Xung lực mới phát triển khoa học, công nghệ

Những năm qua, nhiều chủ trương, chính sách về đẩy mạnh ứng dụng, phát triển khoa học, công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được Đảng, Nhà nước ban hành, chỉ đạo thực hiện, bước đầu mang đến kết quả quan trọng.
Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Ảnh: Anh Sơn
Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Ảnh: Anh Sơn

Tuy nhiên, nhận thức về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số còn chưa đúng tầm mức, tốc độ phát triển của nước ta còn chậm, còn khoảng cách so với nhóm các nước phát triển, nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo chưa có đột phá, chưa làm chủ được công nghệ chiến lược, công nghệ cốt lõi, thể chế pháp luật, cơ chế, chính sách chưa đáp ứng yêu cầu, nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu…

Nhận thức rõ yêu cầu cần có chủ trương, quyết sách mang tính chiến lược và cách mạng, đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới, những ngày cuối năm 2024, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW (Nghị quyết số 57) về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Nghị quyết vạch ra tầm nhìn và mục tiêu cụ thể đến 2030 và 2045, theo đó, quy mô kinh tế số tối thiểu đạt 30% GDP năm 2030 và ít nhất là 50% đến năm 2045; trở thành một trong các trung tâm công nghiệp công nghệ số của khu vực và thế giới; thuộc nhóm 30 nước dẫn đầu thế giới về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số…

Bảy nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được xác định rõ trong Nghị quyết gồm: Nâng cao nhận thức, đột phá về đổi mới tư duy, xác định quyết tâm chính trị, tạo xung lực mới, khí thế mới trong toàn xã hội; khẩn trương hoàn thiện thể chế, xóa bỏ mọi tư tưởng, quan niệm, rào cản đang cản trở sự phát triển, đưa thể chế thành lợi thế cạnh tranh; tăng cường đầu tư, hoàn thiện hạ tầng; trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo vào hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia, hiệu lực quản lý nhà nước; thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong doanh nghiệp; tăng cường hợp tác quốc tế...

Trên tinh thần đó, Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia, phát triển kinh tế-xã hội, ngăn chặn nguy cơ tụt hậu, đưa đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh. Muốn vậy, cả hệ thống phải tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn” để giải phóng sức sáng tạo, sức lao động, giải phóng nguồn lực đầu tư của toàn xã hội.

Đáng chú ý, theo Nghị quyết, Bộ Chính trị thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, do đồng chí Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng làm Trưởng ban. Điểm nhấn này cho thấy quyết tâm rất cao của Đảng, Nhà nước, cũng là lợi thế để triển khai Nghị quyết số 57, khi cả hệ thống chính trị đều cùng vào cuộc…

Sự ra đời của Nghị quyết số 57 mang đến “làn gió mới” cho cộng đồng khoa học và công nghệ, cộng đồng thực thi chuyển đổi số cũng như người dân, doanh nghiệp… Đặc biệt, Nghị quyết có tính hành động rất cao, vạch rõ mục tiêu, định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia một cách bài bản, hệ thống, đặt nền móng cho sự phát triển bền vững và thịnh vượng của đất nước.

Để Nghị quyết được cụ thể hóa, đi vào cuộc sống, mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người dân, doanh nghiệp... cần thay đổi phương thức làm việc, mỗi cơ quan, ban, ngành, địa phương phải triển khai đồng bộ, khẩn trương, quyết liệt. Việc thực hiện nghị quyết vừa tạo thời cơ, vừa là đòi hỏi thực tế nhằm đưa đất nước ta phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo Hội nghị tại điểm cầu Trung ương. Ảnh VGP

Định vị hệ giá trị và động lực phát triển văn hóa

Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 80–NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, khẳng định quan điểm chỉ đạo: “Phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước”.

Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2026. (Ảnh ĐĂNG KHOA)

Xây dựng quốc gia số phục vụ nhân dân

Sau một năm quyết liệt thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW (Nghị quyết 57) của Bộ Chính trị, ban hành ngày 22/12/2024, về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cả nước ta đã và đang thu được những thành tựu rất quan trọng, nổi bật để sớm có thể trở thành một quốc gia số.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục.

Vấn đề cốt lõi không phải là “một bộ sách giáo khoa"

Mới đây, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục với nhiều điểm điều chỉnh liên quan sách giáo khoa. Đáng chú ý, theo quy định mới, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo sẽ quyết định một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất toàn quốc ngay từ năm học 2026-2027.

Lượng xe máy quá lớn là một trong những nguyên nhân gây ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường không khí ở Hà Nội.

Cần một lộ trình phù hợp và minh bạch

Nghị quyết số 57/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội, có hiệu lực từ ngày 10/12/2025, thiết lập vùng phát thải thấp và quy định hạn chế xe mô-tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong khu vực vành đai 1 từ ngày 1/7/2026.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Chọn nhân sự đúng người đúng việc

Tại Hội nghị toàn quốc triển khai công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 cuối tuần trước, một thông điệp mạnh mẽ tiếp tục được Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: Nhân sự là "khâu then chốt nhất".

