Nỗ lực hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai

Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan (Nghị quyết số 21-NQ/TW) đặt ra yêu cầu xây dựng, vận hành Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai theo hướng tập trung, thống nhất, đồng bộ, hiện đại, đa mục tiêu; bảo đảm kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành như quy hoạch, thuế, công chứng, ngân hàng, bất động sản...

Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh lộ trình: Đến hết năm 2026 hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu số đối với toàn bộ các thửa đất đã được thu thập thông tin, dữ liệu; đến hết năm 2027 cơ bản hoàn thành đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đối với diện tích chưa có trong cơ sở dữ liệu.

Mục tiêu đã rõ, thời hạn đã xác định. Từ Trung ương đến cơ sở, nhiệm vụ đang được cụ thể hóa bằng những cách làm quyết liệt, phù hợp điều kiện từng địa phương.

Những phòng làm việc sáng đèn

Đêm xuống, nhiều phòng làm việc ở Lào Cai vẫn sáng đèn. “Tất cả anh chị em đều tranh thủ ngoài giờ, ăn tạm rồi làm đêm để đẩy nhanh tiến độ”, bà Nguyễn Thị Huyền Chung, cán bộ Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực Yên Bình, chia sẻ. Tại xã Trấn Yên, các tổ công tác xuống tận thôn rà soát, bổ sung thông tin cho gần 7.000 thửa đất. Những trường hợp chưa xác định được chủ sử dụng được phối hợp xác minh ngay tại thực địa, với yêu cầu dữ liệu phải “đúng, đủ, sạch, sống”.

Ở Nghệ An, công việc được đưa về sát người dân. Tại xóm 7, xã Đại Huệ, nhà văn hóa xóm đông kín người. “Chúng tôi về tận nhà văn hóa xóm và tiến hành làm ngày thứ bảy, chủ nhật”, ông Nguyễn Hồ Tiến, Chủ tịch UBND xã Đại Huệ cho biết. Cách làm này giúp người dân, nhất là những trường hợp bận công việc hoặc khó khăn trong đi lại, thuận tiện hơn khi bổ sung, đối chiếu thông tin. Các đơn vị chuyên môn của tỉnh cũng tăng cường hỗ trợ, kiểm tra, hướng dẫn… cho cơ sở.

Tại Tuyên Quang, lực lượng tham gia được mở rộng. Giáo viên, lực lượng vũ trang, các đoàn thể cùng phối hợp với chính quyền cơ sở. Riêng xã Sơn Dương thành lập 10 tổ công tác để làm sạch khoảng 39.000 giấy tờ. Tại các thôn, người dân mang Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, căn cước công dân đến đối chiếu. Cán bộ, giáo viên cùng xuống cơ sở hỗ trợ thu thập, chuẩn hóa thông tin.

Nếu Lào Cai tăng tốc bằng thời gian và nhân lực, Nghệ An đưa công việc đến tận xóm, Tuyên Quang huy động tổng lực, thì Hải Phòng tập trung vào kiểm soát tiến độ và trách nhiệm. Các cuộc họp với địa phương được tổ chức thường xuyên, yêu cầu cập nhật kết quả, chỉ rõ điểm nghẽn, xác định khâu chậm và trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị. Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng Bùi Văn Thăng nhấn mạnh yêu cầu “hằng ngày phải có kết quả”.

Trong khi đó, tại Thành phố Hồ Chí Minh, yêu cầu được đặt thêm một bước, vừa hoàn thiện dữ liệu, vừa khai thác giá trị của dữ liệu. Tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai số 2, hồ sơ đăng ký đất đai được scan, quét và cập nhật lên hệ thống phần mềm quản lý.

Phó Giám đốc Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai số 2 Lê Xuân Tùng cho rằng, đây là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đẩy mạnh chuyển đổi số ngành đất đai, hướng tới nền hành chính hiện đại.

Mỗi địa phương một cách làm, nhưng phía sau những cách làm khác nhau ấy là cùng một yêu cầu: Làm nhanh nhưng phải làm đúng; đưa dữ liệu lên hệ thống nhưng phải bảo đảm dữ liệu có thể sử dụng, cập nhật và kết nối trong thực tế.

Quyết tâm hoàn thành tiến độ

Phía sau mỗi con số tiến độ là một khối lượng công việc cụ thể. Đó có thể là một thửa đất chưa xác định được chủ sử dụng, một bộ hồ sơ thiếu thông tin, những giấy tờ được lập qua nhiều thời kỳ hoặc sự khác biệt giữa hồ sơ và hiện trạng sử dụng.

Tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực Yên Bình, những trường hợp chưa xác định được chủ sử dụng phải được phối hợp xác minh tại thực địa. Giám đốc Chi nhánh Nguyễn Ngọc Tú cho biết, cán bộ phối hợp với cơ quan chuyên môn xác minh, làm cơ sở đưa thông tin lên hệ thống, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”. Điều đó cho thấy, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai không đơn thuần là nhập thông tin vào phần mềm. Mỗi dữ liệu phải được kiểm tra, đối chiếu và chịu trách nhiệm về độ chính xác.

Đây cũng là lý do yêu cầu hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai đang trở thành nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, thay vì chỉ là công việc riêng của ngành chuyên môn. Từ tỉnh đến xã, từ cán bộ chuyên môn đến lực lượng hỗ trợ, từ cơ quan quản lý đến người dân, từng mắt xích đều có vai trò trong quá trình hoàn thiện dữ liệu.

Cùng với tiến độ, yêu cầu về chất lượng phải được đặt lên hàng đầu. Một dữ liệu sai có thể ảnh hưởng đến quá trình giải quyết thủ tục hành chính; một thông tin thiếu có thể khiến hồ sơ phải bổ sung; một thửa đất chưa được xác minh có thể làm gián đoạn cả quá trình khai thác dữ liệu. Vì vậy, mục tiêu “đúng, đủ, sạch, sống” không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là thước đo chất lượng của quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu.

Thời gian đến hết năm 2026 không còn nhiều, trong khi những địa bàn rộng, địa hình phức tạp, hồ sơ địa chính qua nhiều thời kỳ vẫn cần được tiếp tục rà soát, chuẩn hóa. Sự chênh lệch về tiến độ giữa các địa phương, thậm chí giữa các xã trong cùng địa phương, cũng đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm tra, hướng dẫn và hỗ trợ.

Song, từ những phòng làm việc sáng đèn ở Lào Cai, nhà văn hóa thôn ở Nghệ An, các tổ công tác tại Tuyên Quang, cách kiểm đếm tiến độ ở Hải Phòng đến quá trình số hóa hồ sơ tại Thành phố Hồ Chí Minh, quyết tâm chính trị đang được chuyển thành những việc làm cụ thể.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là hoàn thành một con số vào cuối năm 2026.

Khi cơ sở dữ liệu đất đai được hoàn thiện và kết nối với dữ liệu dân cư, quy hoạch, thuế, công chứng, ngân hàng và các cơ sở dữ liệu liên quan, thông tin đất đai sẽ không còn nằm rời rạc trong những bộ hồ sơ giấy. Dữ liệu có thể được khai thác để phục vụ giải quyết thủ tục hành chính, hỗ trợ quy hoạch, minh bạch hóa thị trường, giảm rủi ro trong giao dịch và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Mỗi thửa đất được xác minh hôm nay là một mảnh ghép của hệ thống thông tin đất đai thống nhất ngày mai. Mỗi giờ làm việc ngoài giờ, mỗi ngày nghỉ xuống cơ sở hôm nay đang góp phần tạo dựng một nền tảng quan trọng cho quản trị quốc gia hiện đại.