An toàn thông tin trong chuyển đổi số

Tại Việt Nam, quá trình chuyển đổi số đang diễn ra rộng khắp trong nhiều ngành nghề, lĩnh vực. Trong khi đó, vấn đề an ninh mạng và bảo mật thông tin vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn. Vì vậy, việc bảo đảm an toàn thông tin trong chuyển đổi số cần được tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân đặc biệt quan tâm.
Cán bộ Trung tâm giám sát điều hành đô thị thông minh (IOC) tỉnh Đắk Lắk vận hành hệ thống giám sát an toàn thông tin mạng. (Ảnh KIM BẢO)
Cán bộ Trung tâm giám sát điều hành đô thị thông minh (IOC) tỉnh Đắk Lắk vận hành hệ thống giám sát an toàn thông tin mạng. (Ảnh KIM BẢO)

Theo các chuyên gia, chuyển đổi số ở nước ta đang đối mặt nhiều thách thức liên quan an toàn thông tin. Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) cho biết, năm 2023, cả nước có 14.000 vụ tấn công ransomware (phần mềm độc hại mã hóa các tệp hoặc ngăn người dùng sử dụng máy tính cho đến khi trả tiền chuộc) được phát hiện với khoảng 83.000 máy tính, máy chủ bị nhiễm mã độc ransomware, tăng 8,4% so với năm 2022.

Theo thống kê của BKAV, năm 2023, Việt Nam có 280.000 máy tính trong các cơ quan, tổ chức bị nhiễm mã độc APT (tăng 55% so với năm 2022). Hầu hết các hình thức tấn công mạng trên thế giới đều đã xuất hiện tại Việt Nam. Trong sáu tháng đầu năm 2024, ngành chức năng đã phát hiện, xử lý 211.000 cảnh báo tấn công mạng và 20 sự cố tấn công mạng đặc biệt nghiêm trọng.

Nổi lên là hoạt động tấn công mã hóa dữ liệu, đòi tiền chuộc nhắm vào các tập đoàn, doanh nghiệp tài chính, năng lượng, viễn thông gây ngưng trệ hoạt động quản lý điều hành, thiệt hại lớn về kinh tế và uy tín. Ngoài ra, cơ quan chức năng phát hiện 201.903 gói dữ liệu bị lộ, lọt trên mạng do mã độc tấn công với khoảng 12,3 triệu dòng thông tin, dữ liệu bị đánh cắp...

Phó Trưởng phòng An toàn hệ thống thông tin (Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông) Phạm Tuấn An cho rằng, nguyên nhân lộ, lọt thông tin cá nhân, dữ liệu cá nhân là do hiện nay nhiều cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp thu thập thông tin nhiều nhưng không có cơ chế bảo vệ hoặc chia sẻ trái phép cho bên thứ ba; lộ, lọt từ nhân viên quản lý dữ liệu; nhận thức về bảo vệ thông tin cá nhân, dữ liệu cá nhân thấp. Các hệ thống thu thập, xử lý, lưu trữ thông tin người dùng nhưng không bảo đảm an toàn dẫn đến bị tấn công, khai thác.

Theo Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, hoạt động mua bán dữ liệu công dân, người dùng internet trên thế giới và Việt Nam diễn ra ngày càng phức tạp về số vụ và số lượng thông tin bị rò rỉ. Hoạt động tấn công vào hệ thống mạng của các nhóm tin tặc được thực hiện chuyên nghiệp, các kỹ thuật được triển khai chặt chẽ, ngụy trang cho nhau, sử dụng nhiều kỹ thuật để đánh lạc hướng bộ phận bảo đảm an toàn thông tin.

Chuyển đổi số là quá trình tích hợp công nghệ số vào mọi lĩnh vực của đời sống, kinh tế và xã hội, thay đổi căn bản cách chúng ta sống, làm việc và tương tác. Việc các tổ chức, cơ quan, doanh nghiệp, cá nhân luôn có ý thức, giải pháp bảo vệ an toàn thông tin là cần thiết.

