Theo Tiến sĩ Đỗ Duy Hưng, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, Hải Phòng có hơn 1.600 cơ sở giáo dục các cấp, quy mô hơn 1,1 triệu học sinh. Hiện nay, việc nâng cao chất lượng giáo dục không chỉ dừng ở chuẩn hóa cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên mà còn hướng tới xây dựng môi trường học tập an toàn, thân thiện, tôn trọng sự khác biệt và nhu cầu phát triển của mỗi học sinh. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt trong các chương trình, kế hoạch của ngành giáo dục thành phố thời gian qua, phù hợp với định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.
Từ chủ trương chung, nhiều xã, phường đã cụ thể hóa bằng những mô hình, cách làm phù hợp với điều kiện thực tiễn. Ở bậc mầm non, nơi đặt nền móng đầu tiên cho sự phát triển toàn diện của trẻ, mục tiêu “mỗi ngày đến trường là một ngày vui” được thể hiện rõ nét.
Bí thư Đảng ủy phường Việt Hòa Trần Văn Hảo cho biết: Từ nay tới năm 2030, phường tiếp tục thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”. Trong đó, chú trọng đổi mới môi trường giáo dục trong và ngoài lớp học, phù hợp với mục tiêu giáo dục và tâm lý trẻ theo độ tuổi; ưu tiên nguồn lực phát triển mạng lưới trường mầm non, bảo đảm có đủ trường, lớp cho trẻ; triển khai phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3-5 tuổi. Đầu tư xây mới, nâng cấp các trường mầm non tại những địa bàn đông dân cư, các khu, cụm công nghiệp; hỗ trợ phát triển các nhóm trẻ độc lập tư thục, đáp ứng nhu cầu gửi trẻ của nhân dân. Tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng nuôi dạy và bảo đảm an toàn tuyệt đối cho trẻ, nhất là tại các cơ sở mầm non ngoài công lập.
Trường Mầm non 8/3 (phường Ngô Quyền) có khuôn viên hơn 5.300 m². Khi bước qua cổng trường, trẻ mới đến ngỡ nơi đây như là “vườn cổ tích”. Cơ sở vật chất của trường được đầu tư khang trang, hiện đại, gồm 3 dãy nhà cao tầng kiên cố, 11 phòng học cùng hệ thống phòng chức năng, sân chơi thoáng mát và khu vui chơi sinh động. Hiệu trưởng nhà trường Vũ Thị Hường cho biết: Những năm qua trường tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy, đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ. Không gian học tập được tổ chức theo hướng mở, tăng cường các khu vui chơi, góc trải nghiệm, khuyến khích trẻ khám phá và thể hiện cảm xúc. Giáo viên được bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp tích cực, coi trọng việc lắng nghe và tôn trọng trẻ, tạo cho các em cảm giác an toàn, thân thiện khi đến lớp.
Các trường mầm non như Thanh Bình (phường Lê Thanh Nghị), Thạch Khôi (phường Thạch Khôi)... cũng tích cực triển khai mô hình trường học an toàn, hạnh phúc gắn với điều kiện thực tế. Việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm đa dạng gắn với thiên nhiên, lao động nhẹ nhàng, giáo dục kỹ năng sống giúp trẻ phát triển hài hòa, giảm áp lực học tập và hình thành tình yêu với môi trường, cộng đồng.
Ở các bậc học cao hơn, tinh thần xây dựng trường học an toàn, hạnh phúc tiếp tục được mở rộng theo hướng phù hợp với tâm lý lứa tuổi. Nhiều trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông tổ chức các chuyên đề, hội thảo sát với thực tiễn như: Giáo dục tích cực và kỷ luật tích cực trong trường học; phòng, chống bạo lực học đường; phát triển kỹ năng cảm xúc xã hội (SEL) cho học sinh; đổi mới phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm... Các hoạt động này nhằm thay đổi cách tiếp cận trong quản lý, giảng dạy, chuyển từ áp đặt sang đồng hành, từ kiểm soát sang hỗ trợ, giúp học sinh cảm thấy được tôn trọng và có trách nhiệm hơn với bản thân và cộng đồng.
Vừa qua, Trường trung học phổ thông Lương Khánh Thiện và Hệ thống giáo dục HPG tổ chức Hội thảo “Kỷ luật tích cực đối với học sinh phổ thông trong môi trường giáo dục hạnh phúc” nhằm tìm kiếm giải pháp thực tiễn để đưa Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT về khen thưởng và kỷ luật học sinh đi vào cuộc sống. Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, tác động đến tư duy quản lý giáo dục, tạo hành lang pháp lý cho một nền giáo dục bao dung, hướng tới sự tiến bộ của người học. Đồng thời, hình thành thói quen ở giáo viên trong việc sử dụng các biện pháp giáo dục tích cực để ngăn ngừa, giảm thiểu các hành vi tiêu cực, góp phần xây dựng văn hóa học đường lành mạnh.
Mô hình xây dựng trường học an toàn, hạnh phúc của nhiều trường học tại thành phố Hải Phòng đã cho thấy hiệu quả tích cực, tạo thay đổi rõ rệt trong nhận thức của học sinh và nhận được sự đồng thuận của phụ huynh. Tuy vậy, để nhân rộng mô hình, việc xây dựng trường học an toàn, hạnh phúc phải được xác định là nhiệm vụ xuyên suốt, gắn chặt với kế hoạch phát triển giáo dục của từng xã, phường và nhà trường. Ngành giáo dục cần sớm hoàn thiện bộ tiêu chí đánh giá cụ thể, có khả năng đo lường, làm cơ sở theo dõi, điều chỉnh và nhân rộng mô hình.
Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên cần được bồi dưỡng thường xuyên về phương pháp giáo dục tích cực, tư vấn tâm lý học đường, kỹ năng quản lý cảm xúc và giao tiếp sư phạm nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của giáo dục hiện đại. Việc xây dựng trường học an toàn, hạnh phúc cần sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng, gắn với giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống cho học sinh, giúp các em phát triển hài hòa về trí tuệ, thể chất, phát huy tối đa tiềm năng của bản thân.
