Ngày 3/9, Ủy ban châu Âu đã phê chuẩn Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu (EU)–MERCOSUR với các nước Mỹ Latinh đồng thời kêu gọi các quốc gia thành viên phê chuẩn thỏa thuận nhằm hình thành một khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới với khoảng 700 triệu người tiêu dùng.
Phát biểu trình bày thỏa thuận, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen khẳng định các doanh nghiệp EU và ngành nông sản thực phẩm EU sẽ ngay lập tức được hưởng lợi từ việc giảm thuế quan và chi phí, góp phần vào tăng trưởng kinh tế.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cũng nhấn mạnh hiệp định sẽ là “cơ hội tuyệt vời” để củng cố tính “cạnh tranh của EU và mở cửa thị trường cho các sản phẩm và dịch vụ mới.
Theo thỏa thuận, các nước MERCOSUR sẽ dần dần xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với 91% hàng hóa của EU, bao gồm ô-tô, hóa chất, rượu vang và sô-cô-la, hiện đang phải đối mặt với mức thuế lên tới 35%.
Theo Brussels, hiệp định này sẽ giúp các nhà xuất khẩu châu Âu tiết kiệm hơn 4 tỷ euro (4,6 tỷ USD) tiền thuế quan mỗi năm tại Mỹ Latinh.
Ủy ban châu Âu ước tính thỏa thuận này sẽ tăng kim ngạch xuất khẩu hàng năm của EU sang khối MERCOSUR lên tới 39%, tương đương 49 tỷ euro (57 tỷ USD), và mang lại cho châu Âu lợi thế so với Trung Quốc và các nước khác đang cạnh tranh ảnh hưởng trong khu vực.
Đổi lại, quốc gia nông nghiệp khổng lồ Brazil và các nước láng giềng sẽ có thể bán thịt, đường, mật ong, đậu nành và các sản phẩm khác sang châu Âu với ít hạn chế hơn.
Với việc phê chuẩn thỏa thuận này, EC đã tiến hành bước đi chính thức đầu tiên trước khi trình hiệp định thương mại tự do này lên 27 nước thành viên và các nghị sỹ châu Âu.
Văn bản này cần được ít nhất 15 quốc gia thành viên EU - và Nghị viện Châu Âu - chấp thuận để chính thức được thông qua. Tuy nhiên, thỏa thuận tham vọng này đang vấp phải sự phản đối của Pháp, quốc gia lo ngại rằng các hàng hóa nông sản giá rẻ từ bên kia Đại Tây Dương sẽ làm suy yếu nền nông nghiệp châu Âu.
Để trấn an Paris, Brussels dự kiến bổ sung thỏa thuận bằng một “văn bản pháp lý” nhằm tăng cường các biện pháp tự vệ đối với “các sản phẩm nhạy cảm của châu Âu”.
EC cam kết sẽ can thiệp nếu nhập khẩu gây tác động tiêu cực tới một số ngành như thịt bò, gia cầm, đường và ethanol. Đáp lại, Bộ trưởng Thương mại Pháp nhận định thỏa thuận thương mại EU-MERCOSUR đang đi đúng hướng.
Trong khi đó, cuộc chiến phê chuẩn hiệp định tại Nghị viện châu Âu dự kiến cũng sẽ khó khăn. Một trong những điểm nhạy cảm nhất liên quan đến các tiêu chuẩn vệ sinh và môi trường, với cáo buộc của người nông dân châu Âu rằng các đối thủ Nam Mỹ không tuân thủ các chuẩn mực của EU vì thiếu cơ chế kiểm soát hiệu quả.
Dù vậy, Hiệp định với MERCOSUR cũng giành được nhiều sự ủng hộ, trước hết là Đức – quốc gia mong muốn mở rộng thị trường cho các doanh nghiệp công nghiệp. Trong khi đó, Italy bày tỏ thái độ thận trọng khi cho biết cần tham vấn các bên liên quan trước khi thông qua thỏa thuận.
Trong năm qua, EU đã khởi động các cuộc đàm phán thỏa thuận thương mại với Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất và Malaysia, đồng thời tổ chức các hội nghị thượng đỉnh với Ấn Độ và Nam Phi, cùng nhiều sáng kiến khác.
Theo giới chức EU, trong bối cảnh địa chính trị bất ổn hiện nay, việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng và tăng cường quan hệ đối tác với các đồng minh, đối tác và bạn bè đáng tin cậy đã trở nên “điều cần thiết”.
