Xung lực mới phát triển khoa học, công nghệ

Những năm qua, nhiều chủ trương, chính sách về đẩy mạnh ứng dụng, phát triển khoa học, công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được Đảng, Nhà nước ban hành, chỉ đạo thực hiện, bước đầu mang đến kết quả quan trọng.
Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Ảnh: Anh Sơn
Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Ảnh: Anh Sơn

Tuy nhiên, nhận thức về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số còn chưa đúng tầm mức, tốc độ phát triển của nước ta còn chậm, còn khoảng cách so với nhóm các nước phát triển, nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo chưa có đột phá, chưa làm chủ được công nghệ chiến lược, công nghệ cốt lõi, thể chế pháp luật, cơ chế, chính sách chưa đáp ứng yêu cầu, nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu…

Nhận thức rõ yêu cầu cần có chủ trương, quyết sách mang tính chiến lược và cách mạng, đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới, những ngày cuối năm 2024, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW (Nghị quyết số 57) về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Nghị quyết vạch ra tầm nhìn và mục tiêu cụ thể đến 2030 và 2045, theo đó, quy mô kinh tế số tối thiểu đạt 30% GDP năm 2030 và ít nhất là 50% đến năm 2045; trở thành một trong các trung tâm công nghiệp công nghệ số của khu vực và thế giới; thuộc nhóm 30 nước dẫn đầu thế giới về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số…

Bảy nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được xác định rõ trong Nghị quyết gồm: Nâng cao nhận thức, đột phá về đổi mới tư duy, xác định quyết tâm chính trị, tạo xung lực mới, khí thế mới trong toàn xã hội; khẩn trương hoàn thiện thể chế, xóa bỏ mọi tư tưởng, quan niệm, rào cản đang cản trở sự phát triển, đưa thể chế thành lợi thế cạnh tranh; tăng cường đầu tư, hoàn thiện hạ tầng; trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo vào hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia, hiệu lực quản lý nhà nước; thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong doanh nghiệp; tăng cường hợp tác quốc tế...

Trên tinh thần đó, Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia, phát triển kinh tế-xã hội, ngăn chặn nguy cơ tụt hậu, đưa đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh. Muốn vậy, cả hệ thống phải tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn” để giải phóng sức sáng tạo, sức lao động, giải phóng nguồn lực đầu tư của toàn xã hội.

Đáng chú ý, theo Nghị quyết, Bộ Chính trị thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, do đồng chí Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng làm Trưởng ban. Điểm nhấn này cho thấy quyết tâm rất cao của Đảng, Nhà nước, cũng là lợi thế để triển khai Nghị quyết số 57, khi cả hệ thống chính trị đều cùng vào cuộc…

Sự ra đời của Nghị quyết số 57 mang đến “làn gió mới” cho cộng đồng khoa học và công nghệ, cộng đồng thực thi chuyển đổi số cũng như người dân, doanh nghiệp… Đặc biệt, Nghị quyết có tính hành động rất cao, vạch rõ mục tiêu, định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia một cách bài bản, hệ thống, đặt nền móng cho sự phát triển bền vững và thịnh vượng của đất nước.

Để Nghị quyết được cụ thể hóa, đi vào cuộc sống, mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người dân, doanh nghiệp... cần thay đổi phương thức làm việc, mỗi cơ quan, ban, ngành, địa phương phải triển khai đồng bộ, khẩn trương, quyết liệt. Việc thực hiện nghị quyết vừa tạo thời cơ, vừa là đòi hỏi thực tế nhằm đưa đất nước ta phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Ông Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đồng Chủ tịch Liên minh Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF)

Không còn chỗ cho né tránh trách nhiệm!

Có một nghịch lý đang tồn tại trong môi trường kinh doanh Việt Nam. Doanh nghiệp gặp khó khăn, gửi kiến nghị và nhận được phản hồi đúng thời hạn, đúng quy trình. Nhưng sau các văn bản trả lời, khó khăn vẫn còn nguyên. Nhiều doanh nghiệp chia sẻ: Văn bản trả lời họ nhận được thường rất đầy đủ, viện dẫn điều luật, nghị định, thông tư và kết thúc bằng đề nghị doanh nghiệp căn cứ quy định của pháp luật để thực hiện. Về mặt thủ tục, cơ quan quản lý đã hoàn thành chức trách, nhiệm vụ của mình về việc trả lời. Nhưng điều doanh nghiệp cần là lối ra cho vướng mắc của mình thì… không có.