Bác sĩ Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Thành phố Hồ Chí Minh nội soi tai cho bệnh nhi.

Giải pháp đột phá cho y tế tư nhân

Đẩy mạnh phát triển y tế tư nhân, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển y tế, là một nhiệm vụ, giải pháp quan trọng được đề ra trong Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, được ban hành ngày 9/9/2025.

Việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) để tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu, đa dạng hóa thị trường và mở rộng mặt hàng xuất khẩu là rất quan trọng.

Giữ vững nền tảng kinh tế vĩ mô

Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8 cho thấy: Chính phủ tiếp tục kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, thúc đẩy tăng trưởng GDP từ 8,3-8,5% trên cơ sở tập trung phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ, bảo đảm kiểm soát lạm phát, thúc đẩy đầu tư công và hỗ trợ sản xuất, kinh doanh hiệu quả.

Cần những chính sách đột phá để thu hút nhân tài.

Trọng dụng nhân tài trẻ, chính sách đãi ngộ chưa đủ!

Bộ Khoa học và Công nghệ đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị định Quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo về tự chủ của tổ chức khoa học và công nghệ công lập, nhân lực, nhân tài và giải thưởng trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Vấn đề dịch chuyển lao động từ khu vực công sang tư đang là thực trạng cần nghiên cứu và có giải pháp linh động. (Ảnh HAVI TOURIST)

Linh động luân chuyển nhân lực công - tư

Sau “bẫy thu nhập trung bình”, bẫy “lao động trung bình” là một thách thức không dễ dàng hóa giải trên con đường hướng đến một nền kinh tế phát triển, một quốc gia có thu nhập trung bình cao.

Tuy thời gian chuẩn bị gấp, song nhờ phát huy dân chủ, lắng nghe ý kiến nhân dân, nhiều Đại hội Đảng bộ cấp xã phường thời gian qua đã hoạch định tốt đường lối đáp ứng yêu cầu đổi mới của địa phương. (Ảnh DƯƠNG QUANG)

Dưới ngọn cờ tiền phong

Thời điểm này, khi cả nước vừa “sắp xếp lại giang sơn” về hệ thống hành chính, các Đại hội Đảng bộ cấp xã, phường đã và đang được tổ chức rốt ráo trên khắp cả nước, mang theo tinh thần lịch sử của “lần thứ nhất” nhiều ý nghĩa và kỳ vọng.

Sau hơn 10 năm, khẩu hiệu “dạy thật, học thật, thi thật” vẫn là kim chỉ nam, nhưng sẽ chỉ là khẩu hiệu nếu thiếu một bản thiết kế hệ thống đồng bộ và minh bạch.

Đâu là đột phá thật sự cho giáo dục Việt Nam?

Hơn một thập kỷ kể từ khi Nghị quyết số 29 NQ/TW năm 2013 của Ban Chấp hành Trung ương về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo được ban hành, thể hiện quyết tâm của Đảng và nhân dân đưa nền giáo dục về đúng bản chất “dạy thật, học thật, thi thật” vẫn còn nguyên tính thời sự.

Việc lập mới quy hoạch vùng cấp tỉnh theo cấu trúc hành chính - không gian mới trên cơ sở dữ liệu của các quy hoạch đã có sẽ tiết kiệm được rất nhiều công sức và thời gian.

Cấp bách công tác tái quy hoạch sau sắp xếp

Sau bước chuyển mình mạnh mẽ để “sắp xếp lại giang sơn”, một nhiệm vụ quan trọng đặt ra là phải xây dựng lại các bản quy hoạch địa phương, trong đó có không ít quy hoạch địa phương từng được lập theo địa giới hành chính “cứng”.

Ngay sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động từ 1/7, nhiều phường xã trên cả nước đã tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ, hoạch định đường lối cho tương lai. (Trong ảnh: Các đại biểu tham dự Đại hội lần thứ I Đảng bộ các cơ quan Đảng phường Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên).

Giữ bền tinh hoa xưa

Ngày 30/6, trước thềm mô hình chính quyền hai cấp của 34 tỉnh, thành phố mới sau sáp nhập, tinh gọn trên cả nước chính thức đi vào hoạt động, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài viết quan trọng “Sức mạnh của đoàn kết”.

Nhiều tỉnh, thành phố đã hoàn thành chương trình xóa nhà tạm.

Cả nước vì “mái ấm", vì nghĩa tình

Xóa nhà tạm, nhà dột nát là chủ trương có ý nghĩa quan trọng và nhân văn theo tinh thần Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Trung ương, phấn đấu đưa Việt Nam trở thành quốc gia tiên phong trong chính sách xã hội và việc làm thỏa đáng, bền vững của Liên hợp quốc.

Đại biểu Quốc hội bấm nút thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp. (Ảnh: DUY LINH)

Khi xã có “áo mới"

Ngày 16/6, với 100% đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 và dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi).