Những vụ cháy liên tiếp xảy ra tại nhà ở riêng lẻ, nhà ở kết hợp kinh doanh thời gian qua ở Thành phố Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh, thành phố một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ cháy, nổ tại các đô thị; cho thấy những bất cập trong ý thức phòng cháy, chữa cháy và công tác quản lý, kiểm soát an toàn phòng cháy, chữa cháy tại khu dân cư.
Nguy cơ cháy, nổ luôn rình rập
Khoảng 1 giờ 30 phút sáng 17/9, vụ cháy xảy ra tại căn nhà số 101/11 đường Phạm Hữu Chí, phường Chợ Lớn, Thành phố Hồ Chí Minh khiến hai người chết, năm người bị thương. Căn nhà bốn tầng nằm sâu trong hẻm nhỏ, trong đó, ở tầng trệt, gia đình sử dụng để phương tiện bao gồm cả xe xăng và xe điện. Trước đó, vụ cháy tại căn nhà kết hợp quán ăn trên đường Ngô Đức Kế, phường Bình Thạnh cũng khiến năm người chết.
Ngôi nhà được thiết kế dạng ống, bếp được bố trí phía sau. Khi lửa phát sinh từ khu vực bếp, khói độc và lửa nhanh chóng bao trùm lối ra duy nhất ở tầng trệt, khiến những người bên trong không kịp thoát. Hay đầu tháng 9, tại một ki-ốt bán rau trong hẻm đường TTN12, phường Đông Hưng Thuận, một đám cháy bất ngờ phát ra trong đêm cướp đi sinh mạng của đôi vợ chồng.
Qua công tác khám nghiệm hiện trường, các đơn vị nghiệp vụ Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PC07), Công an Thành phố Hồ Chí Minh nêu ra những điểm chung đáng lưu ý: Các vụ cháy xảy ra trong không gian nhà ống, nhà ở kết hợp kinh doanh; diện tích thường hẹp, chiều sâu lớn, trong khi đường thoát nạn hạn chế. Đáng lo hơn, các vụ cháy đều xảy ra vào đêm muộn, thời điểm người dân đang ngủ.
Việc phát hiện, báo cháy chậm đồng nghĩa với việc thời gian để thoát nạn và hỗ trợ người bên trong bị rút ngắn. Đại tá Trần Trung Hiếu, Trưởng phòng PC07 cho biết, sáu tháng đầu năm 2026 thành phố xảy ra 228 vụ cháy, làm 14 người chết, 27 người bị thương và thiệt hại tài sản ước khoảng 207 tỷ đồng. Trong đó, 142 vụ, tương đương 62,3%, xảy ra tại các cơ sở thuộc phạm vi quản lý của địa phương. Đáng chú ý, riêng nhà ở riêng lẻ và nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh xảy ra 100 vụ, chiếm 43,9% tổng số vụ cháy.
Về nguyên nhân, PC07 nêu cụ thể: Nhiều người dân tự ý thay đổi công năng sử dụng thiết kế nhà. Hàng hóa, vải, nệm mút, hóa chất và các vật liệu dễ cháy chất kín lối đi; khu vực kinh doanh và nơi ở không có giải pháp ngăn cháy, ngăn khói. Việc sạc xe máy điện, xe đạp điện, pin dự phòng đặt gần vật dễ cháy hoặc sạc qua đêm cũng tiềm ẩn rủi ro. Đáng nói, trong số các nguyên nhân gây chập lửa, có đến 70% số vụ cháy liên quan sự cố hệ thống, thiết bị điện.
Theo thống kê, Thành phố Hồ Chí Minh hiện có khoảng 109.000 cơ sở xen cài trong khu dân cư thuộc diện quản lý an toàn phòng cháy, chữa cháy.
Theo thống kê, Thành phố Hồ Chí Minh hiện có khoảng 109.000 cơ sở xen cài trong khu dân cư thuộc diện quản lý an toàn phòng cháy, chữa cháy. Trong đó có hơn 34.000 nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh; hơn 55.000 nhà trọ, nhà ngăn phòng cho thuê; hơn 5.000 kho hàng và khoảng 16.000 cơ sở sản xuất nhỏ lẻ.
Đồng bộ các giải pháp phòng ngừa
Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa nhanh, Thành phố Hồ Chí Minh vẫn còn nhiều bất cập liên quan công tác phòng cháy, chữa cháy. Tại nhiều khu dân cư, hệ thống hẻm nhỏ, sâu khiến xe chữa cháy cỡ lớn khó tiếp cận khi xảy ra sự cố. Tình trạng lấn chiếm hẻm để buôn bán, tập kết vật liệu, dựng mái che vẫn còn diễn ra, làm thu hẹp lối đi và cản trở phương tiện cứu hộ, cứu nạn. Bên cạnh đó, tại một số khu vực, hệ thống trụ nước và nguồn nước phục vụ chữa cháy còn hạn chế, gây thêm khó khăn cho lực lượng chức năng trong việc khống chế và dập tắt đám cháy.
