Ứng dụng công nghệ số trong quy hoạch

Hiện đại hóa công tác quy hoạch đô thị vừa là yêu cầu cấp bách, vừa là thách thức đối với Thành phố Hà Nội. Tốc độ đô thị hóa nhanh, dân số đông, với vai trò là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, Hà Nội không thể tiếp tục dựa vào các phương pháp quy hoạch truyền thống.

Người dân tra cứu trên hệ thống tra cứu trực tuyến về thông tin quy hoạch, đất đai. (Ảnh NGUYỄN VÂN)
Người dân tra cứu trên hệ thống tra cứu trực tuyến về thông tin quy hoạch, đất đai. (Ảnh NGUYỄN VÂN)

Công nghệ số cùng những công cụ như GIS, BIM, AI, Big data và IoT… là chìa khóa để thành phố hiện thực hóa tầm nhìn trở thành đô thị thông minh, bền vững, nhân văn.

Hà Nội đang phải đối diện với nhiều áp lực như mật độ dân số cao, tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, tác động của biến đổi khí hậu... Việc xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu thông minh, kết hợp GIS (hệ thống thông tin địa lý), BIM (mô hình thông tin công trình), AI và IoT... sẽ giúp Hà Nội giám sát và dự báo phát triển đô thị trong thời gian thực.

Những vấn đề đó đòi hỏi một cách tiếp cận mới trong quy hoạch, dựa trên dữ liệu chính xác, minh bạch và khả năng dự báo khoa học. Công nghệ số chính là lời giải cho bài toán này. Hệ thống GIS, cho phép tích hợp dữ liệu không gian với thông tin chuyên ngành, tạo ra một cơ sở dữ liệu đồng bộ về đất đai, hạ tầng, dân cư và môi trường; không chỉ hỗ trợ chính quyền trong quản lý mà còn giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin quy hoạch.

Theo lộ trình của Hà Nội, đến năm 2026, 100% hồ sơ quy hoạch phân khu và sử dụng đất sẽ được số hóa trên nền GIS. Đến năm 2030, toàn bộ dữ liệu quy hoạch kỹ thuật và kiến trúc sẽ được công khai trên nền tảng tra cứu trực tuyến, bảo đảm sự minh bạch về thông tin cũng như cải cách hành chính.

Bên cạnh GIS, công nghệ BIM đang mang lại bước đột phá trong quản lý công trình xây dựng. BIM không chỉ tạo ra mô hình 3D chi tiết mà còn tích hợp thông tin về thời gian và chi phí, giúp tối ưu hóa thiết kế, giảm sai sót và nâng cao hiệu quả thi công. Dự án Đường sắt đô thị Hà Nội là một thí dụ. BIM được áp dụng để quản lý tiến độ, chi phí và vận hành tài sản, đồng thời cũng được tích hợp với GIS trong việc đánh giá tác động của công trình đối với môi trường.

Kiến trúc sư Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội cho rằng, ứng dụng công nghệ không chỉ dừng ở việc xây dựng nhanh hơn hay hiện đại hơn, mà còn phải phục vụ mục tiêu phát triển bền vững và nhân văn. Đối với công tác quy hoạch, quản lý cây xanh đô thị, ông Ánh đề xuất, thành phố tích hợp dữ liệu cây xanh vào hệ thống GIS để theo dõi sức khỏe, tuổi thọ, vị trí của từng cây, giảm thiểu rủi ro trong mùa mưa bão, có quy hoạch cây xanh phù hợp. Và cũng từ đó có thể khuyến khích cộng đồng tham gia bảo vệ cây xanh.

Hà Nội bước đầu đạt được những bước tiến đáng kể trong việc ứng dụng công nghệ số. Hệ thống bản đồ quy hoạch trực tuyến đã được triển khai, từng bước cho phép người dân tra cứu thông tin về đất đai, mục đích sử dụng và chỉ tiêu quy hoạch. Một số địa phương đang áp dụng dữ liệu số để quản lý công trình công cộng.

Tuy nhiên, hành trình chuyển đổi số không phải thuận lợi hoàn toàn do hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ ở cấp phường, xã; thiếu nhân lực chuyên sâu về công nghệ quy hoạch; hành lang pháp lý về bảo mật dữ liệu BIM hay chi phí lập mô hình số còn chưa cụ thể, rõ ràng để thực thi. Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã đi vào hoạt động, trong đó, cấp xã đảm nhận nhiều đầu mối công việc liên quan đến quy hoạch, quản lý trật tự xây dựng, đô thị. Nếu có dữ liệu GIS sẽ giúp các xã, phường giải phóng nguồn nhân lực, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.

Sự chuyển dịch từ quy hoạch truyền thống sang quy hoạch số không chỉ là một bước tiến kỹ thuật mà là thay đổi trong tư duy quản lý đô thị. Điều mà các chuyên gia trong lĩnh vực quy hoạch rất mong đợi, đó là mọi quyết định về quy hoạch đô thị trên địa bàn thành phố đều được dựa trên nền tảng dữ liệu, mô phỏng và phân tích thời gian thực. Mệnh lệnh hành chính sẽ được thay thế bằng những quyết định đi từ dữ liệu, phân tích có căn cứ khoa học.

