Trong những khoảnh khắc mà sự sống và cái chết chỉ cách nhau gang tấc, vai trò của hệ thống cấp cứu ngoại viện là vô cùng quan trọng khi phải đồng thời phát hiện nhanh, điều phối chuẩn, tiếp cận kịp thời, xử trí chính xác, vận chuyển an toàn và bàn giao suôn sẻ cho cơ sở điều trị. Chỉ một mắt xích chậm trễ, cái giá phải trả có thể là sinh mạng con người, di chứng nặng nề và cả sự hao mòn niềm tin của nhân dân vào ngành y tế.
Những năm gần đây, Đảng, Nhà nước dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác cấp cứu ngoại viện, thể hiện nhất quán trong hệ thống chính sách, pháp luật. Theo Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, thực tiễn cho thấy khi chuỗi cấp cứu ngoại viện vận hành thông suốt, số người được cứu sống tăng rõ rệt, hậu quả do tai nạn, thảm họa hay bệnh lý cấp tính giảm thiểu đáng kể. Nhưng nhìn thẳng vào thực tế, hệ thống của Việt Nam vẫn còn nhiều “nút thắt” cần tháo gỡ: khung pháp lý chuyên sâu chưa đầy đủ; tổ chức và điều phối chưa đồng đều giữa các địa phương; nhân lực chuyên sâu còn mỏng; phương tiện, thiết bị chưa tương xứng; nhiều trung tâm 115 mới chỉ đáp ứng một phần nhỏ nhu cầu thực tế của người dân.
Trong bối cảnh tai nạn giao thông, thảm họa tự nhiên, nhân tạo, các bệnh lý tim mạch, đột quỵ diễn biến phức tạp… cấp cứu ngoại viện cần được “nâng chuẩn” toàn diện, không chỉ là chức năng chuyên môn mà còn là trách nhiệm chính trị, nhân đạo trong việc bảo đảm quyền được cứu sống của mỗi người dân.
Trong bối cảnh tai nạn giao thông, thảm họa tự nhiên, nhân tạo, các bệnh lý tim mạch, đột quỵ diễn biến phức tạp… cấp cứu ngoại viện cần được “nâng chuẩn” toàn diện, không chỉ là chức năng chuyên môn mà còn là trách nhiệm chính trị, nhân đạo trong việc bảo đảm quyền được cứu sống của mỗi người dân. Trên tinh thần đó, Bộ Y tế đang xây dựng Đề án cấp quốc gia phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2025-2030; đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an và các đơn vị liên quan triển khai trung tâm tiếp nhận và điều phối thông tin khẩn cấp quốc gia, bảo đảm chỉ huy thống nhất, rút ngắn thời gian phản ứng, tránh “điểm mù” trong các tình huống đa tác nhân. Đây sẽ là bước chuyển có ý nghĩa chiến lược, mở rộng phạm vi, nâng cao chất lượng, bảo đảm tính liên ngành, liên vùng, liên thông trong tổ chức hệ thống cấp cứu ngoại viện.
Với mong muốn được chung tay xây dựng hệ thống cấp cứu ngoại viện, Tập đoàn Vingroup tài trợ 1.000 tỷ đồng để thí điểm nâng cấp mạng lưới này tại 6 địa phương. Cùng với đào tạo, nâng cao trình độ cho đội ngũ nhân viên, xây dựng quy trình vận hành, Vingroup cũng sẽ hỗ trợ phương tiện, thiết bị cấp cứu. Đến nay đã có Cơ sở Cấp cứu ngoại viện Phú Quốc, Trung tâm Cấp cứu và vận chuyển 115 Bắc Ninh và Trung tâm Cấp cứu thành phố Đà Nẵng nhận bàn giao và đưa vào sử dụng hệ thống xe cứu thương hiện đại cùng thiết bị đạt chuẩn quốc tế theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới, Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, đồng thời tuân thủ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia của Việt Nam. Mỗi xe cứu thương được ví như một “phòng cấp cứu di động”, được trang bị máy thở chuyên dụng, máy sốc điện tích hợp monitor, máy siêu âm xách tay, điện tim, bộ đặt nội khí quản, nẹp cố định chấn thương và nhiều dụng cụ cấp cứu khác.
