Ý kiến khác nhau về việc áp dụng Luật Đấu thầu đối với công ty con của doanh nghiệp nhà nước

Sáng 24/5, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 5, Quốc hội cho ý kiến về một số vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), trong đó việc có nên mở rộng phạm vi áp dụng của Luật đối với công ty con của doanh nghiệp nhà nước hay không thu hút sự quan tâm của nhiều đại biểu.
Đại biểu Phan Đức Hiếu (Đoàn Thái Bình) cho ý kiến về mở rộng phạm vi áp dụng của Luật Đấu thầu. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)
Đại biểu Phan Đức Hiếu (Đoàn Thái Bình) cho ý kiến về mở rộng phạm vi áp dụng của Luật Đấu thầu. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Dự thảo Luật đưa ra 2 phương án áp dụng hoạt động lựa chọn nhà thầu: (1) đối với các gói thầu thuộc dự án đầu tư của doanh nghiệp nhà nước theo quy định của Luật Doanh nghiệp; (2) đối với các gói thầu thuộc dự án đầu tư của doanh nghiệp nhà nước theo quy định của Luật Doanh nghiệp và doanh nghiệp có vốn của doanh nghiệp nhà nước trên 50% vốn điều lệ.

Hai luồng ý kiến khác nhau

Tham gia ý kiến thảo luận, đại biểu Phan Đức Hiếu (Đoàn Thái Bình) đề nghị không mở rộng phạm vi áp dụng Luật đối với công ty con của doanh nghiệp nhà nước, vì cho rằng điều này sẽ dẫn đến mở rộng thêm 4 nhóm đối tượng áp dụng Luật Đấu thầu, đây là phạm vi rất rộng.

Về sự phù hợp với chủ trương, chính sách, các nghị quyết của Đảng và hệ thống pháp luật, đại biểu Hiếu cho biết hiện đã có Kết luận số 50-KL/TW năm 2012 và Nghị quyết Trung ương 5 khóa XIII về đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, trong đó, nhấn mạnh tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp nhà nước, tách bạch chức năng chủ sở hữu quản lý và chức năng quản trị kinh doanh của doanh nghiệp.

Ngoài ra, các luật quy định trực tiếp về doanh nghiệp nhà nước đều đã thể chế hóa rất rõ là phân doanh nghiệp nhà nước ra làm các cấp độ: công ty mẹ, công ty con, hay theo các mức độ sở hữu: 100% hay trên 50%, từ đó có phương thức và cách thức quản lý khác nhau phù hợp với từng loại doanh nghiệp nhà nước.

“Nếu mở rộng phạm vi áp dụng Luật Đấu thầu đánh đồng các chủ thể, áp dụng cứng nhắc một phương thức quản lý thì sẽ không bảo đảm về sự phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng, hệ thống pháp luật đã được thiết kế và đang thi hành”, đại biểu nêu quan điểm.

Các đại biểu dự phiên thảo luận về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) sáng 24/5. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)
Các đại biểu dự phiên thảo luận về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) sáng 24/5. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Cũng theo đại biểu Hiếu, Luật Đấu thầu không phải là công cụ duy nhất để quản lý doanh nghiệp nhà nước, bên cạnh đó còn có Luật Doanh nghiệp thông qua cơ chế quản trị, giám sát nội bộ, Luật Quản lý, sử dụng vốn đầu tư nhà nước tại doanh nghiệp có cơ chế quản lý thông qua người đại diện vốn và thông qua các cơ chế giám sát báo cáo khác.

Đại biểu cho biết thêm, trong các doanh nghiệp có hỗn hợp sở hữu một phần nhà nước, một phần sở hữu có nguồn gốc từ nhà nước, lợi ích của nhà đầu tư tư nhân là rất lớn, bản thân nội tại nhà đầu tư tư nhân cũng có nhu cầu để có sự kiểm soát.

Nhiều tập đoàn tư nhân và nhiều công ty mẹ trong tập đoàn nhà nước cũng đã thiết kế các quy trình đấu thầu, thực hiện thanh tra, kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm thực hiện nghiêm việc đấu thầu, chống thất thoát, bởi đây cũng là nhu cầu tự thân của các doanh nghiệp.

