Xây dựng Chương trình giáo dục mầm non mới phù hợp thực tiễn

Chương trình giáo dục mầm non được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành từ năm 2009 và đang được triển khai trên cả nước. Tuy nhiên, để chương trình tiếp cận với giáo dục tiên tiến, bắt nhịp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai xây dựng để ban hành Chương trình giáo dục mầm non mới phù hợp thực tiễn.
Giờ học tại Trường mầm non Xuân La, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội. (Ảnh MINH HÀ)
Giờ học tại Trường mầm non Xuân La, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội. (Ảnh MINH HÀ)

Vụ trưởng Giáo dục mầm non (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Nguyễn Bá Minh cho biết: Sau hơn 10 năm tổ chức thực hiện, đến nay, Chương trình giáo dục mầm non đã được thực hiện ở 15.461 cơ sở giáo dục mầm non (đạt tỷ lệ 100%), trong đó có hơn 5,2 triệu trẻ (99%) học 2 buổi/ngày.

Chương trình giáo dục mầm non hiện hành đã thể hiện tính ưu việt, khoa học, phù hợp thực tiễn và góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng; tạo cơ hội cho cơ sở giáo dục và giáo viên chủ động, sáng tạo, linh hoạt trong triển khai thực hiện; chương trình hướng đến sự phát triển toàn diện, tích hợp, lấy trẻ làm trung tâm, phương châm giáo dục “học bằng chơi, bằng trải nghiệm”. Hiện cả nước có hơn 378 nghìn giáo viên, tỷ lệ huy động trẻ em mẫu giáo 5 tuổi đạt 99,5%; tỷ lệ trẻ em mẫu giáo 5 tuổi hoàn thành chương trình giáo dục mầm non đạt 99,82%.

Tuy nhiên, trước yêu cầu cao hơn của quá trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, việc ban hành Chương trình giáo dục mầm non mới là điều cần thiết. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, về quan điểm và định hướng xây dựng Chương trình giáo dục mầm non mới cần kế thừa, phát triển trên quan điểm chương trình hiện hành để dễ thực hiện và tiếp tục phát triển.

Đặc biệt, chương trình cần tiếp cận các phương pháp giáo dục tiên tiến, hội nhập với giáo dục quốc tế; chú ý nhiều hơn đến các vấn đề giáo dục trẻ trở thành công dân toàn cầu. Nội dung chương trình cần thể hiện rõ nét hơn tính liên thông với Chương trình giáo dục phổ thông, trong đó, cần xem xét lại khả năng tiền học đọc và tiền học viết cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi để liên thông với tiếng Việt tiểu học.

Chương trình cũng cần cho trẻ làm quen với ngoại ngữ và đưa thêm phần ứng dụng công nghệ; giáo dục quyền con người, giáo dục hòa nhập, giáo dục giới tính. Đặc biệt, chương trình được thiết kế mang tính mở để bảo đảm phù hợp các điều kiện vùng, miền...

Theo PGS, TS Hu Xinyun Annie, Khoa Giáo dục mầm non, Trường đại học Giáo dục Hồng Kông (Trung Quốc), khác với cách học truyền thống chú trọng truyền tải về kiến thức, hiện nay, chuyên gia giáo dục mầm non tập trung xây dựng chương trình mới hướng đến phương pháp giáo dục cung cấp cho trẻ các kỹ năng, qua đó phát triển năng lực, cảm xúc, trẻ em học được cách chia sẻ, chăm sóc, trải nghiệm, hỗ trợ những người chung quanh.

Còn TS Aija Rinkinen, chuyên gia cao cấp về giáo dục của Ngân hàng Thế giới cho biết: Khi xây dựng chương trình giáo dục mầm non cần quan tâm đến triết lý giáo dục. Trẻ em là trung tâm, còn chăm sóc và phát triển trẻ là phương pháp. Giáo viên được bồi dưỡng thường xuyên để cập nhật, đổi mới. Chương trình giáo dục mầm non mới của Việt Nam cần chú trọng trang bị cho trẻ những kỹ năng mới như kỹ năng thích ứng, kỹ năng số...

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho biết: Bộ lưu ý đến cấp học mầm non, bởi đây là cấp học có tính chất quyết định tương lai của trẻ em, cả về phương diện thể chất lẫn tinh thần và trí tuệ. Để xây dựng Chương trình giáo dục mầm non mới, nhóm biên soạn cần tiếp tục đánh giá, khảo sát sâu hơn đối với chương trình giáo dục mầm non hiện hành, tiếp thu ý kiến từ đội ngũ giáo viên về những thuận lợi, vướng mắc khi triển khai chương trình.

Về việc thiết kế chương trình cần lưu ý chương trình vừa tiếp cận được kinh nghiệm thế giới, khoa học với bậc học mầm non; vừa phù hợp điều kiện thực tiễn văn hóa, phong tục, tập quán của người Việt Nam. Chương trình giáo dục mầm non mới cũng phải đạt được các mục tiêu, quan điểm chỉ đạo mang tính chiến lược của Việt Nam về phát triển con người. Bên cạnh đó, khi xây dựng chương trình cần lưu ý tính kế thừa chương trình cũ, lấy nền tảng khoa học tâm lý học, trong đó nhấn mạnh đặc thù lứa tuổi.

Việc khảo sát, thử nghiệm Chương trình giáo dục mầm non mới sẽ được làm thấu đáo. Mục tiêu là có một chương trình giáo dục mầm non tốt, phù hợp lứa tuổi, phù hợp khả năng thực hiện. Vì vậy, ngay trong quá trình xây dựng chương trình, các địa phương cần chuẩn bị lực lượng, tập huấn, đào tạo giáo viên bảo đảm số lượng và chất lượng. Song song với đó, các trường sư phạm cần chú trọng đổi mới chương trình đào tạo giáo viên.

