Số người sử dụng ma túy và số người nghiện ma túy ngày càng gia tăng, được xác định là “nguồn cầu” tiêu thụ ma túy rất lớn, gây áp lực không nhỏ đến công tác phòng, chống tội phạm ma túy, tiềm ẩn nguy cơ rất cao phạm tội về ma túy và các tội phạm khác.
Những con số đáng lo ngại
Hiện, cả nước có 138 điểm, 9 tụ điểm phức tạp về ma túy, 5 điểm phức tạp về ma tuý hoạt động trên không gian mạng, 2.391 cơ sở kinh doanh có điều kiện về an ninh trật tự được xác định điểm nguy cơ; 2.955 đối tượng bán lẻ ma túy. Tình trạng các đối tượng tẩm ma túy vào thực phẩm, đồ uống, thuốc lá điện tử cũng như việc sử dụng bóng cười trong giới trẻ đang diễn biến rất phức tạp. Các đối tượng có xu hướng gia tăng hoạt động lợi dụng không gian mạng để phạm tội về ma túy.
Đến nay, toàn quốc đã có 3 địa phương (Đà Nẵng, Quảng Ninh, Thừa Thiên Huế) có Kế hoạch xây dựng địa bàn tỉnh không ma túy, 9 địa phương có Kế hoạch xây dựng địa bàn cấp huyện không ma túy.
Trong đó có 6 huyện (A Lưới của Thừa Thiên Huế, thị xã Hoàng Mai, Cửa Lò; các huyện Nghĩa Đàn, Kỳ Sơn, Anh Sơn của Nghệ An) được công nhận không ma túy (hoặc sạch ma túy); 37 địa phương có Kế hoạch xây dựng địa bàn cấp xã không ma túy, sạch ma túy, trong đó số xã đã được công nhận không ma túy (sạch ma túy) là 731 xã (theo tiêu chí của từng địa phương).
 |
| Công an huyện Kỳ Sơn (Nghệ An) xuống từng hộ gia đình tuyên truyền, vận động không mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy. (Ảnh: Công an Nghệ An) |
Để thực hiện hiệu quả mô hình, Công an các tỉnh đã phối hợp cấp ủy, chính quyền các cấp huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị thực hiện mô hình. Chỉ đạo lực lượng cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy chủ động triển khai thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp để đấu tranh mạnh với tội phạm ma túy, các điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy.
Theo Đại tá Hoàng Quốc Việt, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy cho biết: Đến nay, việc triển khai xây dựng địa bàn không ma túy đã đạt những kết quả nhất định. Tuy nhiên, việc đánh giá tiêu chí, công nhận địa bàn không ma túy của mỗi địa phương hiện nay còn khác nhau.
Theo thống kê của Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, tính đến tháng 8/2024, số người sử dụng trái phép chất ma tuý, người nghiện ma tuý, người bị quản lý sau cai nghiện ma túy là 227.137 người (chiếm khoảng 0,23% dân số).
Do vậy, cần thiết xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá địa bàn cấp xã, huyện, tỉnh không ma túy vừa bảo đảm tính chặt chẽ vừa phù hợp với mục tiêu kiểm soát tốt tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy hiện nay;
Đồng thời, thống nhất về trình tự, thủ tục xét, công nhận “xã không ma túy”, “huyện không ma túy”, “tỉnh không ma túy” trên toàn quốc”.
Không chạy theo thành tích mà giấu vụ việc
Theo Đại tá Hoàng Quốc Việt cần xây dựng bộ tiêu chí hướng đến mục tiêu huy động được sức mạnh của cả hệ thống chính trị nói chung (huy động nguồn lực, công tác giảm cầu, giảm tác hại) và của lực lượng chuyên trách nói riêng (giảm cung) trong công tác phòng, chống ma túy, từ đó mới xây dựng được môi trường không có tội phạm và tệ nạn ma túy.
"Xác định xây dựng địa bàn cấp xã không ma túy là khó khăn trong bối cảnh hiện nay, tuy nhiên không vì thành tích mà chúng ta đưa ra các tiêu chí dễ thực hiện, trong khi tình hình ma túy trên địa bàn vẫn còn những bất ổn. Đưa ra tiêu chí để cùng thực hiện đảm bảo địa bàn trong sạch thực sự, không vì thành tích mà giấu số liệu, giấu vụ việc", Đại tá Việt nhấn mạnh.
Để làm được việc này, vừa qua, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy tổ chức Hội thảo khoa học xây dựng bộ tiêu chí; quy định trình tự, thủ tục xét công nhận “xã không ma túy”, “huyện không ma túy” “tỉnh không ma túy”.
Tại hội thảo, đại diện Công an các đơn vị, địa phương đã có nhiều ý kiến tham gia đối với dự thảo bộ tiêu chí; quy định trình tự, thủ tục xét công nhận xã, huyện, tỉnh không ma túy.
Các đại biểu đã tập trung ý kiến vào các tiêu chí thuộc nhóm quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và công tác phòng, chống tội phạm của bộ tiêu chí để sát với thực tiễn của công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy tại địa bàn cơ sở, đồng thời phù hợp với tình hình an ninh trật tự của các địa phương trên toàn quốc.
