EVFTA là chất xúc tác đưa kim ngạch thương mại song phương Việt Nam-EU tăng trưởng mạnh mẽ. (Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)
EVFTA là chất xúc tác đưa kim ngạch thương mại song phương Việt Nam-EU tăng trưởng mạnh mẽ. (Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

5 năm thực thi EVFTA: Động lực thúc đẩy thương mại bền vững giữa Việt Nam và EU

Tròn 5 năm kể từ ngày chính thức có hiệu lực, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) đã góp phần thúc đẩy kim ngạch thương mại song phương tăng trưởng mạnh mẽ, tích lũy gần 300 tỷ USD, đưa Việt Nam trở thành đối tác thương mại hàng đầu của Liên minh châu Âu (EU) tại ASEAN và đối tác lớn thứ 16 của khối này trên toàn cầu.

Doanh nghiệp hưởng lợi rõ rệt từ EVFTA

Báo cáo của Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) công bố nhân dịp kỷ niệm 5 năm EVFTA có hiệu lực cho thấy, EVFTA đã góp phần tích cực trong việc thúc đẩy thương mại song phương, tạo điều kiện thuận lợi cho cải cách thể chế, nâng cao tiêu chuẩn và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cụ thể, sau 5 năm thực thi EVFTA, kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và EU đã đạt gần 300 tỷ USD. Con số này chiếm gần 40% tổng kim ngạch thương mại tích lũy giữa hai bên kể từ năm 1995 – một minh chứng rõ ràng cho vai trò xúc tác của EVFTA trong việc mở rộng thị trường và làm sâu sắc hơn mối quan hệ hợp tác kinh tế song phương.

5021537-3742.jpg
Chế biến, đóng gói dừa xuất khẩu. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Cũng theo EuroCham, Việt Nam hiện là đối tác thương mại hàng hóa lớn nhất của EU tại ASEAN và cũng là đối tác lớn thứ 16 của khối này trên toàn cầu. Trong khi đó, EU là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 và là nguồn nhập khẩu lớn thứ 4 của Việt Nam.

Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang EU gồm điện tử, dệt may, nội thất và nông sản; còn ở chiều ngược lại là máy móc công nghệ cao, dược phẩm, phương tiện vận tải và công nghệ xanh.

Được ký kết vào ngày 30/6/2019 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/8/2020, EVFTA là một trong những hiệp định thương mại tự do toàn diện và tham vọng nhất mà EU từng ký với một quốc gia đang phát triển. Hiệp định đã xóa bỏ hơn 70% thuế quan đối với nhiều mặt hàng xuất nhập khẩu giữa hai bên. Phần thuế còn lại lên tới 99% sẽ được gỡ bỏ dần theo lộ trình trong những năm tới.

Báo cáo của EuroCham cho biết, chỉ trong vòng 5 năm kể từ khi EVFTA có hiệu lực, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, đã khai thác hiệu quả các ưu đãi thuế quan.

Tỷ lệ doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam đánh giá cắt giảm thuế quan là yếu tố then chốt đã tăng vọt từ 29% (quý II/2024) lên 61% (quý II/2025). Trong đó, một số doanh nghiệp ghi nhận mức tăng lợi nhuận ròng nhờ EVFTA lên tới 25%; mức tăng trung bình đạt 8,7%.

Báo cáo Chỉ số niềm tin kinh doanh (BCI) do EuroCham thực hiện trong quý II/2025 cho thấy, 66% doanh nghiệp đang tích cực giao thương giữa EU và Việt Nam; gần 98,2% doanh nghiệp có hiểu biết nhất định về EVFTA.

Một nửa số doanh nghiệp ghi nhận lợi ích ở mức từ trung bình đến đáng kể, và tỷ lệ này được kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng khi các cam kết cắt giảm thuế quan được triển khai đầy đủ trong những năm tới.

EVFTA cũng được đánh giá là đòn bẩy giúp doanh nghiệp châu Âu tiếp cận tốt hơn thị trường Việt Nam có quy mô dân số 100 triệu người và lực lượng lao động dồi dào. Báo cáo EuroCham nhận định, trong các lĩnh vực như nông nghiệp số, năng lượng tái tạo và chuyển đổi số, chuyên môn của EU là sự bổ trợ lý tưởng cho chiến lược phát triển của Việt Nam.

Chủ tịch EuroCham, ông Bruno Jaspaert đánh giá: “Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và thương mại toàn cầu, EVFTA nổi bật như một biểu tượng của niềm tin và tinh thần hợp tác. Những điều khoản minh bạch và cam kết chung giữa Việt Nam và EU cho thấy sự hài hòa về tiêu chuẩn cùng thị trường mở chính là con đường dẫn đến tăng trưởng bền vững và thịnh vượng lâu dài”.

