Có những thời điểm, sự thay đổi không còn là lựa chọn mà trở thành tất yếu của quá trình phát triển.
Khi bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc với những khát vọng lớn, yêu cầu xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu năng, hiệu quả càng trở nên cấp thiết. Việc Bộ Chính trị ban hành Quyết định số 185, ngày 2/6/2026 về giao biên chế năm 2026 là hướng tới một bộ máy gọn hơn, có sức bật lớn hơn, nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra.
Việc giao biên chế cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị sự nghiệp của Đảng, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể ở Trung ương, địa phương như Quyết định số 185 nêu trên cần thấy, đó không chỉ là giảm số lượng, mà là nâng cao chất lượng hoạt động của toàn hệ thống. Tinh thần là tiếp tục tinh giản biên chế của hệ thống chính trị từ 5% đến 10%. Nói cách khác, giảm số lượng là đưa ra khỏi bộ máy những trường hợp không đủ điều kiện công tác, để tổ chức bộ máy gọn hơn, mạnh hơn, tạo môi trường cho cán bộ tài năng cống hiến vì đất nước; đồng thời giảm gánh nặng chi phí của ngân sách.
Một bộ máy cồng kềnh, chi phí vận hành lớn sẽ khó tạo được năng lực thích ứng trong kỷ nguyên số, chưa nói đằng sau mỗi biên chế là ngân sách nhà nước phải chi trả, vì thế mà thu hẹp đầu tư cho phát triển và an sinh xã hội. Đó là yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc gia. Quan trọng hơn, tinh giản biên chế còn là cơ hội để cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ “công bộc” của dân.
Việc Bộ Chính trị giao chỉ tiêu biên chế cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, địa phương là cách làm khoa học, đã nghiên cứu kỹ lưỡng, thể hiện rõ quyết tâm để thống nhất thực hiện.
Tinh giản biên chế là chủ trương có từ lâu, song chưa bao giờ làm quyết liệt như nhiệm kỳ khóa XIII của Đảng. Đây là công việc vô cùng tinh tế, nhạy cảm và phức tạp vì liên quan từng cán bộ. Để người ở lại tiếp tục công tác phải thật sự đủ đức, đủ tài, đủ khả năng đáp ứng yêu cầu mới, cấp ủy các cấp và cơ quan tham mưu phải làm việc thật công tâm, khách quan từ rà soát, đánh giá từng trường hợp để đưa ra quyết định đúng đắn vì lợi ích chung. Như thế số nằm trong danh sách thôi việc cũng thấy thoải mái, tạo sự ổn định tư tưởng cho xã hội.
Muốn tinh giản biên chế hiệu quả, đúng mục đích, cần có các giải pháp đồng bộ khác để tổ chức bộ máy sau sắp xếp thật sự hiệu năng, hiệu quả. Đó là đẩy mạnh phân cấp, phân định rõ thẩm quyền; tích cực ứng dụng khoa học-công nghệ, nhất là chuyển đổi số; cải cách thủ tục hành chính; giảm quy trình công việc; giảm các khâu trung gian; đổi mới phương thức quản lý theo hướng quản trị hiện đại... Có nghĩa là vừa xây dựng các cơ chế vận hành mới phù hợp với môi trường số, vừa đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, từ đánh giá, quy hoạch, đào tạo đến bố trí sử dụng, nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực thực tiễn, kỹ năng thích ứng tổ chức bộ máy mới. Đó cũng là một hướng mở để tiếp tục lựa chọn sử dụng cán bộ có đức tài, đồng thời đưa ra khỏi bộ máy trường hợp không đủ sức “bám trụ”, làm cho đội ngũ cán bộ luôn luôn mới, đều tay hơn, “khỏe” hơn.
Như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói, cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy. Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng tê liệt. Rõ ràng, để có một bộ máy khỏe, vận hành trơn tru thì từng cán bộ trong đó phải khỏe. Sức mạnh không nằm ở quy mô lớn hay số lượng đông mà nằm ở chất lượng đội ngũ, ở cách tổ chức và năng lực vận hành. Bộ máy gọn, sức bật sẽ lớn.
Quyết định số 185 của Bộ Chính trị vì thế không chỉ là câu chuyện của quản lý biên chế, mà là bước đi tiếp theo trong tiến trình xây dựng nền hành chính hiện đại, kiến tạo và phục vụ nhân dân ngày một tốt hơn.