Theo đại biểu, nếu áp dụng cứng nhắc việc mở rộng phạm vi áp dụng Luật Đấu thầu đối với công ty con của doanh nghiệp nhà nước thì có thể làm hoạt động sản xuất của doanh nghiệp bị ảnh hưởng, ảnh hưởng lợi ích của nhà đầu tư, lợi ích của Nhà nước.

Ngoài ra, đại biểu Hiếu cũng bày tỏ lo ngại việc áp dụng Luật Đấu thầu đối với công ty con của doanh nghiệp nhà nước sẽ tác động đến cả thị trường chứng khoán, quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp.

Có chung quan điểm, đại biểu Tạ Văn Hạ (Đoàn Quảng Nam) cho rằng cần khuyến khích việc tham gia các hoạt động đấu thầu, nhưng không có nghĩa là các hình thức lựa chọn nhà cung cấp khác là không ưu việt.

Do vậy, cần quy định để bảo đảm không thất thoát tiền bạc của nhà nước, bảo đảm công khai, minh bạch, nhưng cũng phải bảo đảm quyền định đoạt tài sản của doanh nghiệp, tính linh hoạt, khuyến khích xã hội hóa.

Đại biểu Lê Hoàng Anh (Đoàn Gia Lai) phát biểu tranh luận tại phiên họp. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)
Đại biểu Lê Hoàng Anh (Đoàn Gia Lai) phát biểu tranh luận tại phiên họp. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Phát biểu tranh luận về nội dung này, đại biểu Lê Hoàng Anh (Đoàn Gia Lai) cho rằng, đấu thầu là biện pháp để bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế, nên không thể loại trừ các doanh nghiệp có hơn 51% vốn nhà nước thực hiện những điều tốt đẹp như vậy. Theo đại biểu, các doanh nghiệp có vốn nhà nước đầu tư phải thực hiện, dẫn đầu các doanh nghiệp khác trong cả nước cùng thực hiện.

Cùng với đó, các doanh nghiệp tư nhân, các doanh nghiệp có vốn đầu tư của Nhà nước dưới 51% vẫn đang thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu do Quốc hội ban hành. Vì vậy, đại biểu đề nghị không loại trừ doanh nghiệp có vốn trên 51% do Nhà nước đầu tư trong việc thực hiện đấu thầu.

Tranh luận với đại biểu Lê Hoàng Anh, đại biểu Trương Trọng Nghĩa (Đoàn TP Hồ Chí Minh) nhấn mạnh, quy định trong luật không thể là vòng kim cô để quản lý, mà yếu tố cuối cùng vẫn là con người. Khi doanh nghiệp nhà nước đầu tư vào một doanh nghiệp khác có thể chỉ ký 5-10% vốn của doanh nghiệp nên việc phải chịu sự chi phối của Luật Đấu thầu là không cần thiết.

Hơn nữa, các doanh nghiệp chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng và khi đấu thầu không chỉ có tiền mà còn liên quan rất nhiều yếu tố khác như thời cơ, thời gian, thậm chí quen biết cũng là một yếu tố có lợi. Vì vậy, đại biểu thống nhất như phương án 1 của dự thảo luật, chỉ áp dụng Luật Đấu thầu đối với doanh nghiệp nhà nước, còn doanh nghiệp có vốn nhà nước trên 50% vốn điều lệ được quản lý bằng rất nhiều luật khác. Nếu xảy ra tham nhũng, tiêu cực đã có cơ quan thanh tra, cơ quan kiểm tra, cơ quan điều tra, không chỉ quản lý bằng Luật Đấu thầu.

Chỉ áp dụng Luật đối với các doanh nghiệp nhà nước thuộc đối tượng phải đấu thầu

Giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu nêu tại phiên họp, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết phạm vi điều chỉnh của Luật đối với hoạt động lựa chọn nhà thầu sử dụng vốn của Nhà nước hiện có 2 luồng ý kiến và có 2 phương án.

