Đề án được công bố trong tháng 1 và tổ chức khởi công một số công trình vào quý I/2026.
Hiệu quả đa chiều
Văn phòng Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh vừa thông báo kết luận của đồng chí Trần Lưu Quang, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh về đề án xây dựng “Đô thị Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo vùng bắc Thành phố Hồ Chí Minh”.
Đây là đề án có ý nghĩa chính trị-chiến lược quan trọng nhằm cụ thể hóa các định hướng lớn của Trung ương và thành phố về lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu cho tăng trưởng; góp phần tái cấu trúc không gian phát triển thành phố theo hướng đa cực.
Hình thành cực tăng trưởng mới gắn với công nghiệp, du lịch chất lượng cao, kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo, góp phần cho Thành phố Hồ Chí Minh giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế và đổi mới sáng tạo.
Đề án “Đô thị Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo vùng bắc Thành phố Hồ Chí Minh” với trung tâm đặt tại phường Bình Dương (Thành phố Hồ Chí Minh) dựa trên hệ sinh thái các dự án, công trình hiện hữu từ nhiều năm qua và tiếp tục đề xuất, đầu tư các công trình đã có chủ trương.
Đề án là bước cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đồng thời phát huy tối đa không gian phát triển mới của Thành phố Hồ Chí Minh sau sáp nhập, hướng tới mô hình siêu chặt chẽ.
Trong cấu trúc của đề án, đô thị Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo vùng bắc Thành phố Hồ Chí Minh được định vị là một cực khoa học, công nghệ-đổi mới sáng tạo quy mô lớn gắn liền với sản xuất công nghệ cao, đóng vai trò “bộ não khoa học, công nghệ” của vùng sản xuất công nghệ cao phía bắc và tây bắc thành phố.
Tập đoàn Becamex được đề xuất tiếp tục làm chủ đầu tư phát triển hạ tầng Đô thị Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo vùng bắc Thành phố Hồ Chí Minh.
Theo báo cáo, đề án áp dụng mô hình tích hợp “5 trong 1”, gồm đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, sản xuất và phát triển đô thị đáng sống. Không gian phát triển của đề án theo cấu trúc tích hợp “vùng lõi và vành đai”.
Vùng lõi trung tâm tại phường Bình Dương, quy mô khoảng 220 ha (mở rộng thêm khoảng 103 ha), tập trung các hoạt động nghiên cứu-phát triển, thử nghiệm công nghệ, đào tạo, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ.
Vùng lõi trung tâm được định vị là “bộ não khoa học, công nghệ” bao gồm một cụm hạ tầng khoa học, công nghệ toàn diện; trong đó Trung tâm Khoa học, công nghệ với quy mô khoảng 20 ha, được hình thành từ việc chuyển đổi công năng Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương (trước đây) làm hạt nhân trung tâm, cùng các công trình khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và dịch vụ hỗ trợ được bố trí chung quanh.
Đối với vành đai phát triển công nghệ cao, bao gồm: các Khu công nghiệp khoa học, công nghệ quy mô lớn như Bình Dương Riverside, Lai Hưng, Cây Trường, Khu công nghiệp Việt Nam-Singapore III..., tạo không gian hiện thực hóa các kết quả nghiên cứu thông qua sản xuất thử và sản xuất hàng loạt.
Việc đặt “bộ não khoa học, công nghệ” liền kề không gian sản xuất công nghệ cao này giúp rút ngắn chu trình từ nghiên cứu đến thương mại hóa, tạo khác biệt căn bản so với các mô hình phát triển khoa học, công nghệ tách rời sản xuất.
Tổng quy mô quỹ đất công nghiệp-công nghệ cao trong vành đai sản xuất dự kiến khoảng hơn 3.100 ha, trong đó khoảng 1.020 ha được bố trí cho các khu công nghệ cao và khu công nghệ số tập trung.
Nhờ đó, một hệ sinh thái đổi mới khép kín có thể được thiết lập, cho phép các ý tưởng, công nghệ và kết quả nghiên cứu nhanh chóng được thử nghiệm, hoàn thiện, mở rộng quy mô và thương mại hóa trong cùng một không gian phát triển liên tục, rút ngắn đáng kể khoảng cách giữa nghiên cứu-sản xuất-thị trường.
Tạo cực phát triển cân bằng
Đề án xây dựng “Đô thị Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo vùng bắc Thành phố Hồ Chí Minh” được kỳ vọng mang lại các hiệu quả tổng hợp, đa chiều.
Về hiệu quả kinh tế, đề án góp phần hình thành một động lực tăng trưởng mới của Thành phố Hồ Chí Minh dựa trên kinh tế tri thức, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng gia tăng dịch vụ, đóng góp tỷ trọng của các ngành có giá trị gia tăng cao, hàm lượng công nghệ và tri thức lớn.
Về mặt xã hội, đề án tạo ra một không gian phát triển mới cho lực lượng lao động tri thức, kỹ sư, nhà khoa học và chuyên gia công nghệ, góp phần hình thành cộng đồng đổi mới sáng tạo quy mô lớn; giúp giãn áp lực dân số cho khu vực trung tâm, cải thiện chất lượng sống và cân bằng không gian phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh.
Về hiệu quả môi trường và phát triển bền vững, đề án là một trong những mô hình tiên phong hiện thực hóa định hướng phát triển khu công nghiệp sinh thái và đô thị xanh-thông minh tại Việt Nam, giúp nâng cao hình ảnh, vị thế và sức hấp dẫn của Thành phố Hồ Chí Minh trong khu vực và trên trường quốc tế, nhất là đối với các nhà đầu tư, doanh nghiệp và nhân tài công nghệ toàn cầu.
Ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Becamex cho rằng, đề án phát triển “Đô thị Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo vùng bắc Thành phố Hồ Chí Minh” không chỉ là bước đi mang tính chiến lược trong bối cảnh thành phố cần tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, mà còn là giải pháp đột phá để kiến tạo một cực tăng trưởng mới dựa trên kinh tế tri thức.
Đề án giải quyết căn bản các điểm nghẽn về không gian và hạ tầng hiện hữu, định vị khu vực phía bắc và tây bắc thành phố trở thành “bộ não khoa học, công nghệ” gắn liền với vùng sản xuất công nghệ cao, quy mô lớn.
Đây sẽ là nền tảng then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn, đưa Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu và tạo sức lan tỏa mạnh mẽ cho vùng kinh tế trọng điểm phía nam.
Đề án Đô thị Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo vùng bắc Thành phố Hồ Chí Minh vừa mang ý nghĩa mở rộng không gian phát triển, vừa là bước đi chiến lược để Thành phố Hồ Chí Minh tái lập vai trò tiên phong, chuyển hóa các cơ chế, thể chế vượt trội thành những giá trị phát triển cụ thể, bền vững và có sức lan tỏa cho cả vùng và cả nước trong giai đoạn phát triển mới.
Theo đồng chí Trần Lưu Quang, “Đô thị khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo vùng bắc Thành phố Hồ Chí Minh” là một cực phát triển quan trọng, có chức năng tương hỗ kết hợp các công trình trọng điểm quan trọng khác của thành phố, như Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh, hệ thống hạ tầng logistics, cảng biển, sân bay quốc tế sẽ tạo nên một sự phát triển cân bằng và hài hòa cho thành phố.
