AI với công nghệ mở là chiến lược để Việt Nam bứt phá

Theo Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, chủ đề của Open Summit năm nay "AI với công nghệ mở và mã nguồn mở" chính là chiến lược để Việt Nam bứt phá, không còn đi sau. Đây là cách để biến người dùng thành người sáng tạo, để AI được phát triển một cách an toàn và tự chủ.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: TL)
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: TL)

Chiều 3/11, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Diễn đàn Công nghệ mở năm 2025 với chủ đề “AI với công nghệ mở và mã nguồn mở”. Diễn đàn là nơi trao đổi, chia sẻ tầm nhìn, kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp chiến lược thúc đẩy phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ chuyển đổi số quốc gia.

Làm chủ AI bằng công nghệ mở

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho biết: "Công nghệ số đang thâm nhập vào mọi ngõ ngách của đời sống. Con đường để đạt được điều đó chính là công nghệ mở, bao gồm mã nguồn mở, kiến trúc mở và chuẩn mở, đi cùng với một văn hóa mở - nơi mọi người cùng đóng góp, chia sẻ và sử dụng công nghệ để giá trị được phổ cập toàn dân".

Công nghệ mở là để các quốc gia có thể làm chủ công nghệ mà mình sử dụng. “Hiện nay, nhiều quốc gia đã tuyên bố chỉ mua công nghệ khi công nghệ là mở, nhất là khi các công nghệ đó dùng để xây dựng các hạ tầng nền tảng trọng yếu quốc gia", Bộ trưởng nêu rõ.

Cùng với đó, sự sáng tạo vĩ đại nhất là sự sáng tạo của toàn dân. Không một công ty hay tập đoàn nào, dù lớn đến đâu, có thể giải quyết mọi bài toán của xã hội. Chỉ khi công nghệ là mở, mỗi cá nhân mới có thể đứng trên vai người khác, phát triển những giá trị mới, tạo nên một mặt bằng sáng tạo ngày càng cao hơn.

Việc phát triển phần mềm nguồn mở, mở dữ liệu và khuyến khích cộng đồng cùng tham gia sáng tạo là hướng đi đúng đắn để Việt Nam vừa thừa hưởng tri thức nhân loại, vừa đóng góp cho tri thức nhân loại.

Cũng theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, chủ đề của Open Summit năm nay "AI với công nghệ mở và mã nguồn mở" chính là chiến lược để Việt Nam bứt phá, không còn đi sau. Đây là cách để biến người dùng thành người sáng tạo, để AI được phát triển một cách an toàn và tự chủ.

Ba trụ cột phát triển hệ sinh thái AI mở

Theo Tiến sĩ Hồ Đức Thắng, Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), Việt Nam đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng: "Hoặc phụ thuộc vào “hộp đen” công nghệ đóng, độc quyền, với dữ liệu và quyết định nằm trong tay người khác; hoặc lựa chọn con đường tự chủ, sáng tạo, chủ quyền. Lựa chọn AI mở chính là lựa chọn để kiến tạo chủ quyền số quốc gia".

dien-dan-9705.jpg
Diễn đàn Công nghệ mở năm 2025 với chủ đề “AI với công nghệ mở và mã nguồn mở”. (Ảnh: TL)

Theo ông Thắng, để hiện thực hóa tầm nhìn đó, Việt Nam cần đồng bộ phát triển trên 3 trụ cột sức mạnh.

Theo đó, đầu tiên là hạ tầng tính toán quốc gia - xương sống vật lý của trí tuệ Việt. AI tạo sinh đòi hỏi nguồn năng lượng tính toán khổng lồ, do đó cần xây dựng trung tâm dữ liệu và cụm tính toán hiệu năng cao “Make in Vietnam”, an toàn và tự chủ.

Thứ hai, nền tảng dữ liệu mở - huyết mạch nuôi dưỡng AI Việt. Cần khẩn trương hình thành các kho dữ liệu mở quốc gia, chia sẻ an toàn, chuẩn hóa dữ liệu tiếng Việt, để AI “nói bằng ngôn ngữ của chúng ta, hiểu văn hóa của chúng ta và phục vụ người dân của chúng ta”.

Thứ ba, cộng đồng AI mở - bộ óc tập thể của quốc gia. Cần một hệ sinh thái nơi nhà khoa học, kỹ sư, doanh nghiệp và cộng đồng cùng nhau đóng góp, sáng tạo, và đưa trí tuệ Việt vào kho tri thức chung của nhân loại.

Với nhiều hướng phát triển tiềm năng như hạ tầng, dữ liệu, mô hình hay ứng dụng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Hồng Sơn, Chủ tịch Câu lạc bộ Phần mềm Tự do Nguồn mở Việt Nam (VFOSSA) cho rằng Việt Nam nên ưu tiên tập trung vào phát triển hạ tầng trước tiên, bởi đây chính là nền móng vững chắc. Khi có nền móng tốt, các yếu tố khác sẽ tự nhiên phát triển theo.

Theo ông Sơn, Việt Nam nên tập trung vào việc xây dựng và phát triển nền tảng AI nội địa. Cùng với đó là việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, không chỉ giỏi công nghệ mà còn thành thạo ngoại ngữ và đạo đức nghề nghiệp, để AI Việt Nam có thể “đi xa và đi đúng”.

Trong khuôn khổ diễn đàn, các đại biểu đã có những phiên trao đổi sôi nổi, tập trung vào hai chuyên đề chính: Công nghệ mở, mã nguồn mở và ứng dụng AI; hạ tầng tính toán và an toàn bảo mật phục vụ phát triển AI.

Có thể bạn quan tâm

Công tác dự báo và cảnh báo sớm chính là “tuyến phòng thủ” đầu tiên, giữ vai trò quyết định trong bảo vệ tính mạng người dân và tài sản. (Ảnh: TRỌNG TÙNG)

Rút ngắn thời gian phản ứng với thiên tai

Việc cảnh báo thiên tai sẽ chỉ thật sự hiệu quả khi thông tin nguy hiểm đến đúng người, đúng nơi và đúng thời điểm. Các mô hình tháp báo lũ thông minh và mạng quan trắc tự động đang giúp việc đưa dữ liệu về ngập lụt tới cộng đồng nhanh hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của người dân khi thiên tai xảy ra.

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.