Theo ông Phan Văn Bá, Phó trưởng Văn phòng đại diện Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) khu vực Tây Nam Bộ, những năm qua, Agribank đã tập trung nghiên cứu, xây dựng “Đề án chiến lược phát triển công nghệ thông tin giai đoạn 2022-2026, định hướng đến năm 2030”, ưu tiên đầu tư các dự án công nghệ nhằm tăng cường hệ thống máy chủ và cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, nâng cấp hạ tầng các trung tâm dữ liệu, hệ thống mạng, tăng cường an ninh bảo mật, bảo đảm các hệ thống luôn hoạt động ổn định, an toàn; phát triển các hệ thống ứng dụng phục vụ yêu cầu quản trị điều hành và phát triển dịch vụ sản phẩm mới, kênh phân phối mới...

Ông Lê Công Trung, phụ trách an ninh mạng tại Tổng công ty Viễn thông MobiFone, cho rằng, ngoài các giải pháp truyền thống như không cài đặt phần mềm độc hại, hạn chế truy cập wifi không mật khẩu, website lạ... thì các nhà mạng viễn thông cần có giải pháp bảo vệ không gian số, bảo vệ thiết bị đầu cuối cho người dùng; có giải pháp đào tạo người dùng trên các nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI)...

Đáng chú ý, do các đối tượng thường xuyên thay đổi cập nhật thông tin và các kỹ thuật, vì vậy, các tổ chức phải thường xuyên cập nhật công nghệ để phòng ngừa và phát hiện kịp thời. Trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh, các tổ chức cần bảo vệ dữ liệu khách hàng chặt chẽ và bảo đảm khách hàng luôn được bảo vệ để có dịch vụ trải nghiệm tốt nhất.

Theo ông Nguyễn Trọng Anh, Phòng Bảo vệ an ninh hệ thống mạng thông tin quốc gia (Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao), đối với hệ thống máy chủ, vị trí quan trọng thường xuyên mà tội phạm mạng nhắm tới, cần tập trung bảo vệ nền tảng hệ điều hành với các giải pháp như cài đặt ứng dụng diệt mã độc phiên bản dành cho máy chủ. Thiết lập tường lửa (firewall) mềm nhằm sàng lọc, phát hiện, ngăn chặn từ sớm kết nối nguy hại. Cấu hình phân cấp, phân quyền quản trị đến từng người dùng.

Đối với dữ liệu, được ví như “trái tim” của đơn vị, tổ chức, cá nhân thì cần định kỳ sao lưu dữ liệu, không kết nối máy tính hoặc thiết bị sao lưu vào máy đang lưu trữ dữ liệu; dữ liệu sao lưu cần được mã hóa và bảo quản, lưu trữ nơi an toàn...

Với người dùng internet, cần thiết lập mật khẩu tài khoản mạnh; thiết lập quyền riêng tư cần thiết cho tài khoản; chú ý các thông báo về đăng nhập, cảnh báo bảo mật; thiết lập ngăn chặn, lưu ý khi sử dụng một số quyền nguy hiểm ảnh hưởng đến thông tin cá nhân gồm: Danh bạ, truy cập file, hình ảnh, video, micro, định vị...

Khi gặp sự cố trên không gian mạng, người dùng cần báo cáo và liên hệ cơ quan chức năng có thẩm quyền; thay đổi mật khẩu và khóa tài khoản bị xâm phạm; kiểm tra thiết bị và phần mềm để phát hiện các mối đe dọa tiềm ẩn hoặc ngắt mạng tạm thời; sao lưu và bảo vệ dữ liệu quan trọng, đồng thời trích chép, sao chụp lại toàn bộ thông tin, hình ảnh, dữ liệu liên quan sự cố…

Có thể bạn quan tâm

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.