Từ ngày 8 đến 14/11, NĐT nước ngoài đã bán ròng sáu phiên liên tiếp, có phiên chỉ vài chục tỷ đồng, có phiên xấp xỉ 600 tỷ đồng tại sàn HoSE, cho dù VN Index trong cùng khoảng thời gian này diễn biến theo chiều hướng tăng. Phải đến phiên 15/11, khối ngoại mới mua ròng trở lại tại sàn HoSE với giá trị hơn 190 tỷ đồng. Diễn biến phiên 13/11 cũng thể hiện xu hướng bán mạnh tay rất rõ rệt của cả NĐT trong nước khi trong phiên đã có lúc VN Index từ chỗ tăng 8 điểm, quay đầu giảm khoảng 7 điểm, rồi kết phiên thu hẹp đà giảm chỉ còn gần 2 điểm. Một số NĐT dày dạn kinh nghiệm chia sẻ, động thái bán ra rất quyết liệt, thay vì canh bán dần, NĐT “xuống tay” nhanh chóng, rất chóng vánh. Điều này liệu có phải là rủi ro hay không?
Thử bắt đầu với diễn biến của GMD (Gemadept), một trong những cổ phiếu (CP) tăng tốt nhất thị trường trong thời gian qua. Trong giai đoạn điều chỉnh những tháng trước, GMD chỉ giảm tầm 10% từ 66.000 đồng/CP về dưới 60.000 đồng/CP, nhưng hiện nay giá CP này đã tăng lên 71.000 đồng/CP. Điều dễ thấy là chỉ trong nửa tháng GMD tăng đến 10.000 - 11.000 đồng/CP, tương ứng suất sinh lời 15-20%. Đương nhiên ai nắm giữ CP và có cơ hội như vậy phải nhanh chóng hiện thực hóa và bảo toàn lợi nhuận, nhất là khi thị trường mới trải qua một vài tháng có nhiều biến động.
Trường hợp của MWG (Thế giới di động) lại có đôi chút khác biệt, dù CP này cũng tăng đến 20% trong nửa tháng qua. Dù bật lại từ mức giá 35.000 đồng/CP, lên đến gần 42.000 đồng/CP thì CP này thường xuyên ở trạng thái bán ròng của khối ngoại. Với CP này, về bên bán nếu viễn cảnh không được tươi sáng thì giá tăng là cơ hội quá tốt để xả hàng. Tất nhiên, bên mua cũng có lý của mình khi kỳ vọng rằng, sau giai đoạn khó khăn doanh nghiệp CP sẽ phục hồi.
Ở đây cần bàn tới một yếu tố nữa là tâm lý. Những người tham gia chứng khoán đều hiểu rằng, chỉ khi nào thật sự bán, tiền về tài khoản thì mới thật sự lãi, còn nếu là cổ phiếu cũng chỉ là “lãi ước tính”, vì vậy, động thái bán sẽ được thực hiện quyết liệt để giải tỏa tâm lý. Dù sau khi bán, có khi chính NĐT lại mua ngay trở lại, nhưng theo cách thức này NĐT có cảm giác “lãi thật” để tự tin hơn cho những lần giải ngân tiếp theo. Khi VN Index đã phục hồi 100 điểm, tương ứng khoảng 10%, nhiều CP tăng tới 20% chỉ trong hai tuần thì mức lãi của nhiều NĐT thu về là khá rủng rỉnh. Vì vậy, họ cần bán mạnh chốt lãi, củng cố tâm lý, sau đó lại… mua mạnh hơn nữa.