Quan điểm xây dựng Chương trình giáo dục mầm non mới sẽ theo hướng tiếp cận năng lực, quan tâm đến phát triển toàn diện, đặc thù vùng, miền và trao quyền triển khai chương trình giáo dục mầm non ở các địa phương. Chương trình giáo dục mầm non mới dự kiến sẽ chú trọng đến bốn phẩm chất gồm: Yêu thương, tôn trọng, trung thực, trách nhiệm; đồng thời, sẽ chú trọng năm năng lực chung gồm: Giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề, thích ứng, tự lực.

GS, TS Lê Anh Vinh

Viện trưởng Khoa học giáo dục Việt Nam,
Trưởng Ban biên soạn Chương trình Giáo dục mầm non

Có thể bạn quan tâm

Nụ cười học sinh xã Lóng Luông (cũ), một trong những địa phương từng là điểm nóng về ma túy. (Ảnh: LINH PHAN)

Chương trình "Chia sẻ cùng thầy cô" năm 2026 sẽ tổ chức school tour chủ đề "Lớp học reo vui"

Bước qua năm thứ 12 triển khai, chương trình "Chia sẻ cùng thầy cô" chuyển từ hình thức vinh danh, trao tặng sang đồng hành và tiếp sức toàn diện với nhiều hoạt động như tuyên dương gần 200 nhà giáo tiêu biểu, đến các điểm trường trong ngày đầu năm học mới, tổ chức school tour tri ân, triển lãm, cuộc thi trên mạng xã hội.

Đông đảo học sinh tham dự diễn đàn. (Ảnh: LONG THÀNH)

Trang bị kiến thức, kỹ năng bảo vệ bản thân cho học sinh trên không gian mạng

Ngày 17/8, Diễn đàn "Điều em muốn nói 2026" với chủ đề “Vaccine số cho em” diễn ra tại Trường trung học cơ sở và trung học phổ thông Nguyễn Siêu (Hà Nội) với mục tiêu tạo không gian để học sinh, phụ huynh, nhà trường và các chuyên gia cùng trao đổi về sức khỏe tâm thần học đường... từ áp lực và tác động của môi trường mạng.

[Video] Sắp xếp trường học: Ngày 30/8 là mốc hoàn thành, không phải điểm kết thúc

[Video] Sắp xếp trường học: Ngày 30/8 là mốc hoàn thành, không phải điểm kết thúc

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngày 30/8 là mốc hoàn thành việc sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập, nhưng không phải điểm kết thúc của quá trình này. Hiệu quả sau sắp xếp phải tiếp tục được đánh giá bằng chất lượng giáo dục, việc sử dụng đội ngũ, cơ sở vật chất và cơ hội tiếp cận giáo dục của học sinh.

Nghệ nhân làng Chuông hướng dẫn du khách trải nghiệm các công đoạn làm nón tại không gian học tập cộng đồng ở đình làng Chuông.

Khi lớp học trở về làng

Từ xa xưa, nhiều thế hệ người làng Chuông đã biết khâu nón, và những chiếc nón lá được hình thành qua bàn tay khéo léo của các nghệ nhân đã theo chân các bà, các mẹ, các chị đi muôn nơi, góp phần lan tỏa thương hiệu nón làng Chuông nổi tiếng.

Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội thảo về phát triển đại học tinh hoa, đại học xuất sắc ngày 10/8/2026. (Ảnh: THANH QUÝ)

Gắn đại học tinh hoa, đại học trọng điểm và trung tâm xuất sắc với sản phẩm công nghệ chiến lược

Nghị quyết số 71-NQ/TW đặt ra yêu cầu phát triển 3-5 đại học tinh hoa. Bài toán đặt ra là xây dựng đại học tinh hoa như thế nào để nguồn lực đầu tư không chỉ tạo ra những trường đại học có thứ hạng cao, mà còn thực sự góp phần giải quyết các nhiệm vụ khoa học, công nghệ chiến lược của quốc gia.

Từ trái sang phải: Thầy Đỗ Phan Thuận, Trưởng đoàn; Nguyễn Khánh Phúc; Nguyễn Bùi Đức Dũng; Đặng Huy Hậu; Nguyễn Hữu Tuấn; thầy Đỗ Đức Đông, Phó Trưởng đoàn

Học sinh Việt Nam đạt 3 huy chương Olympic Tin học quốc tế năm 2026

Đội tuyển quốc gia Việt Nam với 4 học sinh dự thi Olympic Tin học quốc tế - IOI năm 2026 đã đạt thành tích 1 Huy chương Vàng, 2 Huy chương Bạc, 1 Bằng khen. Học sinh Nguyễn Hữu Tuấn tạo dấu ấn nổi bật trên đấu trường Olympic quốc tế khi liên tiếp đạt Huy chương Vàng IOI và Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế.

Bên ngoài điểm thi Trường trung học phổ thông chuyên tỉnh Tuyên Quang trong buổi thi lại môn Ngữ văn, sáng 14/8. (Ảnh: ĐỨC THẮNG - HẢI CHUNG)

Hồ sơ xét tuyển đại học của các thí sinh Tuyên Quang được xử lý riêng thế nào sau thi lại?

Hồ sơ xét tuyển đại học của các thí sinh thi lại Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 tại điểm thi Trường chuyên Tuyên Quang sẽ được xử lý riêng. Tuy nhiên, các thí sinh này vẫn phải đáp ứng cùng điều kiện dự tuyển, tiêu chí xét tuyển, điểm trúng tuyển và các yêu cầu của chương trình như mọi thí sinh khác.