Để nâng cao hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy, Công an Thành phố Hồ Chí Minh xác định trọng tâm phải chuyển mạnh sang phòng ngừa, nhận diện và loại bỏ nguy cơ ngay từ cơ sở. Trong đó, giải pháp về tạo lối thoát nạn thứ hai từ việc tháo dỡ “chuồng cọp” đang được triển khai quyết liệt. Đến giữa tháng 6/2026, lực lượng chức năng đã vận động phá bỏ 14.825/15.161 “chuồng cọp” tại các căn hộ, đạt 97,8%; 386/479 trường hợp cơi nới, lấn chiếm không gian chung đã được tháo dỡ, đạt 80%.
Trong các khu dân cư, mô hình tổ liên gia phòng cháy, chữa cháy cũng phát huy hiệu quả khi nhiều vụ cháy đã được khống chế nhờ được phát hiện sớm.
Thành phố cũng chú trọng ứng dụng công nghệ trong phòng cháy, chữa cháy. Trung tâm Thông tin chỉ huy 114 của Công an Thành phố vừa đưa vào hoạt động với 138 bộ thiết bị giám sát hành trình, 53 bộ máy tính và hệ thống màn hình trung tâm gần 500 inch. Đại tá Trần Hồng Minh, Phó Giám đốc Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Việc đưa Trung tâm vào hoạt động góp phần chuyển đổi phương thức tiếp nhận tin báo cháy từ thủ công, bị động sang chủ động, tự động và chính xác hơn, giúp lực lượng chức năng tận dụng hiệu quả khoảng “thời gian vàng” trong 5 phút đầu để tiếp nhận, xác thực thông tin và triển khai lực lượng.
Những tháng cuối năm 2026, Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu kéo giảm các vụ cháy gây thiệt hại về người, giảm cháy lớn, không để xảy ra cháy đặc biệt nghiêm trọng; đồng thời kiểm soát nguy cơ, nhất là nguy cơ từ hệ thống điện trong khu dân cư, làm sạch dữ liệu quản lý và xử lý nghiêm các cơ sở vi phạm.
Bên cạnh đó, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh vừa có văn bản yêu cầu các lực lượng phối hợp sở, ngành chức năng nghiên cứu cải tạo những khu vực chưa bảo đảm hạ tầng phục vụ chữa cháy; các địa phương xác định công tác phòng cháy, chữa cháy là nhiệm vụ thường xuyên, trọng tâm, phân công rõ trách nhiệm và tuyệt đối không để xảy ra tình trạng “khoán trắng” cho công an cấp xã.
Cùng với trách nhiệm của cơ quan quản lý, người dân nêu cao ý thức, chủ động nhận diện nguy cơ, trang bị kỹ năng thoát nạn, chữa cháy ban đầu và khắc phục các thiếu sót về phòng chống cháy nổ; tiếp tục củng cố Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy. Việc siết trách nhiệm quản lý ngay từ cơ sở, đồng thời đưa công tác phòng ngừa đến từng hộ dân, được kỳ vọng sẽ kéo giảm số vụ cháy, đặc biệt tại nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, qua đó hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản
Các nguyên tắc phòng cháy:
Trang bị thiết bị cảnh báo sớm trong gia đình; thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, tắt các thiết bị điện không cần thiết trước khi đi ngủ hoặc ra khỏi nhà. Lối đi, hành lang, cửa thoát hiểm phải được duy trì thông thoáng, không được sắp xếp hàng hóa cản, che chắn lối đi. Quy định nơi để chìa khóa và dụng cụ phá dỡ khi thoát hiểm. Thông báo cho tất cả thành viên trong gia đình biết vị trí cất giữ chìa khóa cửa, đèn pin và dụng cụ phá dỡ (búa, xà beng) để kịp thời xử lý khi xảy ra sự cố.
![[Ảnh] Toàn cảnh công trường Vành đai 2,5 Hà Nội đặt mục tiêu thông xe kỹ thuật dịp 10/10](https://cdn.nhandan.vn/images/I6zHI0X3iwP20iw4BbSCO88ZqnT0yVOf6eEPuHrgWdHFQ_SNALm-dxk7AxI2yy5GmblxR61Ba7Uo5VQFPEonMXyJq4UkOBHpBd16-nmW9510H3ZHjNrUw_S4w_EEyPrJoNueqyhsRQqJ0WSPa3RKHx72rqXTd078cjj3lkDkggDmZ9N2v4aZcLg70qnqEuDq/ndo_br_1789117169972-3575778724345901062-3575778724345901062-36d813a3ed1d065e797df68cbd4d77df.jpg.avif)