Trong đó, phương án của Chính phủ là: Luật này thì chỉ áp dụng đối với doanh nghiệp nhà nước thuộc đối tượng quy định tại Khoản 1 Điều 88 của Luật Doanh nghiệp và không áp dụng đối với các trường hợp lựa chọn nhà thầu dự án mà có sử dụng vốn nhà nước từ 30% vốn trở lên hoặc là dưới 30% nhưng trên 500 tỷ đồng.

Tuy nhiên, một số đại biểu cho rằng quy định như vậy là chưa bảo đảm quản lý chặt chẽ vốn nhà nước vì nhiều gói thầu của các công ty con thuộc các Tập đoàn, Tổng công ty nhà nước sẽ không phải đấu thầu.

Làm rõ phương án của Chính phủ, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư cho biết phương án này sẽ không làm thu hẹp phạm vi áp dụng của Luật và vẫn bảo đảm quản lý chặt chẽ việc sử dụng vốn nhà nước.

Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng tham gia giải trình tại phiên họp. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng tham gia giải trình tại phiên họp. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Dự thảo Luật quy định tất cả các hoạt động lựa chọn nhà thầu có sử dụng vốn ngân sách nhà nước đều thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật này. Khi đã sử dụng vốn của nhà nước thì doanh nghiệp nhà nước hay không phải doanh nghiệp nhà nước đã sử dụng vốn của nhà nước đều phải thực hiện đấu thầu theo phạm vi điều chỉnh của Luật này.

Mặt khác, doanh nghiệp nhà nước phải có trách nhiệm bảo toàn sử dụng có hiệu quả nguồn vốn của nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp. Nhà nước không can thiệp vào các hoạt động đầu tư kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước tại các doanh nghiệp khác, mà chỉ bảo đảm doanh nghiệp nhà nước hoạt động theo cơ chế thị trường, đồng thời lấy hiệu quả kinh tế làm tiêu chí để đánh giá chủ yếu, làm sao để bảo đảm tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm và cạnh tranh bình đẳng theo pháp luật.

Bộ trưởng cho rằng phương án Chính phủ trình phù hợp với các quan điểm nêu trong Nghị quyết số 12-NQ/TW (khóa XII), Luật Quản lý, sử dụng vốn Nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp, vừa bảo đảm thông thoáng, thuận lợi cho hoạt động đấu thầu của các doanh nghiệp nhà nước, vừa bảo đảm hiệu quả quản lý của nhà nước tại các doanh nghiệp.

Có thể bạn quan tâm

Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành đã hoàn thành giai đoạn 1.

Phấn đấu vận hành đồng bộ Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong năm 2026

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa có ý kiến chỉ đạo yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tập trung cao độ mọi nguồn lực, khẩn trương triển khai các hạng mục trọng điểm, bảo đảm tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, hướng tới mục tiêu đưa công trình vận hành đồng bộ trong năm 2026.

Nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề truyền thống phục vụ Tết được giới thiệu tại Triển lãm.

Triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ phục vụ Tết Nguyên đán

Tối 28/1, tại Điểm du lịch Làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (xã Ứng Thiên, Hà Nội), Sở Công thương Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân xã Ứng Thiên khai mạc Triển lãm các sản phẩm, mẫu thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo gắn với các hoạt động phục vụ Xuân Bính Ngọ 2026.

Nông sản Việt Nam thu hút đông khách quốc tế quan tâm tìm hiểu. (Ảnh: AGRITRADE)

Việt Nam tham dự Hội chợ Gulfood Dubai 2026

Hội chợ quốc tế về thực phẩm và đồ uống Gulfood 2026 diễn ra trong các ngày 26 đến 30/1 tại Trung tâm triển lãm Dubai Exhibition Centre, Dubai, UAE. Khu gian hàng Việt Nam do Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện đã tiếp đón hàng nghìn lượt khách ngay trong ngày đầu khai mạc (26/1).

