Virus Nipah xâm nhập cơ thể như thế nào?

Virus Nipah lây truyền sang người chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của dơi, chim hoặc người bệnh, không lây qua không khí xa như Covid-19. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), virus Nipah gây viêm não cấp và suy hô hấp, tỷ lệ tử vong cao 40-75%.

Hành khách nhập cảnh khu vực nhà ga quốc tế sân bay Tân Sơn Nhất (Ảnh: QUÝ HIỀN)
Hành khách nhập cảnh khu vực nhà ga quốc tế sân bay Tân Sơn Nhất (Ảnh: QUÝ HIỀN)

Bác sĩ chuyên khoa II Mã Thanh Phong, Trưởng đơn vị Hô hấp, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, sau khi xâm nhập vào cơ thể qua niêm mạc mũi, miệng hoặc đường tiêu hóa, virus Nipah có thể đi vào máu và lan nhanh đến hệ thần kinh trung ương.

Tại não, virus gây viêm các mạch máu nhỏ, phù não và tổn thương tế bào thần kinh. Đây là cơ chế khiến người bệnh xuất hiện các biểu hiện viêm não cấp như sốt cao, đau đầu dữ dội, chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức, co giật và có thể nhanh chóng rơi vào hôn mê chỉ trong 24-48 giờ.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), viêm não là biểu hiện nguy hiểm và đặc trưng nhất của nhiễm virus Nipah. Đây cũng là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong hoặc để lại di chứng thần kinh lâu dài ở người sống sót.

Song song với giai đoạn tổn thương thần kinh, virus Nipah có thể ảnh hưởng đến hệ hô hấp. Khi virus lan đến phổi, gây tổn thương nhu mô phổi và mạch máu phổi, làm rối loạn quá trình trao đổi khí. Ở những trường hợp nặng, tình trạng viêm phổi tiến triển nhanh dẫn đến suy hô hấp, thiếu oxy rõ rệt và cần hỗ trợ hô hấp sớm. Các triệu chứng này dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh hô hấp do virus khác, nhưng mức độ tiến triển nhanh, diễn biến nặng.

"So với cúm mùa hay nhiễm các virus hô hấp thông thường, tổn thương phổi do Nipah thường diễn tiến nhanh và nặng hơn, đặc biệt khi xảy ra đồng thời với viêm não, khiến điều trị trở nên phức tạp và nguy cơ suy đa cơ quan tăng cao", bác sĩ Phong nói.

Theo chuyên gia này, hiện chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu virus Nipah. Vì thế, WHO khuyến cáo người dân cần hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng hô hấp nghi ngờ, tuân thủ nghiêm vệ sinh tay, che chắn đường hô hấp đúng cách khi chăm sóc người bệnh, chủ động sử dụng các biện pháp phòng hộ cá nhân trong môi trường nguy cơ. Tránh tiếp xúc với dịch tiết và nguồn lây giúp giảm nguy cơ nhiễm virus Nipah, kiểm soát lây lan dịch bệnh trong cộng đồng.

Virus Nipah được phát hiện lần đầu vào năm 1999 tại Malaysia và Singapore, từng gây hơn 100 ca tử vong và buộc tiêu hủy khoảng một triệu con lợn. Kể từ đó, loại virus này được xem là mối đe dọa y tế tái diễn tại khu vực Nam Á, đặc biệt ở Bangladesh và Ấn Độ.

Một ổ dịch Nipah vừa xuất hiện tại Tây Bengal, Ấn Độ với 2 ca nhiễm, 3 ca nghi nhiễm, hơn 100 người phải cách ly. Ngày 28/1, Bộ Y tế Ấn Độ tuyên bố đã kiểm soát ổ dịch, song nhiều nước đã siết kiểm dịch sân bay để ngăn chặn virus xâm nhập.

Việt Nam đến nay chưa ghi nhận ca nhiễm Nipah nào. Bộ Y tế yêu cầu tăng cường giám sát tại các cửa khẩu, trong cộng đồng, đồng thời khuyến cáo người dân không ăn trái cây bị dơi hoặc chim cắn, tránh sử dụng nhựa cây thốt nốt hoặc nhựa dừa tươi chưa qua xử lý.

