Nguyên nhân cơ bản bắt nguồn từ cách thức sử dụng những nguồn thông tin sai lệch và suy diễn duy ý chí. Tin đồn về việc lãnh đạo doanh nghiệp (DN) lướt sóng cổ phiếu (CP) xuất hiện rất nhiều. Chuyện cũng chẳng có gì bất thường nếu người ta không mù quáng tin tưởng và vội vã kết luận mỗi khi có tin mua thì CP sẽ lên và ngược lại tin bán là giảm. Cần nhớ rằng CĐNB giao dịch bắt buộc phải công bố thông tin và những giao dịch không phải công bố nhiều khả năng sẽ từ tài khoản “chân gỗ” hoặc không hề có nhưng bị thổi phồng. Nhưng ở đây cũng không loại trừ khả năng CĐNB sử dụng cả hai loại tài khoản vừa chính vừa “chân gỗ” để giao dịch. Và nếu có chuyện này cửa thắng cho NĐT gần như là rất thấp. Một bên có lợi thế về thông tin, nhiều tiền và CP và một bên tiền hạn chế, phải đi nghe ngóng và... đoán mò. Lợi thế nghiêng về bên nào chắc ai cũng thấy rõ.
Có lẽ nếu suy nghĩ một cách tỉnh táo thì NĐT cũng nhận ra được điều này nhưng diễn biến trên thị trường (TT) lại khiến cho tâm khó mà tĩnh. Từ chuyện nghe nói, nghe đồn rồi thấy giá CP nhấp nhổm tăng, người ta dễ bị cuốn vào vòng xoáy và lập tức đặt lệnh mua. Thua nhiều hơn thắng nhưng nhiều người thay vì nhận ra sai lầm của mình lại có xu hướng đổ thừa, chẳng hạn môi giới cho tin sai, người bạn báo tin chậm, diễn đàn đồn bậy... Cá biệt còn có trường hợp NĐT nghe ngóng thông tin từ... lái xe của lãnh đạo một DN lớn báo tin hôm nay sếp mua gì, ngày mai bán khối lượng bao nhiêu...
Nhưng nhìn về phía DN cũng có nhiều điều đáng nói. Dường như nắm bắt được tâm lý đám đông cũng như việc mình có nhiều fan nên một số sếp DN đã có những động thái lướt sóng sao cho có lợi nhất cho mình. Tất nhiên, người này có lãi thì nhiều người khác có thể mất tiền. Chuyện sẽ chẳng có gì to tát nếu những CĐNB hành động trong khuôn khổ các quy định và ứng xử với CĐ một cách tôn trọng. Thế nên, người ta vẫn bàn tán về một số ít nhân vật thường lướt sóng CP và thu lãi không ít bằng những chiêu trò khác nhau. Và đặc biệt hơn cả là dù hưởng lợi nhưng một số CĐNB, lãnh đạo DN lại tự nói mình là nạn nhân của tin đồn, bị CĐ trách móc oan ức kiểu như một lãnh đạo của công ty trong ngành đầu tư gần đây. Về lâu dài, những động thái kiểu này sẽ tạo ra tiền lệ và hình ảnh không tốt cho DN. Ngay cả CĐNB cũng có thể bị điều tiếng xấu và ảnh hưởng các hoạt động trong tương lai.
Dù thế nào thì NĐT cũng sẽ chịu thiệt thòi nhiều nhất nhưng họ cũng là những người đáng trách nhất vì đặt niềm tin một cách mù quáng. Trên TT có một số CP mà dân có nghề đều chung một nhận định là không thể thắng CĐNB và tốt nhất hãy tránh xa. Oái ăm thay đây lại là những CP có thanh khoản rất cao. Có lẽ khi mù quáng, người ta lại có xu hướng tìm kiếm cơ hội dù nó cực kỳ mong manh và tin vào điều mình thích hơn là vào thực tế!