Để đạt được những kỳ vọng, mục tiêu, thể chế là yếu tố đầu tiên cần được Hà Nội đầu tư đồng bộ, bài bản. Khung thể chế tốt tạo ra nền tảng để vốn, nhân lực và doanh nghiệp “đặt chân”. Nhất là việc xây dựng nền tảng thông tin, minh bạch và chia sẻ dữ liệu cần trở thành thông lệ - những hành động cho thấy sự nỗ lực, đồng hành của các cấp chính quyền, cơ quan quản lý và cộng đồng trong việc kiến tạo một môi trường sống tốt, nhân văn, bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Dự án nhà tái định cư N01, phường Cầu Giấy.

Sớm đưa các chung cư bị bỏ hoang vào hoạt động

Nhiều năm qua, tình trạng các khu nhà ở tái định cư, nhà ở sinh viên trên địa bàn Thành phố Hà Nội bỏ hoang, lãng phí, trong khi thiếu nhà ở xã hội, nhà ở thương mại vừa túi tiền dành cho người dân, gây bức xúc dư luận.

Hoạt động sản xuất tại Công ty cổ phần Bóng đèn, Phích nước Rạng Đông.

An toàn lao động phải được đặt lên hàng đầu

Hà Nội hiện có số lượng doanh nghiệp lớn với hàng triệu lao động đang làm việc trong các lĩnh vực, trong đó không ít ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn lao động như thi công xây dựng, cơ khí, điện lực, hóa chất, vận hành máy móc…

Mô hình “Đôi bạn cùng tiến” được triển khai hiệu quả tại Trường tiểu học Lê Quý Đôn, phường Phúc Lợi.

Tháo gỡ vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm

Thông tư số 19/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm, tạo thuận lợi cho nhà trường, giáo viên và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập chính đáng của học sinh.

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Chi nhánh số 06.

Tạo chuyển biến bền vững từ kỷ luật, kỷ cương

Ngày 23/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở, Hà Nội.

Tầng phát triển chiến lược của Thủ đô

Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng khan hiếm, khai thác không gian ngầm như một “tầng phát triển” là lựa chọn của nhiều đô thị trên thế giới. Ngoài việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, tầng phát triển này còn tạo ra mạng lưới giao thông, thương mại và dịch vụ công cộng, giải tỏa những “ách tắc” trên mặt đất.

Cần phải nghiêm từ gốc

Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 đang tạo chuyển biến rõ nét trong lĩnh vực này tại Hà Nội. Từ cấp thành phố đến các xã, phường, nhiều giải pháp đã được các cấp, ngành triển khai đồng bộ, thể hiện quyết tâm lập lại trật tự trong lĩnh vực gắn trực tiếp với sức khỏe và đời sống người dân.

Nhân dân phường Hoàn Kiếm tham gia vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa

Từ đầu năm đến nay, hội nghị lấy ý kiến nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa được tổ chức ở khắp các phường, xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiều vấn đề đã được nêu ra và người dân thảo luận, đóng góp ý kiến một cách sôi nổi, thiết thực.

Công an phường Dương Nội hỗ trợ cấp Căn cước và xác thực định danh điện tử cho học sinh tuyển sinh đầu cấp. (Ảnh: LÊ THỦY)

Đưa dịch vụ công đến với người dân

Hà Nội đang từng ngày khoác lên mình diện mạo của một đô thị thông minh, hiện đại. Giữa nhịp sống hối hả ấy, những cán bộ, chiến sĩ công an cơ sở miệt mài hướng dẫn người dân tiếp cận nền tảng số.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Công trường dự án Khu đô thị thể thao Olympic ở xã Phúc Thượng, Hà Nội (Ảnh VIẾT THÀNH)

Phân cấp mạnh song hành cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình

Với đa số phiếu tán thành, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây là bước đột phá quan trọng, thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị với quan điểm xuyên suốt: “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Công ty cổ phần Prosi Thăng Long quảng bá, giới thiệu các mặt hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.

Mục tiêu xuất khẩu gặp nhiều thách thức

Ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội đã giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% năm 2026 đang gặp nhiều thách thức.

Dự án Khu nhà ở Minh Đức chậm triển khai nhiều năm.

Quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai

Với quyết tâm khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy công tác đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít dự án bỏ hoang, lãng phí đất đai, gây bức xúc trong dư luận.

Các nghệ nhân, chuyên gia văn hóa trao đổi về bảo tồn, phát huy giá trị nghề sơn cổ truyền trong không gian đình Hà Vĩ.

Hồi sinh di tích trong phố cổ

Nhiều di tích trong phố cổ từng là nơi bị các hộ dân chiếm dụng làm chỗ ở nhiều năm, khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang từng bước di dời dân cư, trả lại hiện trạng di tích và phát huy giá trị những di tích đó.

Câu lạc bộ Thiện nguyện làng Thư Trai trao những suất cháo miễn phí cho bệnh nhân tại Bệnh viện đa khoa Phúc Thọ.

Lan tỏa yêu thương từ câu lạc bộ thiện nguyện

Trong nhịp sống hiện đại, giữa bộn bề lo toan, vẫn có những con người lặng lẽ trao đi yêu thương. Từ sự đồng cảm và tinh thần sẻ chia ấy, Câu lạc bộ Thiện nguyện làng Thư Trai, thôn Phúc Hòa 4, xã Phúc Thọ, Hà Nội đã kết nối những tấm lòng nhân ái, lan tỏa giá trị tốt đẹp trong cộng đồng.