Tại cuộc làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và các cơ quan liên quan về Đề án đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gần đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ: Mô hình phát triển mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhưng cần nhìn xa hơn chuyển đổi số thông thường, chuẩn bị cho thời đại trí tuệ nhân tạo tổng quát, robot tự động, sinh học tổng hợp, điện toán lượng tử…
Sau gần một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, việc phân cấp, phân quyền, nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công, đẩy mạnh chuyển đổi số đã tạo ra những chuyển biến tích cực trong công tác quản lý nhà nước, xây dựng chính quyền tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.
Song, thực tế cũng đang đặt ra những bài toán không dễ giải quyết. Đó là, dù đang triển khai rộng khắp chuyển đổi số với những kết quả bước đầu quan trọng, nhưng hạ tầng số của đất nước chưa đồng đều, khoảng cách giữa thành thị và nông thôn chưa được thu hẹp; vùng sâu, vùng xa vẫn thiếu internet, điện lưới chưa ổn định… Các nhiệm vụ quan trọng để đất nước phát triển dựa vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo đã bắt đầu được triển khai, nhưng việc xây dựng trung tâm dữ liệu, mạng 5G, hệ thống điện toán đám mây… đòi hỏi kinh phí đầu tư rất lớn, liên quan nhân lực, hoạt động của nhiều cơ quan, bộ, ngành… Chúng ta cũng đang hằng ngày, hằng giờ phải đối mặt với vấn đề bảo vệ an ninh mạng, nguy cơ tấn công các hệ thống trọng yếu như: ngân hàng, y tế, Chính phủ… Tội phạm sử dụng công nghệ cao ẩn mình, “chui sâu” vào trong hệ thống và tìm cách tấn công bất cứ lúc nào với các thủ đoạn tinh vi, khó lường.
Trong bối cảnh đó, cùng với việc bố trí nguồn lực đầu tư, nước ta đang thiếu và rất cần nguồn nhân lực công nghệ thông tin, chuyển đổi số chất lượng cao, như các chuyên gia, kỹ sư AI, khoa học dữ liệu, an ninh mạng. Bên cạnh đó, vẫn còn hiện tượng “chảy máu chất xám” khi có nhân tài trong lĩnh vực nêu trên lại muốn làm việc ở nước ngoài vì thu nhập và môi trường làm việc hiện đại hơn.
Sau hơn một năm triển khai rộng khắp Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, người dân cả nước đã bắt đầu quen với môi trường số, nhưng chưa đồng đều, còn nhiều người lao động chưa bắt kịp kỹ năng số, còn bị động, lúng túng khi tham gia các hoạt động của kinh tế số; thực trạng người già, người nghèo, người dân tộc thiểu số có nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số; rất nhiều người lao động trong các ngành nghề khác nhau có thể bị mất việc...
Một nội dung công việc khác cần được các cơ quan chức năng triển khai quyết liệt hơn, đó là tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật về AI, dữ liệu cá nhân, tài sản số, với mục tiêu giải quyết dứt điểm những nội dung chồng chéo, không còn phù hợp với quá trình đổi mới. Các cơ quan chính quyền, các địa phương cần lắng nghe, tiếp thu ý kiến của người dân, doanh nghiệp để tiếp tục rà soát, gỡ bỏ các thủ tục hành chính rườm rà đang cản trở doanh nghiệp công nghệ khởi nghiệp. Các cơ quan chức năng cần có chính sách ưu tiên, hỗ trợ vốn vay cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa vượt qua khó khăn khi tiếp cận công nghệ bởi thực tế cho thấy, chi phí để thực hiện chuyển đổi số là rất lớn...
Nhiệm vụ, tâm huyết, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của từng người dân trong quá trình phát triển đất nước là không nhỏ bởi Đảng ta đã khẳng định: Tư tưởng phát triển cốt lõi của Việt Nam trong kỷ nguyên mới là xây dựng năng lực tự chủ, sáng tạo và khả năng tự thích ứng của quốc gia. Mô hình phát triển mới phải đặt con người ở vị trí trung tâm, là mục tiêu, động lực và chủ thể của phát triển. Mọi người dân có cơ hội tiếp cận công bằng dịch vụ công và các cơ hội phát triển...
