Do có nhiều hộ chăn nuôi gia súc, gia cầm, thôn Bai Vớn từng đối mặt với bài toán nan giải là mùi hôi và chất thải hữu cơ từ các chuồng trại nuôi bò, heo, gà, vịt. Năm 2022, sau khi được tập huấn phân loại rác thải từ hộ gia đình và xử lý rác tại nguồn gắn liền với cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”, chị Bùi Thị Phịnh khi đó là cán bộ phụ nữ thôn, đã học được phương pháp xử lý chất thải bằng chế phẩm vi sinh.
Chị Phịnh nhớ lại giai đoạn đầu, hầu hết các hộ trong thôn đã quen đổ rác chung một túi, chôn chất thải không đúng nơi quy định. Chị bắt đầu ủ phân chuồng bằng men vi sinh và kêu gọi bà con cùng làm, nhưng chỉ nhận lại những cái lắc đầu ái ngại. “Nhiều gia đình còn chưa biết cách phân loại và lo ngại mất thời gian, tốn tiền mua chế phẩm. Có người nói đây là bột vôi sống, nếu chỉ dùng vôi bột để rắc vệ sinh chuồng trại thì không đủ”, chị kể. Nhưng rồi “mưa dầm thấm lâu”, chị Phịnh tiên phong ủ phân gà, phân vịt trước, qua đó giải quyết triệt để mùi hôi gây khó chịu của chuồng trại. Cứ thế, khi nhiều hộ chăn nuôi trong thôn nhận thấy sự thay đổi rõ rệt, vừa xử lý được mùi hôi trong xóm ngõ, trả lại không khí dễ chịu cho làng quê, lại còn giảm bớt được lao động khâu vệ sinh chuồng trại.
Bà con cũng bắt đầu nhận thấy lợi ích của việc xử lý và thu gom chất thải chuồng trại để ủ vi sinh làm phân bón hữu cơ cho cây trồng, vừa sạch nhà vừa tốt ruộng. Đặc biệt, những hộ nuôi heo, nuôi gia cầm quy mô lớn đã chủ động xây dựng hầm biogas, biến nguồn chất thải hôi thối trước đây thành khí đốt sạch. Chị Bùi Thị Phịnh cho hay: “Dù đầu tư ban đầu để lắp đặt bình biogas cũng tốn kém một khoản, nhưng khi thấy nhà tôi đun nấu hoàn toàn bằng biogas lại sạch mùi chuồng trại, thêm nhiều người hỏi cách làm rồi thực hiện theo”.
Nhìn thấy hiệu quả rõ rệt vì sạch nhà, sạch bếp, sạch xóm thôn, bà con phấn khởi tham gia các buổi chia sẻ kinh nghiệm và đón chuyên gia về tập huấn phương pháp trộn và ủ, tạo ra nhiều sản phẩm từ ứng dụng vi sinh. Cùng với những hoạt động chỉnh trang cảnh quan thôn xóm khác như chung tay trồng và chăm sóc tuyến đường hoa bằng các loại hoa dễ trồng như mười giờ, hoa ngũ sắc, tham gia vệ sinh đường làng, ngõ xóm vào mỗi chủ nhật cuối tháng, không khí rộn ràng lại thêm gắn bó, thắt chặt tình làng nghĩa xóm. Những con đường thoáng đãng, hàng hoa lối ngõ thêm đẹp và không khí trong lành làm cho vùng nông thôn xứ Mường cổ ngày càng xanh, sạch đẹp hơn.
