Quảng Ninh quyết liệt đấu tranh với tội phạm công nghệ cao

Trong bối cảnh Quảng Ninh bước vào một giai đoạn phát triển mới với vị thế thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng cũng ngày càng cao, đòi hỏi lực lượng chức năng phải chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, ngăn chặn dòng tiền và bảo vệ dữ liệu ngay từ cơ sở.

Thủ đoạn ngày càng tinh vi

Theo Công an tỉnh Quảng Ninh, từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng Công an đã tiếp nhận, đấu tranh, xử lý 43 vụ việc liên quan tội phạm sử dụng công nghệ cao, tăng 86,9% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng tiếp tục chiếm tỷ lệ lớn. Các đối tượng thường giả danh cơ quan chức năng, ngân hàng, doanh nghiệp; sử dụng những kịch bản tuyển dụng việc làm, đầu tư tài chính, thương mại điện tử để tiếp cận, tạo lòng tin và dẫn dụ nạn nhân.

Sự phát triển nhanh của công nghệ đang khiến ranh giới giữa thông tin thật và giả ngày càng khó nhận biết. Các đối tượng lợi dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ deepfake để giả mạo hình ảnh, giọng nói; thiết lập website giả, đường link, mã QR và ứng dụng không rõ nguồn gốc nhằm đánh cắp thông tin, chiếm quyền kiểm soát tài khoản hoặc lừa nạn nhân chuyển tiền.

Cùng với đó, các hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc trên không gian mạng; thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân; mua bán, cho thuê tài khoản ngân hàng, ví điện tử, SIM điện thoại và tài khoản mạng xã hội cũng tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp.

Đáng lo ngại, dữ liệu cá nhân bị thu thập, mua bán trái phép đang trở thành một trong những nguồn đầu vào để các nhóm tội phạm xây dựng kịch bản lừa đảo ngày càng sát với từng nạn nhân. Từ số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, tài khoản ngân hàng đến thông tin về thói quen giao dịch, các đối tượng có thể từng bước dựng lên những tình huống có độ tin cậy cao, qua đó che giấu mục đích phạm tội và mở rộng quy mô hoạt động.

Quảng Ninh có đặc thù là địa bàn biên giới, đồng thời có hoạt động du lịch, thương mại, dịch vụ và giao dịch xuyên biên giới phát triển mạnh. Lượng người, phương tiện, giao dịch và dữ liệu phát sinh lớn vừa tạo động lực cho phát triển kinh tế, vừa có thể bị các đối tượng lợi dụng để che giấu hành vi và phân tán địa bàn hoạt động. Nhiều vụ việc có yếu tố liên tỉnh, xuyên quốc gia, trong khi đối tượng và dòng tiền nằm ở nhiều địa phương khác nhau, gây khó khăn cho việc xác minh, truy vết, thu thập dữ liệu và thu hồi tài sản.

Bài toán này càng trở nên đáng chú ý khi Quảng Ninh bước vào một giai đoạn phát triển mới.

Ngày 24/8/2026, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương và có hiệu lực từ ngày 1/9/2026.

Không gian phát triển càng rộng, mức độ kết nối và số hóa càng cao thì khối lượng dữ liệu, giao dịch và hệ thống thông tin cần được bảo vệ cũng ngày càng lớn. Các hoạt động hành chính công, thương mại điện tử, tài chính-ngân hàng, du lịch, logistics, kinh tế cửa khẩu và những dịch vụ dựa trên nền tảng số sẽ tiếp tục mở rộng. Điều đó đồng thời có thể làm gia tăng nguy cơ tội phạm lợi dụng không gian mạng để đánh cắp dữ liệu, chiếm đoạt tài sản…

Bởi vậy, điều đó cũng đặt ra đòi hỏi phải nâng năng lực phòng, chống tội phạm công nghệ cao tương xứng với tốc độ phát triển. Bảo đảm an ninh mạng cần được xem là một bộ phận gắn liền với quá trình xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, thay vì chỉ xử lý khi hành vi phạm tội hoặc sự cố đã xảy ra.

Phòng ngừa từ sớm

Theo Đại tá Hoàng Văn Định, Trưởng phòng Phòng, chống tội phạm công nghệ cao, Công an tỉnh Quảng Ninh, cùng với công tác điều tra, xử lý, Công an tỉnh đang tăng cường phối hợp các ngân hàng, doanh nghiệp viễn thông, nền tảng số, cơ quan quản lý nhà nước và công an các địa phương nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn tội phạm.

Khi phát hiện vụ việc, lực lượng công an chủ động phối hợp rà soát, cảnh báo, ngăn chặn các tài khoản và giao dịch nghi vấn; đồng thời xác minh, truy vết dòng tiền nhằm hạn chế việc tẩu tán tài sản. Một trong những yêu cầu quan trọng trong đấu tranh với tội phạm công nghệ cao hiện nay là phải rút ngắn thời gian từ khi phát hiện dấu hiệu bất thường đến khi xác minh và phong tỏa dòng tiền. Trong nhiều vụ lừa đảo trực tuyến, tiền có thể nhanh chóng được chuyển qua nhiều tài khoản trung gian, ví điện tử hoặc các phương thức thanh toán khác trước khi bị phân tán. Nếu việc phối hợp giữa lực lượng chức năng, ngân hàng và các tổ chức liên quan không đủ nhanh, khả năng thu hồi tài sản cho người bị hại sẽ giảm đáng kể.

Việc Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ký Quy chế phối hợp trong công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến ngày 23/6/2026 tạo thêm cơ sở để tăng cường trao đổi thông tin, phát hiện và truy vết dòng tiền liên quan hoạt động lừa đảo.

Trong thời gian tới, Công an tỉnh Quảng Ninh xác định tiếp tục chủ động nắm tình hình, rà soát các địa bàn, lĩnh vực và nhóm đối tượng có nguy cơ cao; kịp thời phát hiện, cảnh báo và phòng ngừa từ sớm các hoạt động phạm tội trên không gian mạng.

Trọng tâm đấu tranh sẽ tập trung vào những loại tội phạm như lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đánh bạc, tổ chức đánh bạc và các hành vi liên quan dữ liệu cá nhân, tài khoản ngân hàng; đồng thời chú trọng truy vết dòng tiền, đối tượng và phương tiện phục vụ hoạt động phạm tội.

Xa hơn, khi Quảng Ninh vận hành với vị thế thành phố trực thuộc Trung ương và hướng tới mô hình quản trị đô thị hiện đại, yêu cầu đặt ra là phải từng bước chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu xử lý hậu quả sang chủ động quản trị rủi ro trên không gian mạng. Cuộc đấu tranh này không chỉ đòi hỏi nâng cao năng lực điều tra của lực lượng chức năng mà còn cần một hệ thống phòng thủ nhiều lớp với sự tham gia của cơ quan quản lý, ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ và mỗi người dân. Phát hiện sớm, ngăn chặn kịp thời dòng tiền và bảo vệ dữ liệu cá nhân sẽ là những mắt xích quan trọng để thu hẹp không gian hoạt động của tội phạm, đồng thời góp phần bảo đảm một môi trường số an toàn cho thành phố Quảng Ninh trong giai đoạn phát triển mới.