Việt Nam hướng đến duy trì chất lượng tăng trưởng cao, bền vững

Đánh giá cao kết quả đạt được của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2026, tuy nhiên, để tăng trưởng từ hai con số, đại diện của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam khẳng định, Việt Nam cần chuyển dịch một cách quyết liệt hơn hướng tới nâng cao năng suất, đổi mới sáng tạo, củng cố khu vực kinh tế tư nhân trong nước, làm sâu sắc hơn các thị trường vốn và tăng cường tính liên kết giữa khu vực vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với các doanh nghiệp nội địa.

Kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ trong nửa đầu năm 2026

Tại cuộc gặp gỡ phóng viên diễn ra ngày 17/7 của ADB tại Việt Nam, trích Báo cáo cập nhật triển vọng phát triển châu Á tháng 7 của ADB, ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia kinh tế trưởng của ADB cho biết, xung đột tại Trung Đông được dự báo sẽ tác động mạnh hơn tới các nền kinh tế đang phát triển ở châu Á và Thái Bình Dương. ADB hiện dự báo tăng trưởng của khu vực sẽ chậm lại còn 4,9% trong năm nay, so với mức 5,5% của năm 2025.

Trong những tháng đầu năm 2026, tăng trưởng của khu vực vẫn khá vững, với sự hỗ trợ từ tiêu dùng và đầu tư. Tuy nhiên, giá năng lượng cao hơn, gián đoạn nguồn cung, điều kiện tài chính thắt chặt hơn và các biện pháp thuế quan mới có thể làm giảm đà tăng trưởng trong những tháng tới. Những yếu tố này cũng có thể làm tăng áp lực lạm phát thông qua giá lương thực, chi phí vận tải và chi phí sản xuất.

Nhận định về kinh tế Việt Nam thời gian vừa qua, ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc quốc gia ADB tại Việt Nam đánh giá triển vọng kinh tế của Việt Nam vẫn rất tích cực. Nền kinh tế đã duy trì được đà tăng trưởng mạnh mẽ trong nửa đầu năm 2026, được hỗ trợ bởi các lĩnh vực công nghiệp, xây dựng, dịch vụ, xuất khẩu, FDI, giải ngân đầu tư công và nhu cầu nội địa. Điều này minh chứng cho sức chống chịu của nền kinh tế cũng như sức mạnh của các động lực tăng trưởng.

Tuy nhiên, ông Shanatanu Chakraborty cũng lưu ý, cần nhìn nhận thành quả tăng trưởng mạnh mẽ này với sự thận trọng nhất định. Việt Nam là một nền kinh tế có độ mở cao, do đó những diễn biến từ bên ngoài có thể tác động nhanh chóng đến tăng trưởng. Sự bất định của thương mại toàn cầu, thuế quan, các rào cản thương mại, giá năng lượng, biến động tỷ giá hối đoái và nhu cầu từ các thị trường xuất khẩu trọng điểm đều là những yếu tố quan trọng cần theo dõi sát sao.

Những áp lực hiện hữu

Bên cạnh những kết quả đạt được trong nửa đầu năm 2026, còn tồn tại những áp lực từ trong nước. “Kinh tế khu vực nhìn chung vẫn có khả năng chống chịu tốt, nhưng rủi ro đã gia tăng rõ rệt”, ông Bùi Minh Giáp nói.

Chuyên gia kinh tế trưởng của ADB chỉ ra, kim ngạch nhập khẩu đang tăng nhanh hơn xuất khẩu, dẫn đến thâm hụt thương mại (nhập siêu) đáng kể. Điều này một phần phản ánh hoạt động sản xuất đang phục hồi mạnh mẽ và nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu và linh kiện gia tăng. Nhưng đồng thời, nó cũng cho thấy sự cần thiết phải phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ, gia tăng giá trị nội địa và củng cố các chuỗi cung ứng trong nước.

Áp lực lạm phát cũng cần được giám sát chặt chẽ. Chỉ số giá tiêu dùng CPI bình quân 6 tháng và lạm phát cơ bản đều ở mức hơn 4%, cho thấy dư địa chính sách tiền tệ không còn rộng như trước.

