Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Nga, bà Ekaterina Koldunova, Giám đốc Trung tâm ASEAN, Đại học Quan hệ quốc tế quốc gia Moskva (Nga) nhấn mạnh rằng, năm 2026 đánh dấu 35 năm thiết lập quan hệ đối tác đối thoại giữa Nga và ASEAN.
Theo bà, trải qua nhiều biến động của tình hình quốc tế, quan hệ Nga-ASEAN đã chứng minh được tính bền vững, được xây dựng trên nền tảng tôn trọng lẫn nhau, bình đẳng và cùng có lợi.
Diễn ra tại thành phố Kazan, Nga từ ngày 17 đến 19/6, Hội nghị cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga được đánh giá là dấu mốc quan trọng trong tiến trình hợp tác giữa hai bên.
Theo bà Koldunova, Hội nghị diễn ra trong bối cảnh kinh tế và địa chính trị thế giới có nhiều biến động, từ những thách thức đối với tăng trưởng toàn cầu đến các cuộc xung đột khu vực. Các nước ít nhiều ảnh hưởng bởi các vấn đề quan hệ quốc tế, cũng như cuộc xung đột đang diễn ra ở Trung Đông. Sự kiện tại Kazan là cơ hội để Nga và các nước ASEAN trao đổi các sáng kiến, đề xuất những giải pháp nhằm mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực cùng quan tâm.
Đề cập triển vọng hợp tác trong thời gian tới, bà Koldunova cho rằng lĩnh vực kinh tế vẫn còn nhiều dư địa phát triển. Trong bối cảnh quan hệ chính trị giữa Nga và ASEAN tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực, nhiều tín hiệu mới cũng xuất hiện trong hợp tác giữa Nga với các quốc gia thành viên ASEAN.
Chuyên gia Nga dẫn chứng việc Việt Nam và Nga ký hiệp định về xây dựng nhà máy điện hạt nhân, mở ra triển vọng mới cho hợp tác năng lượng cũng như khoa học-công nghệ giữa hai nước. Theo bà, đây không chỉ là bước tiến quan trọng trong quan hệ Nga-Việt Nam mà còn tạo động lực mới cho hợp tác giữa Nga và ASEAN.
Cũng theo Giám đốc Trung tâm ASEAN, cùng các giải pháp cho vấn đề về an ninh năng lượng, an ninh lương thực, những nét mới trong quan hệ Nga-ASEAN, hay việc Indonesia trở thành thành viên đầy đủ của Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS), tất cả những điều này tạo thêm bối cảnh, thêm chiều cạnh mới cho mối quan hệ giữa Nga và ASEAN.
Một điểm đáng chú ý nữa là, tại Hội nghị cấp cao Nga-ASEAN tới đây, chương trình nghị sự không chỉ bàn về hợp tác giữa ASEAN với Nga, mà còn cả với Liên minh kinh tế Á-Âu (EAEU). Quan hệ với ASEAN hiện được coi là một trong những ưu tiên cho hợp tác quốc tế sâu rộng hơn trong khuôn khổ EAEU.
Bà Ekaterina Koldunova nhấn mạnh, những lĩnh vực mà các bên có thể thúc đẩy gồm năng lượng, hợp tác liên vùng, y học, công nghệ sinh học, thực phẩm, giáo dục, các ngành công nghiệp sáng tạo…
Dù đạt nhiều kết quả mới, song theo chuyên gia, hợp tác kinh tế giữa Nga và ASEAN vẫn chưa tương xứng tiềm năng của các bên. Một trong những trở ngại lớn hiện nay là các cơ chế tài chính và thanh toán chưa đáp ứng yêu cầu phát triển thương mại. Bên cạnh đó, hạ tầng logistics, bao gồm cả vận tải biển và hàng không, cần tiếp tục được mở rộng để tạo thuận lợi cho dòng chảy hàng hóa và đầu tư.
Thời gian qua, đã có một số công ty logistics của Nga cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng hóa, bằng cả đường hàng không và đường biển. Để đẩy mạnh hơn nữa giao thương giữa ASEAN và Nga, bà Ekaterina Koldunova nhấn mạnh yêu cầu cần thêm nhiều doanh nghiệp vận tải. Bên cạnh đó, thương mại điện tử cũng nên được thúc đẩy, vì điều này tạo động lực mới cho lĩnh vực logistics.
Nhận lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga và có các hoạt động song phương tại Kazan, Liên bang Nga, từ ngày 16-18/6.
Theo bà Ekaterina Koldunova, tham dự Hội nghị cấp cao Nga-ASEAN, các nhà lãnh đạo Nga và Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ có dịp trao đổi trực tiếp. Đây là cơ hội tốt để phía Nga và Việt Nam thảo luận các chương trình mở rộng hợp tác.
Chuyên gia Nga cũng nhấn mạnh, thời gian qua, Nga và Việt Nam tiếp tục duy trì, thiết lập các cuộc đối thoại rất hiệu quả ở các cấp. Quan hệ tin cậy chính trị luôn được hai nước củng cố, tăng cường. Hơn 2 năm trở lại đây, các chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao hai nước diễn ra liên tục, chưa tính trao đổi đoàn các cấp.
Đánh giá về vai trò của Việt Nam, bà Koldunova cho rằng Việt Nam đang nổi lên là một trong những nền kinh tế năng động nhất khu vực, với những mục tiêu phát triển đầy tham vọng và tầm nhìn dài hạn.
Theo bà, tại Nga ngày càng có nhiều cuộc thảo luận về vai trò của Việt Nam như cầu nối quan trọng giữa Nga với khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Đây là thời điểm quan trọng để Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế và vai trò trên trường quốc tế, đồng thời đóng góp tích cực hơn nữa vào việc thúc đẩy hợp tác giữa Nga và ASEAN.
