Xây dựng Chương trình giáo dục mầm non mới phù hợp thực tiễn

Chương trình giáo dục mầm non được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành từ năm 2009 và đang được triển khai trên cả nước. Tuy nhiên, để chương trình tiếp cận với giáo dục tiên tiến, bắt nhịp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai xây dựng để ban hành Chương trình giáo dục mầm non mới phù hợp thực tiễn.
Giờ học tại Trường mầm non Xuân La, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội. (Ảnh MINH HÀ)
Giờ học tại Trường mầm non Xuân La, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội. (Ảnh MINH HÀ)

Vụ trưởng Giáo dục mầm non (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Nguyễn Bá Minh cho biết: Sau hơn 10 năm tổ chức thực hiện, đến nay, Chương trình giáo dục mầm non đã được thực hiện ở 15.461 cơ sở giáo dục mầm non (đạt tỷ lệ 100%), trong đó có hơn 5,2 triệu trẻ (99%) học 2 buổi/ngày.

Chương trình giáo dục mầm non hiện hành đã thể hiện tính ưu việt, khoa học, phù hợp thực tiễn và góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng; tạo cơ hội cho cơ sở giáo dục và giáo viên chủ động, sáng tạo, linh hoạt trong triển khai thực hiện; chương trình hướng đến sự phát triển toàn diện, tích hợp, lấy trẻ làm trung tâm, phương châm giáo dục “học bằng chơi, bằng trải nghiệm”. Hiện cả nước có hơn 378 nghìn giáo viên, tỷ lệ huy động trẻ em mẫu giáo 5 tuổi đạt 99,5%; tỷ lệ trẻ em mẫu giáo 5 tuổi hoàn thành chương trình giáo dục mầm non đạt 99,82%.

Tuy nhiên, trước yêu cầu cao hơn của quá trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, việc ban hành Chương trình giáo dục mầm non mới là điều cần thiết. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, về quan điểm và định hướng xây dựng Chương trình giáo dục mầm non mới cần kế thừa, phát triển trên quan điểm chương trình hiện hành để dễ thực hiện và tiếp tục phát triển.

Đặc biệt, chương trình cần tiếp cận các phương pháp giáo dục tiên tiến, hội nhập với giáo dục quốc tế; chú ý nhiều hơn đến các vấn đề giáo dục trẻ trở thành công dân toàn cầu. Nội dung chương trình cần thể hiện rõ nét hơn tính liên thông với Chương trình giáo dục phổ thông, trong đó, cần xem xét lại khả năng tiền học đọc và tiền học viết cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi để liên thông với tiếng Việt tiểu học.

Chương trình cũng cần cho trẻ làm quen với ngoại ngữ và đưa thêm phần ứng dụng công nghệ; giáo dục quyền con người, giáo dục hòa nhập, giáo dục giới tính. Đặc biệt, chương trình được thiết kế mang tính mở để bảo đảm phù hợp các điều kiện vùng, miền...

Theo PGS, TS Hu Xinyun Annie, Khoa Giáo dục mầm non, Trường đại học Giáo dục Hồng Kông (Trung Quốc), khác với cách học truyền thống chú trọng truyền tải về kiến thức, hiện nay, chuyên gia giáo dục mầm non tập trung xây dựng chương trình mới hướng đến phương pháp giáo dục cung cấp cho trẻ các kỹ năng, qua đó phát triển năng lực, cảm xúc, trẻ em học được cách chia sẻ, chăm sóc, trải nghiệm, hỗ trợ những người chung quanh.

Còn TS Aija Rinkinen, chuyên gia cao cấp về giáo dục của Ngân hàng Thế giới cho biết: Khi xây dựng chương trình giáo dục mầm non cần quan tâm đến triết lý giáo dục. Trẻ em là trung tâm, còn chăm sóc và phát triển trẻ là phương pháp. Giáo viên được bồi dưỡng thường xuyên để cập nhật, đổi mới. Chương trình giáo dục mầm non mới của Việt Nam cần chú trọng trang bị cho trẻ những kỹ năng mới như kỹ năng thích ứng, kỹ năng số...

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho biết: Bộ lưu ý đến cấp học mầm non, bởi đây là cấp học có tính chất quyết định tương lai của trẻ em, cả về phương diện thể chất lẫn tinh thần và trí tuệ. Để xây dựng Chương trình giáo dục mầm non mới, nhóm biên soạn cần tiếp tục đánh giá, khảo sát sâu hơn đối với chương trình giáo dục mầm non hiện hành, tiếp thu ý kiến từ đội ngũ giáo viên về những thuận lợi, vướng mắc khi triển khai chương trình.

