Theo những câu chuyện dân gian ở “đất nước hoa anh đào”, chữ kana ra đời từ thế kỷ thứ 9 do Kukai, một thầy tu và học giả tiếng Phạn sáng tạo ra. Kana là hệ thống văn tự ký hiệu âm tiết trong tiếng Nhật, tương phản hệ thống chữ Hán tượng hình là Kanji. Ngôn ngữ này ban đầu được định hình và lưu truyền trong tầng lớp phụ nữ quý tộc thời kỳ Heian (kéo dài từ năm 794 đến 1185), sau đó được sử dụng phổ biến trong xã hội Nhật Bản suốt gần một thiên niên kỷ. Do phụ nữ thời trước không được tham gia hệ thống giáo dục vốn chỉ dành cho nam giới, nên kana đã phát triển thành hệ thống chữ viết của phái nữ.
Trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, đến nay may mắn là nhiều ký tự kana không biến mất, mà hiện được bậc thầy thư pháp Nhật Bản Kaoru Akagawa khôi phục lại. Ngay từ nhỏ, bà Kaoru đã trở nên say mê với kana sau khi cố gắng tìm hiểu ý nghĩa loại chữ viết trong những lá thư của bà ngoại. Nhưng nhiều năm sau, cô Kaoru đã thực hiện một hành trình dọc theo tuyến đường thương mại lịch sử mang tên Himekaido. Mục đích của chuyến đi là để tìm hiểu các tài liệu viết bằng chữ kana trong các lâu đài và đền thờ. “Tôi cảm thấy như thể đang đọc câu chuyện lịch sử về chữ kana. Tôi nhận ra những nét bút nguệch ngoạc chính là loại chữ viết mà bà ngoại đã sử dụng năm xưa”, bà Kaoru cho biết.
Sau khi nắm vững về kana, bà Kaoru đã sử dụng loại chữ viết cổ này để sáng tạo các tác phẩm theo phong cách thư pháp “kana shodo”. Đây là loại hình nghệ thuật hợp nhất thư pháp truyền thống với các kỹ thuật mới, trong đó hàng nghìn chữ viết kana sẽ được sắp xếp một cách tinh tế tạo thành bức tranh lớn hơn trên giấy. Bậc thầy thư pháp giải thích: “Nếu như phái mạnh có chữ kanji và nghệ thuật kanji shodo được các võ sĩ đạo samura và nhà sư phát triển, thì kana và nghệ thuật kana shodo lại trở thành “xương sống” của một nền văn hóa văn nghệ dành riêng cho phái nữ”. Trong quá khứ, nữ văn sĩ nổi tiếng Murasaki Shikibu của thời kỳ Heian đã viết “Câu chuyện về Genji”, được coi là tiểu thuyết đầu tiên bằng chữ kana. Tới thế kỷ 19, nữ tiểu thuyết gia lừng danh Ichiyo Higuchi đã sử dụng chữ kana để sáng tác tiểu thuyết “Khe nước đục” về cuộc đời của Nigorie, một kỹ nữ geisha. Cùng Murasaki Shikibu, nữ văn hào Ichiyo Higuchi là hai trong số ba người phụ nữ từng được vinh danh trên một số tờ tiền của Nhật Bản.
Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc đã kéo theo sự ra đi của một thế hệ dùng chữ kana, kiến thức về loại chữ này cũng vì thế mai một dần. Bà ngoại của Kaoru là một trong những người cuối cùng có kiến thức uyên bác và sử dụng chữ kana trong cuộc sống hằng ngày. Kế thừa truyền thống đó, bà Kaoru đã phổ biến kiến thức về kana và hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật kana shodo gần 20 năm. Hiện tại, bà là một trong những nhà thư pháp bậc thầy trẻ nhất ở Nhật Bản. Mặc dù nhiều người chưa thực sự đánh giá đúng vị thế của chữ kana và nghệ thuật kana shodo, nhưng nó vẫn hiện hữu trong cuộc sống thông qua những đồ vật hết sức đời thường như giấy gói bánh ngọt truyền thống hay bảng hiệu của các nhà hàng bán mì soba…
“Mục đích của tôi khi phổ biến kana và nghệ thuật kana shodo là tạo ra các tác phẩm dựa trên những ý tưởng chung, có thể chia sẻ cho mọi người, không phân biệt văn hóa hay thế hệ. Tôi muốn nghệ thuật thư pháp này tiếp cận cả những người không biết tiếng Nhật cũng như lớp trẻ Nhật Bản, những người chưa biết về di sản của cha ông”, bà Kaoru chia sẻ.
