động để thoát nghèo”.
Tại những bản làng ở khu vực biên giới xa xôi, lực lượng công an cơ sở luôn xác định phương châm ba bám, bốn cùng với đồng bào, như Thiếu tá Nguyễn Văn Mạnh, Trưởng Công an xã Mường Lát, chia sẻ. Công an xã thường xuyên phối hợp biên phòng, quân sự tuần tra, chốt chặn, đồng thời tham mưu cấp ủy, chính quyền ban hành nghị quyết, kế hoạch phòng ngừa, đấu tranh với ma túy.
“Khó khăn nhiều, nhưng anh em quyết tâm vượt qua, vì biết phía sau mình là cuộc sống của nhân dân,” anh Mạnh nói.
Tại xã Trung Lý, nơi có nhiều bản giáp biên và được xem là một trong những địa bàn trọng điểm, cuộc chiến chống ma túy đòi hỏi sự quyết tâm và tập trung tối đa từ mỗi cán bộ, chiến sĩ.
Đại úy Vũ Chí Duy, Phó trưởng Công an xã, cho biết: “Từ tháng 7 đến nay, Công an xã đã phối hợp Đồn Biên phòng bắt giữ hai vụ ma túy, lập hồ sơ đưa các đối tượng đi cai nghiện bắt buộc. Chúng tôi lấy dân làm gốc, nắm chắc địa bàn, lắng nghe tâm tư để kịp thời xử lý, đồng hành cùng người dân phát triển kinh tế, xã hội”.
Ông Trần Văn Thắng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trung Lý, thông tin thêm: “Xã có hơn 7.200 dân thuộc 7 dân tộc, trong đó người H'Mông chiếm đa số. Ba trong số 15 bản giáp biên, địa hình hiểm trở, giao thông cách trở. Đây chính là lý do khiến Trung Lý trở thành điểm nóng, buộc chính quyền và lực lượng công an, biên phòng luôn phải căng mình bám dân, giữ đất”.
Từ miền biên giới xa xôi cho đến vùng đồng bằng đô thị, ma túy len lỏi khắp nơi, để lại hậu quả khôn lường. Giữa thách thức ấy, lực lượng công an đã ngày đêm bám chắc địa bàn, phối hợp nhịp nhàng để giữ bình yên cho dân.
Thượng tá Lê Khắc Minh, Trưởng phòng PC04, cho biết: “Phòng, chống ma túy là trận chiến trường kỳ, đầy nguy hiểm và không có quãng nghỉ. Đứng trước những bất hạnh mà ma túy gây ra, chúng tôi phải đi đầu trên trận tuyến, quét sạch ma túy trên từng địa bàn cơ sở, bởi đó là trách nhiệm, là lời thề với Đảng, với nhân dân”.
Chỉ tính từ năm 2020 đến nay, Công an Thanh Hóa đã đấu tranh 3.674 vụ, bắt 6.454 đối tượng, thu giữ hơn 92kg heroin, 235kg ma túy tổng hợp cùng nhiều vũ khí nóng. Toàn tỉnh triệt phá 30 chuyên án lớn, xóa sổ 23 tụ điểm và 284 điểm phức tạp về ma túy.
Đặc biệt, vào tháng 5/2025, phòng PC04 đã phát hiện đường dây sản xuất và buôn bán "khí cười" N2O với quy mô cực lớn. Năm tổ công tác được triển khai, phối hợp chặt chẽ các địa phương liên quan. Hệ thống nhà xưởng nơi các đối tượng thuê để đặt máy móc sản xuất bị bao vây, khám xét đồng loạt. 43 đối tượng bị bắt giữ, khởi tố với các tội danh tổ chức, sử dụng và mua bán trái phép chất ma túy, sản xuất hàng quốc cấm.
Đối với công tác phòng, chống ma túy trên địa bàn, Đại tá Trịnh Văn Giang, Phó Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa, cho biết: “Chúng tôi triển khai đồng bộ ba nhóm giải pháp, gồm điều tra cơ bản, phát hiện-ngăn chặn, và chuyển hóa địa bàn. Thành quả đến từ sự đoàn kết, sáng tạo, tinh thần không ngừng nghỉ của anh em cán bộ, chiến sĩ”.
Trong cuộc chiến với “cái chết trắng”, đã có những mất mát không thể bù đắp. Nhiều cán bộ, chiến sĩ bị thương, không ít ca phơi nhiễm HIV trong khi làm nhiệm vụ.
Năm 2021, Thiếu tá Vi Văn Luân, Công an viên xã Pù Nhi, hi sinh khi truy bắt tội phạm ma túy. Anh ra đi khi tuổi đời còn trẻ, để lại vợ và hai con thơ. Sự hi sinh của Thiếu tá Vi Văn Luân là nỗi đau, nhưng cũng là động lực để đồng đội tiếp tục kiên cường trên tuyến đầu.
“Muốn đánh thắng ma túy, trung tâm vẫn là con người. Khi chiến sĩ thấy lãnh đạo xung trận, họ sẽ không chùn bước. Ngược lại, nếu lãnh đạo né tránh, sẽ không ai dám xông pha", Thượng tá Lê Khắc Minh chia sẻ.
Chính sự dẫn dắt ấy đã tạo động lực để từng cán bộ, chiến sĩ bước vào những địa bàn nguy hiểm, kiên cường bám dân, bám bản, bất chấp hiểm nguy để giữ bình yên cho cộng đồng.
Mới đây, tại lễ trao danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho Phòng PC04, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an, nhấn mạnh: “Tôi đề nghị các đồng chí tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trên tuyến đầu phòng, chống ma túy; phối hợp chặt chẽ lực lượng trong và ngoài nước, triệt phá tận gốc các đường dây xuyên quốc gia; tham mưu triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030, hướng tới mục tiêu 50% xã, phường không còn ma túy”.
Hiện toàn tỉnh Thanh Hóa đã có 40/166 xã, phường đạt tiêu chí không ma túy. Phòng PC04 đặt mục tiêu đến năm 2025 có thêm 20% xã, phường đạt chuẩn “sạch ma túy”, đến năm 2030 sẽ đạt mục tiêu đề ra.
Trong không khí đầy quyết tâm này, từ xã Trung Lý xa xôi, tại bản Pá Búa, anh Sùng A Thể phấn khởi nói: “Chính quyền, công an, biên phòng sát cánh, bà con dân bản có thêm niềm tin. Bản làng sạch nạn ma túy sẽ mang lại tương lai cho con cháu”.
Sự tin tưởng ấy không chỉ là lời nói, mà đang được hiện thực hóa từng ngày, trên khắp các bản làng, thôn xóm. Từ những cán bộ, chiến sĩ kiên cường bám bản, xông pha nơi tuyến lửa, đến những người dân chân chất ngày ngày gìn giữ bản làng, tìm cách vượt qua những khó khăn do ma túy gây ra, tất cả hợp lại thành một phòng tuyến vững chắc.
Bên cạnh niềm vui từ những kết quả bước đầu, cuộc đời những đứa trẻ như Hơ Thị Xanh hay câu chuyện gia đình chị Sung Cá Dua vẫn là động lực để lực lượng Công an Thanh Hóa vững vàng trên tuyến đầu. Cuộc chiến với ma túy còn trường kỳ, nhưng các anh, với truyền thống đầy tự hào, luôn nỗ lực để xứng đáng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, phần thưởng cao quý nhất dành cho tập thể có thành tích xuất sắc trong chiến đấu và bảo vệ trật tự, an toàn xã hội.