Một vấn đề quan trọng khác được đặt ra, đó là chính sách tiền tệ, theo đó cần tiếp tục duy trì sự linh hoạt của chính sách này nhưng thận trọng, chú ý kỹ lưỡng đến lạm phát, tỷ giá hối đoái, thanh khoản và chất lượng tín dụng. Chính sách tài khóa có thể đóng vai trò chủ động hơn, đặc biệt thông qua đầu tư công chất lượng cao vào cơ sở hạ tầng, logistics, năng lượng, hạ tầng số, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao kỹ năng và y tế.

Hướng tới tăng trưởng cao từ hai con số

Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng từ hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo để có thể trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045. Không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng, mà điều Việt Nam hướng đến là chất lượng tăng trưởng.

Trong bối cảnh đó, ông Bùi Minh Giáp đã đưa ra các khuyến nghị về chính sách cho Việt Nam.

Trước hết, chính sách tài khóa nên đóng vai trò chủ động hơn. Đầu tư công cần được đẩy nhanh ở những lĩnh vực có tác động lan tỏa lớn như hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng, lưới điện, hạ tầng số, thích ứng biến đổi khí hậu, giáo dục kỹ năng và y tế. Đây là các khoản đầu tư có thể vừa hỗ trợ tăng trưởng ngắn hạn, vừa giúp nâng năng suất và năng lực cạnh tranh trong trung và dài hạn.

Về thu hút FDI, thách thức hiện nay không chỉ là thu hút thêm FDI, mà là thu hút FDI chất lượng cao hơn và tăng giá trị gia tăng giữ lại trong nước.

“Doanh nghiệp Việt Nam cần tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, không chỉ ở khâu gia công, mà cả trong công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ kỹ thuật, logistics và các dịch vụ hỗ trợ khác”, ông Giáp nói.

Bàn về thị trường vốn, chuyên gia kinh tế trưởng của ADB cho biết, khi tín dụng ngân hàng đã ở mức cao so với GDP, nền kinh tế cần thêm các kênh vốn dài hạn và đa dạng hơn. Thị trường trái phiếu doanh nghiệp cần được phát triển theo hướng minh bạch, chuẩn hóa và có độ tin cậy cao hơn. Điều này đòi hỏi công bố thông tin tốt hơn, xếp hạng tín nhiệm độc lập, bảo vệ nhà đầu tư, xử lý đáo hạn có trật tự, và phát triển nhà đầu tư tổ chức.

Đạt mức tăng trưởng cao trong một năm là tín hiệu đáng khích lệ. Tuy nhiên, duy trì sự tăng trưởng bền vững, có sức chống chịu và đạt chất lượng cao trong nhiều năm liên tiếp mới chính là nền tảng để Việt Nam vươn lên trở thành một quốc gia có thu nhập cao.

Ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc quốc gia ADB tại Việt Nam

Về dài hạn, cải cách thể chế sẽ quyết định khả năng duy trì tăng trưởng cao. Doanh nghiệp cần một môi trường kinh doanh có tính dự đoán cao hơn, thủ tục đơn giản hơn, tiếp cận tốt hơn với đất đai, vốn, năng lượng, dữ liệu, nhân lực kỹ năng cao và thị trường. Các lĩnh vực mới như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, công nghiệp xanh và logistics hiện đại có tiềm năng lớn, nhưng muốn phát triển thực chất cần nền tảng về kỹ năng, hạ tầng, tiêu chuẩn và hệ sinh thái doanh nghiệp trong nước.

“Đạt mức tăng trưởng cao trong một năm là tín hiệu đáng khích lệ. Tuy nhiên, duy trì sự tăng trưởng bền vững, có sức chống chịu và đạt chất lượng cao trong nhiều năm liên tiếp mới chính là nền tảng để Việt Nam vươn lên trở thành một quốc gia có thu nhập cao”, ông Shantanu Chakraborty chia sẻ tại cuộc gặp gỡ phóng viên.

Ông đồng thời khẳng định, ADB luôn sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam trong chặng đường phát triển tiếp theo, không chỉ thông qua hỗ trợ tài chính, mà còn thông qua đối thoại chính sách, chia sẻ tri thức, kinh nghiệm quốc tế, hỗ trợ chuẩn bị dự án, thiết lập các tiêu chuẩn phát triển và huy động tài chính tư nhân, tài chính xanh cũng như tài chính khí hậu.