Tại phiên họp đầu tiên Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng, diễn ra đầu tháng này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, đây là “nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng” của nhiệm kỳ Đại hội XIV, trực tiếp phục vụ sửa đổi, bổ sung Cương lĩnh và chuẩn bị Đại hội XV của Đảng.
Việc triển khai ngay từ năm đầu nhiệm kỳ, với lộ trình đến năm 2029, cho thấy tầm vóc và sự chuẩn bị bài bản của công việc hệ trọng này. Theo Thông báo số 140-TB/VPTW ngày 8/8/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng, năm 2026 sẽ hoàn thiện đề cương, phương pháp và danh mục chuyên đề; năm 2027-2028 tập trung nghiên cứu, khảo sát, sơ kết các mô hình, xác định vấn đề cần sửa đổi và lấy ý kiến nhiều vòng; năm 2029 hoàn thiện Báo cáo tổng thể làm cơ sở phục vụ Đại hội XV. Đây là cách làm chủ động, khoa học: không nóng vội, không làm theo lối hành chính, mà để thực tiễn được khảo nghiệm, lý luận được soi chiếu và trí tuệ trong Đảng được tập hợp đầy đủ.
Điều lệ mới phải hợp thời đại, nhưng không xa rời nền tảng; kiên định chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối đổi mới, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; giữ vững vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng và nguyên tắc tập trung dân chủ. Đó là một quan điểm rất rõ về mối quan hệ giữa kiên định và đổi mới. Điều lệ phải nhận diện đúng những vấn đề thực tiễn đặt ra: Tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phân cấp, phân quyền, kiểm soát quyền lực, phương thức lãnh đạo, chuyển đổi số...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Điều lệ sau sửa đổi phải “khoa học, chặt chẽ, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ thực hiện; ổn định lâu dài và có giá trị bền vững”. Điều lệ chỉ nên quy định những vấn đề nền tảng, cốt lõi, có tính nguyên tắc, những nội dung kỹ thuật, thường xuyên biến động cần được cụ thể hóa ở Quy định, Hướng dẫn. Mỗi đề xuất sửa đổi phải trả lời được những câu hỏi rất căn bản: thực tiễn đặt ra vấn đề gì, nguyên nhân ở đâu, vì sao phải sửa ở cấp Điều lệ, phương án nào, tác động và điều kiện thực hiện ra sao?
Đặc biệt, yêu cầu xây dựng Đảng “thật sự là đạo đức, là văn minh”, gắn bó mật thiết với Nhân dân, dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng và chịu sự giám sát của Nhân dân, được đặt ngay trong nhóm những vấn đề cơ bản cần nghiên cứu. Đó phải là thước đo sâu xa nhất của lần sửa đổi này: Tổ chức Đảng có mạnh hơn không, quyền lực có được kiểm soát tốt hơn không, cán bộ, đảng viên có gần dân và phục vụ Nhân dân tốt hơn không? Và để có một Điều lệ thật sự có chất lượng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị việc lấy ý kiến phải “nhiều vòng, đúng đối tượng, đúng vấn đề và thực chất”; các ý kiến khác nhau phải được tổng hợp trung thực, khách quan, tiếp thu hay bảo lưu đều phải giải trình rõ ràng.
Thời điểm này là lúc trí tuệ và trách nhiệm của mỗi đảng viên và cấp ủy, tổ chức đảng cần được đặt lên cao nhất. Bởi đây không chỉ là việc góp ý cho một văn bản, mà đang góp phần định hình những nguyên tắc tổ chức và vận hành của Đảng trong một chặng đường phát triển mới. Vì thế, tham gia tổng kết thực tiễn, hiến kế sửa Điều lệ phải được nhìn nhận không chỉ là quyền, nghĩa vụ của người đảng viên, mà còn là một nhiệm vụ thiêng liêng đối với Đảng, với Nhân dân và tương lai đất nước.
Giữ vững nền tảng tư tưởng, đồng thời dũng cảm nhìn thẳng vào thực tiễn; kế thừa những giá trị đã được lịch sử kiểm nghiệm, đồng thời đổi mới những gì không còn phù hợp - đó chính là cách để Điều lệ Đảng vừa mang chiều sâu của truyền thống, vừa có sức sống lâu dài, đáp ứng đòi hỏi tất yếu của giai đoạn cách mạng mới ■