Có thể bạn quan tâm

Người dân trên địa bàn Hà Nội tiêm vaccine phòng bệnh viêm não mô cầu. (Ảnh: THẮNG ĐẠT)

Khi có dấu hiệu nghi mắc bệnh viêm não mô cầu, người dân cần đến ngay cơ sở y tế

Ngay sau khi Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận một số trường hợp mắc và tử vong do mắc bệnh viêm não mô cầu, ngành y tế Hà Nội đã tăng cường giám sát dịch tễ, cảnh báo nguy cơ; đồng thời khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh và thực hiện tiêm phòng vaccine phù hợp để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.

Nhiều thiết bị điều trị hiện đại được Bệnh viện Bạch Mai đưa vào sử dụng. (Ảnh: THÀNH DƯƠNG)

Xây dựng hệ thống quản lý thiết bị y tế thống nhất, liên thông

Công tác quản lý thiết bị y tế tại Việt Nam hiện nay còn chưa đồng bộ và có một số khoảng trống pháp lý. Từ kinh nghiệm nhiều nước trên thế giới và khuyến cáo của các tổ chức quốc tế, Bộ Y tế đang xây dựng hệ thống quản lý mặt hàng này một cách thống nhất, liên thông và theo chuỗi cung ứng.

Một nữ sinh viên tiêm vaccine phòng não mô cầu.

[Infographic] Bệnh do não mô cầu: Nhận biết sớm để phòng bệnh chủ động

Bệnh do não mô cầu là một bệnh nhiễm vi khuẩn cấp tính, đưa đến nhiễm trùng máu và viêm màng não. Đây là bệnh lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần và có khả năng gây thành dịch. Bệnh thường để lại di chứng nặng nề như chậm phát triển tinh thần, điếc, khuyết tật do mất chi. Tỷ lệ tử vong có thể từ 5-15%.

(Ảnh được thiết kế có yếu tố AI)

Hành trình của Trúc

Sự sống của Trúc đã được níu giữ từ một đêm mùng 5 Tết, khi còn là mầm thai chưa đầy 200gr và cơ hội chào đời tưởng chừng khép lại. Một cuộc can thiệp sản khoa đặc biệt đã mở ra những ngày tháng tiếp theo cuộc đời cô bé. Nhưng khi cất tiếng khóc đầu đời với cân nặng chỉ 600gr, Trúc phải đi qua những thử thách khắc nghiệt khác.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hồng Trường trao đổi thông tin với các cơ quan báo chí về các hoạt động Tuần lễ “Dinh dưỡng và Phát triển” năm 2026. (Ảnh: Thu Phương)

Thực hiện chế độ ăn lành mạnh và lối sống năng động vì sức khỏe của mỗi người

Tuần lễ “Dinh dưỡng và Phát triển” năm 2026 với chủ đề “Đổi mới hôm nay - Dinh dưỡng tốt ngày mai” nhấn mạnh đổi mới không chỉ ở công nghệ, sản phẩm mà còn trong tổ chức bữa ăn, minh bạch thông tin và hướng dẫn thực hành, giúp mỗi người dễ dàng lựa chọn và duy trì chế độ ăn lành mạnh hằng ngày.

Các đại biểu trong và ngoài nước tham dự tọa đàm. (Ảnh: HUY SƠN)

Xây dựng hệ thống hiến, ghép tạng quốc gia hiện đại, minh bạch, công bằng và bền vững

Đến nay, Việt Nam đã ghép được hầu như tất cả các tạng như thận, gan, tim, phổi, tụy. Hành lang pháp lý hiện cũng đã cho phép các đơn vị y tế có thể tiến hành được tất cả các hoạt động về hiến ghép. Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy, hoạt động hiến, lấy, ghép tạng tại nước ta vẫn còn nhiều khoảng trống cần lấp đầy.