Về việc thiết kế chương trình cần lưu ý chương trình vừa tiếp cận được kinh nghiệm thế giới, khoa học với bậc học mầm non; vừa phù hợp điều kiện thực tiễn văn hóa, phong tục, tập quán của người Việt Nam. Chương trình giáo dục mầm non mới cũng phải đạt được các mục tiêu, quan điểm chỉ đạo mang tính chiến lược của Việt Nam về phát triển con người. Bên cạnh đó, khi xây dựng chương trình cần lưu ý tính kế thừa chương trình cũ, lấy nền tảng khoa học tâm lý học, trong đó nhấn mạnh đặc thù lứa tuổi.

Việc khảo sát, thử nghiệm Chương trình giáo dục mầm non mới sẽ được làm thấu đáo. Mục tiêu là có một chương trình giáo dục mầm non tốt, phù hợp lứa tuổi, phù hợp khả năng thực hiện. Vì vậy, ngay trong quá trình xây dựng chương trình, các địa phương cần chuẩn bị lực lượng, tập huấn, đào tạo giáo viên bảo đảm số lượng và chất lượng. Song song với đó, các trường sư phạm cần chú trọng đổi mới chương trình đào tạo giáo viên.

Quan điểm xây dựng Chương trình giáo dục mầm non mới sẽ theo hướng tiếp cận năng lực, quan tâm đến phát triển toàn diện, đặc thù vùng, miền và trao quyền triển khai chương trình giáo dục mầm non ở các địa phương. Chương trình giáo dục mầm non mới dự kiến sẽ chú trọng đến bốn phẩm chất gồm: Yêu thương, tôn trọng, trung thực, trách nhiệm; đồng thời, sẽ chú trọng năm năng lực chung gồm: Giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề, thích ứng, tự lực.

GS, TS Lê Anh Vinh

Viện trưởng Khoa học giáo dục Việt Nam,
Trưởng Ban biên soạn Chương trình Giáo dục mầm non

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] 10 bước trong quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại các trường học của Hà Nội

[Infographic] 10 bước trong quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại các trường học của Hà Nội

Để công tác tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh tại các trường học trên địa bàn thành phố được triển khai đồng bộ, thống nhất, bảo đảm an toàn thực phẩm, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành "Hướng dẫn quy trình tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh tại các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội" gồm 10 bước. 

[Infographic] Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

[Infographic] Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 13/TT-BGDĐT sửa đổi Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Kỳ thi năm 2026 tiếp tục giữ ổn định, chú trọng tinh giản thủ tục, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và điều chỉnh phù hợp mô hình quản lý mới nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức, tạo thuận lợi tối đa cho thí sinh.

[Infographic} Thông tin chi tiết về Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội

[Infographic} Thông tin chi tiết về Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội

Ngày 12/3/2026, theo thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành kế hoạch tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông năm học 2026-2027. Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông công lập năm học 2026-2027 diễn ra trong hai ngày 30 và 31/5/2026.

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Thủ tục, quy trình bổ nhiệm cán bộ quản lý cơ sở giáo dục

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 66/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục; trong đó quy định rõ thủ tục, quy trình bổ nhiệm cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công lập, dân lập, tư thục, cơ sở giáo dục thành lập theo diện Hiệp định với nước ngoài.

Sách giáo khoa các môn Ngoại ngữ 1: tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Trung Quốc của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (Ảnh minh họa)

Tổ chức thẩm định sách giáo khoa môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 năm 2026

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tổ chức thẩm định năm 2026 sách giáo khoa môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 của các tổ chức, cá nhân. Thời hạn đăng ký số lượng, tên bản mẫu sách giáo khoa đề nghị thẩm định của môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 là trước ngày 15/4.

Thí sinh tham dự Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025 (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông để bảo đảm phù hợp với mô hình quản lý chính quyền địa phương 2 cấp, việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, sắp xếp lại bộ máy thanh tra; đồng thời tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong các khâu tổ chức thi.

Sinh viên học tập tại Khoa Điều dưỡng, Trường đại học Y Dược Thái Bình.

Đại học Y Dược Thái Bình công bố số lượng tuyển sinh, phương thức và tổ hợp xét tuyển năm 2026

Ngày 10/3, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thanh Bình, Trưởng phòng quản lý đào tạo đại học (Trường đại học Y Dược Thái Bình, tỉnh Hưng Yên) cho biết: Chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh chính quy trình độ đại học năm 2026, hiện nay nhà trường đã công bố các ngành đào tạo, số lượng tuyển sinh, phương thức và tổ hợp xét tuyển.

Học sinh Trường trung học phổ thông Yên Hòa (Hà Nội) sử dụng AI trong học tập, nghiên cứu.

Đổi mới phương pháp giáo dục qua trí tuệ nhân tạo

Thời gian qua, nhiều cơ sở giáo dục đã sớm nhận diện trí tuệ nhân tạo (AI) là xu hướng tất yếu trong hoạt động giáo dục và chuyển đổi số. Đến nay, các cơ sở giáo dục phổ thông đã có kế hoạch thực hiện khá hiệu quả nội dung giáo dục AI, qua đó góp phần phát triển năng lực học tập, tư duy, trải nghiệm cho học sinh.