Không quản nắng mưa, không nề hà tuổi tác hay thương tật, người bệnh binh năm xưa đã dành trọn tâm huyết để chăm lo nơi yên nghỉ của hơn 100 Anh hùng liệt sĩ bằng tất cả lòng biết ơn và nghĩa tình đồng đội.
Năm 1989, khi địa phương giao Hội Cựu chiến binh đảm nhiệm việc quản lý, chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, ông Nguyễn Văn Lịch là người đầu tiên tình nguyện nhận nhiệm vụ. Thời điểm đó, công việc hoàn toàn không có bất kỳ khoản phụ cấp nào, những năm gần đây, ông mới được hỗ trợ 350 nghìn đồng/tháng. Thế nhưng với người bệnh binh già, giá trị của công việc chưa bao giờ được đong đếm bằng tiền.
Ông Lịch chia sẻ: “Trong số hơn 100 đồng đội đang yên nghỉ tại nghĩa trang có nhiều người là bạn bè, anh em của tôi. Họ ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, còn tôi may mắn được trở về sau chiến tranh. Vì vậy, khi địa phương giao nhiệm vụ chăm sóc nghĩa trang, dù mang trên mình thương tật, tôi nhận ngay và chỉ mong làm thật tốt để ấm lòng đồng đội và thân nhân các liệt sĩ”.
Từ suy nghĩ giản dị ấy, hơn ba mươi năm qua, gần như ngày nào ông cũng có mặt tại nghĩa trang. Công việc của ông bắt đầu từ việc quét dọn lối đi, nhổ cỏ quanh từng phần mộ, cắt tỉa cây xanh, chăm sóc bồn hoa đến kiểm tra, giữ gìn cảnh quan.
Mỗi khi phát hiện cây đổ sau mưa bão hay có dấu hiệu xuống cấp, ông lại chủ động báo với chính quyền địa phương để kịp thời sửa chữa. Không chỉ chăm sóc cảnh quan, ông còn thường xuyên nhắc nhở người dân không chăn thả gia súc trong khuôn viên nghĩa trang, không xâm hại công trình, góp phần giữ gìn không gian trang nghiêm nơi yên nghỉ các Anh hùng liệt sĩ.
Đều đặn vào ngày đầu tháng và ngày rằm, người bệnh binh tóc đã bạc trắng lại tự tay chuẩn bị hương hoa, lặng lẽ thắp từng nén nhang tại Đài tưởng niệm và từng phần mộ liệt sĩ.
Chị Nguyễn Thị Thơm, người dân xã Cổ Đô xúc động chia sẻ: “Hoàn cảnh gia đình ông Lịch rất khó khăn. Dù cuộc sống còn nhiều vất vả nhưng mấy chục năm nay, ngày nào ông cũng tận tụy với công việc chăm sóc nghĩa trang. Chúng tôi ai cũng trân quý, khâm phục tinh thần trách nhiệm ấy. Nghĩa trang lúc nào cũng sạch sẽ, khang trang nhờ công sức thầm lặng của ông”.
Sự tận tụy ấy không chỉ được người dân ghi nhận mà còn được cấp ủy, chính quyền địa phương trân trọng.
Ông Nguyễn Xuân Trường, Bí thư Chi bộ thôn Châu Sơn cho biết: “Dù tuổi đã cao, sức khỏe giảm sút và điều kiện gia đình còn nhiều khó khăn, ông Lịch vẫn luôn tự giác, trách nhiệm với công việc được giao. Tinh thần trách nhiệm và nghĩa tình của ông đã lan tỏa đến cán bộ, đảng viên, đoàn viên thanh niên và Nhân dân trong thôn, góp phần giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” cho thế hệ trẻ”.
Nhờ sự chăm sóc tận tình của ông Lịch, Nghĩa trang liệt sĩ xã Cổ Đô luôn xanh, sạch, đẹp. Những hàng cây tỏa bóng mát, lối đi được quét dọn sạch sẽ, từng phần mộ được chăm chút cẩn thận.
Mỗi dịp lễ, Tết hay Ngày Thương binh-Liệt sĩ 27/7, khi thân nhân các liệt sĩ, các đoàn thể và người dân đến dâng hương, ai cũng cảm nhận được sự trang nghiêm và ấm cúng của nơi yên nghỉ những người con ưu tú của quê hương.
Sau mỗi buổi chăm sóc nghĩa trang, người bệnh binh ấy lại trở về với cuộc sống đời thường còn nhiều nhọc nhằn. Chưa bao giờ ông coi việc mình làm là sự hy sinh hay đòi hỏi được ghi nhận. Với ông, được góp phần giữ gìn nơi an nghỉ của đồng đội là niềm an ủi và hạnh phúc lớn lao.