Trung tâm Cấp cứu và vận chuyển 115 Bắc Ninh chính thức thành lập và đi vào hoạt động từ ngày 30/10; được xây dựng theo tiêu chuẩn quốc tế, nhằm hình thành mạng lưới cấp cứu ngoại viện đồng bộ, hiện đại và chuyên nghiệp, đảm bảo mọi người dân dù ở đô thị trung tâm, khu công nghiệp hay vùng xa đều được bảo vệ tính mạng trong giây phút khẩn cấp nhất.
Hệ thống cấp cứu ngoại viện tại Bắc Ninh bố trí 16 trạm vệ tinh tại các trung tâm y tế trên địa bàn tỉnh, có chức năng khám, chữa bệnh với đầy đủ nhân lực, trang thiết bị, thuốc và xe cấp cứu trực 24/7. Tất cả được kết nối trực tiếp với Trung tâm điều phối cấp cứu 115 đặt tại Bệnh viện đa khoa Bắc Ninh số 1 - nơi đảm nhiệm vai trò tiếp nhận, phân tuyến, điều hành và giám sát toàn hệ thống.
Không chỉ hỗ trợ xây dựng Trung tâm Cấp cứu và vận chuyển 115, Vingroup còn đồng hành cùng Bắc Ninh triển khai chương trình đào tạo sơ cấp cứu cộng đồng, cung cấp kỹ năng ứng phó khẩn cấp cho nhân viên y tế, giáo viên, công nhân khu công nghiệp, lực lượng vũ trang, nhân viên khách sạn và khu nghỉ dưỡng. Mục tiêu là hình thành mạng lưới hỗ trợ cấp cứu rộng khắp, giúp người dân có thể ứng cứu ban đầu hiệu quả trước khi lực lượng chuyên nghiệp tiếp cận.
Giai đoạn tới, Vingroup sẽ tiếp tục phối hợp Bộ Y tế để mở rộng mô hình cấp cứu ngoại viện ra nhiều địa phương và ứng dụng công nghệ điều phối thông minh. Tập đoàn cũng sẽ chú trọng đào tạo, diễn tập thực chiến cho lực lượng ứng cứu tại chỗ, đồng thời xây dựng cơ chế bảo trì, bảo dưỡng và nâng cấp trang thiết bị để đảm bảo hệ thống vận hành bền vững.
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Trung Dũng,
Tổng Giám đốc Hệ thống Y tế Vinmec
Mười lăm “phòng cấp cứu di động” đầu tiên cũng đã được Vingroup bàn giao cho Trung tâm Cấp cứu thành phố Đà Nẵng để đưa ngay vào sử dụng. Hiện hệ thống cấp cứu ngoại viện tại Đà Nẵng được bố trí 9 trạm cấp cứu tại các khu vực đông dân cư, vùng lõi, trung tâm và dự kiến sẽ bố trí thêm 15 trạm cấp cứu vệ tinh tại các trung tâm y tế khu vực với nhân lực, thuốc men, thiết bị và xe cấp cứu trực 24/7. Tất cả các trạm đều kết nối trực tiếp với Trung tâm điều phối cấp cứu 115 đặt tại Trung tâm Cấp cứu thành phố Đà Nẵng, chịu trách nhiệm tiếp nhận, phân tuyến và giám sát toàn mạng lưới.
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Trung Dũng, Tổng Giám đốc Hệ thống Y tế Vinmec cho biết: "Giai đoạn tới, Vingroup sẽ tiếp tục phối hợp Bộ Y tế để mở rộng mô hình cấp cứu ngoại viện ra nhiều địa phương và ứng dụng công nghệ điều phối thông minh. Tập đoàn cũng sẽ chú trọng đào tạo, diễn tập thực chiến cho lực lượng ứng cứu tại chỗ, đồng thời xây dựng cơ chế bảo trì, bảo dưỡng và nâng cấp trang thiết bị để đảm bảo hệ thống vận hành bền vững".