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng chiều 28/1: Vàng miếng, vàng nhẫn tăng từng giờ, vượt 184 triệu đồng/lượng

Ngày 28/1, giá vàng trong nước, thế giới tăng dồn dập, vượt qua tất cả các kỷ lục được ghi nhận trước đó. Trong phiên sáng nay, giá vàng miếng SJC trong nước tăng 4,1 triệu đồng/lượng và tiếp tục điều chỉnh giá tăng thêm 2,8 đồng vào phiên chiều, đưa giá vọt lên mức 184,2 triệu đồng/lượng, cao nhất từ trước đến nay.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 28/1: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản bị bán mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 28 điểm

Phiên giao dịch ngày 28/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Các nhóm ngành cổ phiếu như ngân hàng, bất động sản... cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn kéo chỉ số VN-Index lao dốc, thủng ngưỡng 1.800 điểm. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 27,59 điểm, xuống mức 1.802,91 điểm.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc - Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là cửa ngõ quan trọng, góp phần đưa đảo ngọc trở thành điểm đến du lịch hàng đầu khu vực và quốc tế. Với vị trí chiến lược tại cực nam Tổ quốc, sân bay Phú Quốc đã và đang khẳng định vai trò then chốt trong việc kết nối Phú Quốc với thế giới, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Nguồn: THX/TTXVN)

Giá dầu lập đỉnh 15 tháng, kim loại quý kéo MXV-Index giảm mạnh

Thị trường hàng hóa vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động với diễn biến phân hóa. Áp lực chốt lời mạnh trên thị trường bạc và bạch kim đã góp phần kéo chỉ số MXV-Index giảm 1,7%, xuống còn 2.685 điểm, chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp trước đó.

Ủy ban nhân dân xã Cà Ná (Khánh Hòa) dựng pa-nô tuyên truyền về quy hoạch các dự án trọng điểm để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong tương lai. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná

Ngày 28/1, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná - dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến của những sự kiện quốc tế. Việc đặc khu Phú Quốc là địa điểm tổ chức Hội nghị cấp cao APEC 2027 là vinh dự lớn đối với đất nước, là cơ hội để Đảo Ngọc khẳng định vị thế trung tâm kinh tế-du lịch-đối ngoại tầm vóc khu vực và thế giới.

Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Lào làm việc tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tăng cường hợp tác điện lực Việt Nam-Lào trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng

Những năm qua, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là trong kết nối hạ tầng hệ thống điện và trao đổi điện năng Việt Nam và Lào được đẩy mạnh, có thể coi là điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Hiện tổng công suất từ các nhà máy điện tại Lào đã vận hành và bán điện về Việt Nam là 2.379MW.

Mỗi ngày có hàng trăm công nhân, thiết bị đang tập trung thi công các gói thầu thuộc dự án đường Động lực Điện Biên.

Hối hả trên công trình đường động lực Điện Biên

Nỗ lực vì mục tiêu hoàn thành Đường giao thông kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm dọc trục QL279, QL12 (gọi tắt là đường Động lực Điện Biên), suốt nhiều ngày qua hàng nghìn công nhân cùng máy móc, thiết bị miệt mài làm việc. Cả kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 vừa qua, công trường ngày đêm vẫn rầm rập tiếng máy, tiếng người…

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: Thế Đại)

Kinh tế số thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chiến lược để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh kiểm tra cơ sở kinh doanh của ông Trần Hữu Quyền ở phường Móng Cái 2.

Quảng Ninh: Bảo đảm bình ổn thị trường trong dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thực hiện tháng cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và an toàn vệ sinh thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện và xử lý vi phạm với tổng số tiền phạt hơn 13 tỷ đồng. Góp phần bình ổn thị trường và bảo đảm sức khỏe cho nhân dân.

Ảnh minh họa.

Thanh khoản suy giảm mạnh, VN-Index mất hơn 13 điểm trước áp lực từ nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 27/1, thị trường chứng khoán Việt Nam phân hóa rõ nét. Thanh khoản toàn thị trường giảm sâu, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt hơn 27.781 tỷ đồng. Áp lực điều chỉnh mạnh tại nhóm bất động sản cùng diễn biến bán ròng của khối ngoại đã kéo VN-Index giảm 13,22 điểm, xuống mức 1.830,5 điểm khi kết thúc phiên.

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

Theo Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội, từ năm 2026, Luật Đất đai bổ sung hai trường hợp được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu, nhằm tháo gỡ vướng mắc tồn tại kéo dài trong công tác quản lý, sử dụng đất đai.