1. Hai bà cháu nương tựa vào nhau trong căn nhà nhỏ, cuộc sống thiếu trước hụt sau. Những năm đầu đời của Ly gắn với sự chắt chiu của người bà. Bà không có nhiều tiền, nhưng vẫn cố gắng để cháu được đến trường. Với Ly, được đi học khi ấy là một điều quý giá.
Có lẽ chính từ những ngày tháng đó, cô bé sớm hiểu rằng, nếu muốn thay đổi cuộc sống, em không thể chỉ trông chờ vào người khác. Năm 9 tuổi, Ly đã theo bà đi bán bánh trên những con đường ở Krông Pa. Em vừa bán hàng, vừa học cách tự lo cho những nhu cầu nhỏ nhất của mình. Công việc ấy không đem lại nhiều tiền, nhưng để lại trong Ly một bài học: Muốn có được điều mình cần, trước hết phải biết tự cố gắng. “Lúc nhỏ em đã khổ rồi nên chỉ nghĩ phải cố gắng học và làm để sau này có công việc ổn định, đỡ khổ hơn”, Ly chia sẻ.
Những năm THPT, việc học khá nặng, song Ly vẫn tiếp tục tìm cách kiếm thêm thu nhập. Hè năm lớp 10, em vào TP Hồ Chí Minh làm thêm. Sau thời gian làm việc, Ly dành dụm tiền mua một chiếc điện thoại phục vụ học tập.
Trở về quê, em tiếp tục vừa học vừa làm. Ngoài giờ lên lớp, Ly làm nhân viên phục vụ tại các quán cà-phê. Khoảng thời gian dành cho bản thân vì thế không còn nhiều, nhưng em cố gắng không để việc làm thêm ảnh hưởng học tập. Suốt những năm phổ thông, Ly vẫn đạt danh hiệu học sinh giỏi. Đối với cô gái nhỏ, đó không chỉ là thành tích học tập. Đó còn là cách em chứng minh rằng, hoàn cảnh có thể khiến con đường đến trường khó khăn hơn nhưng không quyết định được việc một người có thể đi đến đâu.
Sau khi hoàn thành kỳ thi tốt nghiệp THPT, thay vì dành thời gian nghỉ ngơi, Cẩm Ly lại bắt đầu một công việc mới. Em lên Pleiku làm bốc xếp tại kho hàng của một hãng chuyển phát nhanh. Ca làm bắt đầu từ 7 giờ tối và kết thúc khoảng 6 giờ sáng hôm sau. Công việc chủ yếu là phân loại, bốc xếp hàng hóa và hỗ trợ chuyển hàng. Sau hơn một tháng, Ly dành dụm được một số tiền. Khoản tiền ấy đối với người khác có thể không quá lớn. Nhưng với Cẩm Ly, đó là số tiền được đổi bằng những đêm làm việc liên tục kéo dài đến sáng, bằng sức lao động của một cô gái 18 tuổi vừa tốt nghiệp phổ thông. Ly dự định dùng tiền để đóng học phí và mua một chiếc laptop cũ phục vụ việc học đại học.
Chiếc máy tính không phải món đồ mới, nhưng với em đó là một trong những hành trang cần thiết để bước vào giảng đường. Ly hiểu rằng phía trước còn nhiều khoản phải chi: Học phí, tiền ăn ở, đi lại, sách vở và các chi phí học tập khác. Vì vậy, em tập thói quen tính toán kỹ từng khoản tiền mình kiếm được. “Tiền mình làm ra thì mình phải tính toán sao cho sử dụng được lâu nhất. Cái gì thật sự cần cho việc học thì mình ưu tiên trước”, Ly nói.
2. Những năm tháng vừa học vừa làm đã giúp Cẩm Ly đạt được mục tiêu mà em theo đuổi từ nhỏ. Em vừa trúng tuyển ngành Luật, Phân hiệu Học viện Hành chính và Quản trị công tại Đà Nẵng. Để có được kết quả ấy, Ly đã phải tự lo việc học bằng nhiều công việc khác nhau. Giờ đây, khi cánh cửa đại học đã mở, Ly tiếp tục phải tự lo nhiều khoản chi phí nhưng em đã có trong tay điều quan trọng nhất: Một mục tiêu rõ ràng và ý chí tự mình thực hiện mục tiêu ấy.
Phía trước cô gái 18 tuổi chắc chắn vẫn còn nhiều khó khăn. Bà nội năm nay tuổi đã cao, sức khỏe và điều kiện kinh tế đều hạn chế. Trong những năm học đại học, Ly sẽ phải tiếp tục tính toán để trang trải cuộc sống. "Em dự định tìm một công việc làm thêm phù hợp với lịch học để có thêm thu nhập, nhưng vẫn xác định việc học là ưu tiên hàng đầu. Em muốn học thật tốt để sau này có một công việc ổn định. Khi đi làm có thu nhập, em sẽ đón nội lên ở cùng để có điều kiện chăm sóc tốt hơn”, Ly nói.
Cánh cửa đại học đã mở. Nhưng với Cẩm Ly, đó không phải điểm kết thúc của một hành trình vượt khó, mà là bước khởi đầu cho một chặng đường mới, nơi em tiếp tục bước đi bằng nghị lực của mình.