Đô thị lớn đã kiến tạo cho con người một không gian sống tốt hơn, thì ngược lại, người dân cũng cần tự “nâng cấp” chính mình để phù hợp với đời sống văn minh, hiện đại.

Cư dân siêu đô thị

Nhóm cư dân của chung cư tôi ở có gần 1.000 thành viên. Tài khoản Zalo của nhóm không ngày nào không có hàng chục phản ánh về lối sống chưa chuẩn mực của một số cư dân: Vòi nước công cộng ở vườn hoa không khóa, rác bỏ không đúng nơi quy định, thú cưng đi dạo không rọ mõm... và, thậm chí, bã kẹo cao-su dính trên máy tập. Hành trình xây dựng tác phong sinh hoạt văn minh phù hợp với đô thị lớn, hiện đại vẫn còn khá gập ghềnh.

Xây dựng không gian sinh hoạt cộng đồng là một trong những điểm quan trọng giúp mỗi địa phương nuôi dưỡng mạch ngầm văn hóa cho cư dân.

Sắp xếp lại không gian văn hóa bằng một tư duy sâu sắc hơn

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 21 về “sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố”, yêu cầu các địa phương hoàn thành phương án sắp xếp trước ngày 10/6/2026.

Hà Nội xác lập cấu trúc đô thị theo hướng “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, trong đó lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo. Ảnh Thành Đạt

Viết tiếp trường ca sông Cái

Ngày 13/5 vừa qua, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng ký Quyết định số 2512/QĐ-UBND về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

Phiên Bế mạc Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV - Ảnh: TTXVN

Đề cao chữ “Thật”

Hội nghị Trung ương 2 với nhiều nội dung quan trọng, được coi là những “hành lang pháp lý”, những “quy tắc vận hành”, những “nguyên tắc kỷ luật”, những “chuẩn mực hành động” để đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống. Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh đây là “Hội nghị đặt nền móng vận hành cho cả nhiệm kỳ”.

Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua nhiều luật, nghị quyết quan trọng. (Ảnh: DUY LINH)

Trả lời thôi, chưa đủ!

Theo thông lệ, trước thềm kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI, việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 10 - kỳ họp cuối cùng của Quốc hội khóa XV, được rà soát lại.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh.

“Không cần học thêm vẫn học tốt” - Bao giờ, bằng cách nào?

Tại phiên họp thứ 55 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khi góp ý về báo cáo công tác dân nguyện tháng 2, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đã phát biểu: “Phụ huynh tốn nhiều tiền hơn để đưa đón, đóng tiền cho con ra trung tâm học thêm, sau Thông tư 29 của Bộ Giáo dục và Đào tạo”.

Quang cảnh Phiên họp thứ 55 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Minh bạch thông tin để người dân tin tưởng, ủng hộ

Quốc hội đang tiến hành lấy ý kiến, thảo luận về dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi). Thực tế cho thấy, từ gần 10 năm nay việc tiếp cận, nắm hiểu thông tin của người dân đã được cụ thể hóa theo Hiến pháp, tạo cơ sở pháp lý toàn diện để người dân yêu cầu và nhận thông tin từ cơ quan nhà nước đã được triển khai có bài bản.

Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự hội nghị.

Tư duy kiến tạo phải bắt đầu từ gỡ rối thủ tục

Thực hiện nhiệm vụ mới được giao thêm từ đầu năm 2026 là kiểm soát thủ tục hành chính, Bộ Tư pháp đã có Báo cáo số 679/BC-BTP về rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo Nghị quyết số 66/NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ (Nghị quyết 66).

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo Hội nghị tại điểm cầu Trung ương. Ảnh VGP

Định vị hệ giá trị và động lực phát triển văn hóa

Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 80–NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, khẳng định quan điểm chỉ đạo: “Phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước”.