Động lực thúc đẩy cải cách

Đánh giá cao hiệu quả của EVFTA, EuroCham cũng chỉ ra những thách thức trong quá trình thực thi, đặc biệt liên quan thủ tục hải quan và quy tắc xuất xứ – yếu tố then chốt để doanh nghiệp được hưởng ưu đãi thuế.

Theo khảo sát của EuroCham, 37% doanh nghiệp châu Âu phản ánh thường xuyên gặp chênh lệch trong định giá hải quan, thiếu nhất quán giữa các cơ quan thực thi, khiến chi phí phát sinh và giảm sức cạnh tranh.

Ngoài ra, quy trình cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) vẫn còn nhiều điểm nghẽn; trong khi một số doanh nghiệp nhận được C/O trong vòng 24 giờ, nhiều đơn vị khác phải chờ hơn một tuần, ảnh hưởng tới dòng vốn và lịch giao hàng.

Chỉ riêng trong năm 2024, theo số liệu do EuroCham dẫn lại từ cơ quan chức năng Việt Nam, đã có hơn 1,8 triệu C/O ưu đãi được cấp, tương ứng giá trị xuất khẩu trên 100 tỷ USD – tăng 18% về lượng và 28% về giá trị so năm 2023, chiếm khoảng 28% tổng kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường có hiệp định FTA.

Đáng chú ý, xuất khẩu sang EU trong cùng năm đạt 51,7 tỷ USD – mức cao nhất từ trước tới nay, tăng trưởng 18,4% so cùng kỳ năm trước, phản ánh rõ xu hướng tận dụng hiệu quả EVFTA trong thương mại song phương.

Không chỉ dừng lại ở việc cắt giảm thuế quan, EVFTA còn mở rộng quyền tiếp cận thị trường, tăng cường bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và thúc đẩy minh bạch hóa trong hệ thống quy định, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn để doanh nghiệp hai bên tận dụng tối đa cơ hội thương mại.

EuroCham đánh giá, EVFTA không chỉ là công cụ thúc đẩy thương mại mà còn là chất xúc tác cho cải cách thể chế và hiện đại hóa kinh tế Việt Nam. Cộng đồng doanh nghiệp châu Âu ghi nhận nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong việc tinh gọn bộ máy hành chính, triển khai định danh điện tử doanh nghiệp trên ứng dụng VNeID, cũng như công bố Chỉ số FTA toàn quốc, đánh dấu những bước tiến nổi bật trong lộ trình chuyển đổi số và xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng hiệu quả.

Việc số hóa quy trình cấp C/O từ tháng 5/2025 và các đối thoại giữa EuroCham và các cơ quan chức năng cũng được đánh giá là minh chứng cho tinh thần hợp tác cởi mở và cam kết cải cách của Việt Nam.

“Chúng tôi nhìn thấy một điều tích cực ở một Chính phủ sẵn sàng lắng nghe, chủ động đồng hành và thực tâm thúc đẩy cải cách. Các chỉ số kinh tế hiện tại đều cho thấy ‘kỷ nguyên vươn mình’ của Việt Nam đã thực sự bắt đầu – một thời kỳ tăng trưởng và phát triển mạnh mẽ như kỳ vọng của Tổng Bí thư Tô Lâm. Giờ đây, hơn bao giờ hết là lúc để tăng tốc triển khai những cải cách đã cam kết và biến đối thoại thành hành động cụ thể”, Chủ tịch EuroCham chia sẻ.

eu-4469-8171.jpg
Chủ tịch EuroCham, ông Bruno Jaspaert. (Ảnh: EuroCham)

"Chúng tôi nhìn thấy một điều tích cực ở một Chính phủ sẵn sàng lắng nghe, chủ động đồng hành và thực tâm thúc đẩy cải cách. Các chỉ số kinh tế hiện tại đều cho thấy 'kỷ nguyên vươn mình' của Việt Nam đã thực sự bắt đầu".

Nhân dịp kỷ niệm 5 năm EVFTA, EuroCham tiếp tục kêu gọi các quốc gia thành viên EU sớm hoàn tất phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư EU-Việt Nam (EVIPA), qua đó thiết lập một khuôn khổ pháp lý vững chắc cho dòng vốn đầu tư chất lượng cao và dài hạn.

