Việc chuẩn bị quỹ đất tái định cư tại một số dự án ở Đà Nẵng có nhiều bất cập như khi cơ quan chức năng thu hồi đất của người dân xong mới tìm kiếm quỹ đất để bố trí tái định cư. Do vậy, không ít người dân đã bàn giao mặt bằng nhưng nhiều năm chưa được nhận đất ở mới; trong khi một số khu tái định cư chậm hoàn thiện hoặc chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.
Hạ tầng triển khai chậm
Trên địa bàn xã Duy Nghĩa hiện có năm dự án khu tái định cư gồm: Duy Hải giai đoạn 1, Duy Hải giai đoạn 2, Duy Hải giai đoạn 3, Nồi Rang và Sơn Viên để bố trí cho người dân sau khi thu hồi đất phục vụ những dự án trọng điểm như đường ven biển 129, Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An… với tổng diện tích hơn 235 ha và 4.647 lô. Đến nay mới bố trí được 831 lô. Phần lớn trong các dự án này triển khai từ cách đây khoảng 10 năm nhưng vẫn chưa hoàn thành.
Khu tái định cư Sơn Viên có quy mô dự án 34,76 ha được thực hiện từ năm 2016, nhưng đến nay chỉ giải phóng mặt bằng được khoảng 19 ha khu đất nông nghiệp. Một số hộ dân được huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam (cũ) thu hồi đất nhưng vẫn chưa được bố trí đất tái định cư; các hộ dân khác được bố trí tái định cư thì lại chưa được chi trả tiền bồi thường để xây nhà mới, ảnh hưởng lớn tới việc ổn định cuộc sống của người dân, gây khó khăn cho công tác quản lý trật tự xây dựng trong vùng quy hoạch và giải quyết hồ sơ đất đai của công dân.
Bà Trần Thị Lanh, ở Thôn 3, xã Duy Nghĩa cho biết, căn nhà của gia đình xây dựng từ rất lâu, nay đã xuống cấp nghiêm trọng nhưng nằm trong quy hoạch của Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An cho nên bà Lanh không thể sửa chữa hoặc xây mới. “Mỗi khi có mưa lớn hay gió bão, gia đình tôi lại nơm nớp lo sợ bởi căn nhà có thể đổ sập xuống bất cứ lúc nào. Việc chưa được bố trí tái định cư khiến gia đình tôi phải sinh sống trong căn nhà thiếu an toàn kéo dài hơn 10 năm qua”, bà Lanh kể.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Duy Nghĩa, Phạm Được cho biết: “Địa phương mong muốn lãnh đạo thành phố chỉ đạo các sở, ban, ngành và đơn vị hoàn thiện thủ tục còn vướng mắc liên quan các dự án tái định cư, qua đó nhanh chóng hoàn thiện công tác tái định cư cho người dân”.
Tại xã Tam Anh, hiện trên địa bàn cùng lúc triển khai nhiều dự án trọng điểm của thành phố như: Khu công nghiệp Tam Anh 1, Khu công nghiệp Tam Anh-An An Hòa, dự án thành phần 1 Hoàn thiện đường ven biển 129 (Võ Chí Công)… khiến nhu cầu bố trí tái định cư tăng mạnh. Thế nhưng nhiều hộ dân có hồ sơ tái định cư hợp lệ, có sơ đồ lô và biên bản bốc thăm nhưng chưa thể bố trí được vì vướng quy định hoặc hạ tầng tái định cư triển khai chậm.
Đơn cử, Dự án Đầu tư xây dựng kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Tam Anh 1 được Ủy ban nhân dân xã Tam Anh phê duyệt phương án bố trí tái định cư và giao đất ở có thu tiền sử dụng đất. Tổng số nhu cầu bố trí lô tái định cư mặt cắt đường 5,5m là 124 lô. Tuy nhiên, hiện nay quỹ đất tái định cư của xã đối với các lô đất tái định cư mặt cắt đường 5,5m đã hết cho nên không bảo đảm cho việc bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án. Bên cạnh đó, trong phạm vi dự án có 73 thửa đất, khoảng 50 hộ có chủ sử dụng đất đã chết, bắt buộc phải làm các hồ sơ liên quan như thừa kế, ủy quyền. Hầu hết người thân của những chủ sử dụng đất có liên quan hiện đang làm ăn sinh sống ở nơi xa, khó liên hệ. Vì vậy, tiến độ bố trí tái định cư bị kéo dài, ảnh hưởng đến việc khởi công của dự án.
Chủ động quỹ đất
Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng, trong năm 2026, dự kiến tổng số dự án cần triển khai thực hiện giải phóng mặt bằng là 404 dự án trên địa bàn 54 xã, phường với tổng số 46.928 hồ sơ cần xử lý. Trong khi đó, kế hoạch của năm 2026 là xử lý 31.090 hồ sơ, năm 2027 là 15.838 hồ sơ.
Qua rà soát, hiện nay, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố đang quản lý 20.564 lô đất trống tại 391 dự án trên địa bàn 36 xã, phường; trong đó có 16.267 lô đã có đất thực tế và 4.297 lô chưa có đất thực tế. Tuy nhiên, quỹ đất phân bố không đồng đều, nơi thừa, nơi thiếu, ảnh hưởng đến việc bố trí tái định cư đối với các dự án. Ngoài ra, hiện có khoảng 1.468 trường hợp đã bàn giao mặt bằng nhưng chưa được giao đất tái định cư thực tế.
Trong Báo cáo số 252/BC-UBND ngày 22/5/2026 về tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn thành phố, Ủy ban nhân dân thành phố đề nghị Đảng ủy Ủy ban nhân dân thành phố sớm trình Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Chỉ thị về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn thành phố. Trong đó giao nhiệm vụ cho từng sở, ngành cụ thể về thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong thời gian tới. Đồng thời giao ủy ban nhân dân các xã, phường chủ động, quyết liệt trong lãnh đạo, điều hành, bảo đảm tiến độ phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, sớm bàn giao mặt bằng để thực hiện các dự án.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Phan Thái Bình, trong thời gian tới cần thường xuyên tiếp dân, tổ chức đối thoại trực tiếp với người dân để kịp thời xử lý, giải quyết những vướng mắc, tâm tư và nguyện vọng chính đáng nhằm tạo sự đồng thuận cao của nhân dân trong thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Mới đây, Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng ban hành Chỉ thị số 18-CT/TU ngày 3/6/2026 về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh công tác giải phóng mặt bằng các dự án trên địa bàn thành phố nhằm triển khai đồng bộ, bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội và đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP của thành phố từ 11% trở lên theo Nghị quyết Đại hội lần thứ 1 Đảng bộ thành phố. Trong đó có yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức chính trị-xã hội thành phố tập trung nguồn lực phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, ưu tiên bố trí ngân sách thực hiện thu hồi đất, giải phóng mặt bằng tạo quỹ đất sạch phục vụ tái định cư; chủ động nguồn vốn xây dựng hạ tầng các khu tái định cư để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, bảo đảm đồng bộ, phù hợp với quy hoạch và phát triển lâu dài của thành phố.