Ông Jaspaert nhấn mạnh: “EU vẫn là một trong những đối tác kinh tế ổn định và bền vững nhất của Việt Nam. Nếu chúng ta tiếp tục chung sức, tháo gỡ các rào cản và tập trung vào thực thi hiệu quả, EVFTA sẽ tiếp tục chứng minh cho cả thế giới rằng các hiệp định thương mại song phương có thể tạo ra giá trị thực tiễn và lợi ích lâu dài cho cả hai bên. EuroCham và cộng đồng doanh nghiệp châu Âu cam kết sát cánh cùng Việt Nam trong giai đoạn mang tính bước ngoặt này. Chúng tôi xem Việt Nam là ngôi nhà thứ 2 của mình và sẽ đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng dài hạn”.

EuroCham cũng khẳng định, việc nâng cấp quan hệ EU-Việt Nam lên Đối tác chiến lược toàn diện sẽ là bước phát triển tự nhiên tiếp theo giữa hai đối tác ngày càng đồng thuận trong các lĩnh vực then chốt như thương mại, phát triển bền vững và quản trị toàn cầu.

Đại sứ EU tại Việt Nam, ông Julien Guerrier nhấn mạnh: “Sau 5 năm, EVFTA đã chứng minh là một khuôn khổ hợp tác hiệu quả. Hiệp định đã củng cố lòng tin, thúc đẩy thương mại và mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai phía. Trong bối cảnh môi trường thương mại toàn cầu biến động không ngừng, sự hợp tác bền bỉ giữa EU và Việt Nam càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. EU vẫn cam kết song hành cùng Việt Nam trên hành trình hướng tới một tương lai xanh, bền vững và thịnh vượng”.

Có thể bạn quan tâm

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương.

Tự chủ chiến lược để tăng trưởng thực chất

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hãy hành động theo phương châm Tự chủ chiến lược-Kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm-Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Công chức Thuế cơ sở 4 (An Giang) hướng dẫn chủ hộ kinh doanh cách kê khai hàng hóa. (Ảnh: KIỀU DIỄM)

Giảm gánh nặng thuế cho hộ kinh doanh

Theo quy định mới về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cả nước sẽ có khoảng hơn 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 230 nghìn doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

HTX Nông sản an toàn Liên Hiệp (tỉnh Ninh Bình) tham gia dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc. (Ảnh: BẢO TOÀN)

Nâng cao chuỗi giá trị cây trồng an toàn

Đến nay, dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc đã thu được nhiều kết quả tích cực khi lợi nhuận tăng, nhiều diện tích được áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), các hợp tác xã mở rộng kênh bán hàng… Từ thành công đó, nhiều địa phương trong vùng hưởng lợi đang có kế hoạch nhân rộng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy.

Gấp rút khởi công đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Tỉnh Nghệ An vừa điều chỉnh mốc thời gian khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy vào giữa tháng 5, thay cho thời gian dự kiến ban đầu là dịp 30/4. Các khâu chuẩn bị đang được các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan tích cực triển khai.

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Từ một người nông dân từng trải qua biến cố với thực phẩm bẩn, ông Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Chế biến thực phẩm an toàn Sáng Nhung (Tuyên Quang) đã lựa chọn con đường khó: Xây dựng chuỗi nông nghiệp sạch khép kín, nuôi lợn bằng thảo dược và theo đuổi mô hình kinh tế tuần hoàn.  

Một góc đô thị tại Vinhomes Oceanpark 2 (Hưng Yên).

Sức bật mạnh mẽ của Hưng Yên

Sau khi hợp nhất, tỉnh Hưng Yên có thế và lực rất lớn để tăng tốc phát triển trên nhiều lĩnh vực. Nằm giữa vùng tăng trưởng động lực phía bắc gồm Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, tỉnh có điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách, tập trung đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng và nâng cao đời sống cho nhân dân.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

Trong bối cảnh mùa hè năm 2026 được dự báo tiếp tục xuất hiện nhiều đợt nắng nóng gay gắt, nhu cầu sử dụng điện tăng cao trên diện rộng, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.

PV GAS đã tiếp nhận tàu PACIFIC SUCCESS với hơn 71.000 tấn LNG nhập khẩu từ Australia.

PV GAS nhập khẩu gần 120 nghìn tấn LNG và LPG

Ngày 29/4, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) cho biết, đơn vị đã nhập khẩu gần 120 nghìn tấn LNG và LPG nhằm bảo đảm duy trì ổn định cung ứng năng lượng phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 29/4: VN-Index giảm gần 22 điểm, khối ngoại bán mạnh VIC

Phiên giao dịch ngày 29/4, sắc đỏ bao trùm thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn ghi nhận áp lực bán mạnh mẽ khiến các chỉ số chính giảm sâu. Ngành bất động sản có mức giảm mạnh nhất thị trường với 3,41% chủ yếu đến từ mã VIC, VHM, BCM. Chốt phiên, VN-Index giảm 21,74 điểm, xuống mức 1.854,1 điểm.