Ứng dụng công nghệ số trong quy hoạch

Hiện đại hóa công tác quy hoạch đô thị vừa là yêu cầu cấp bách, vừa là thách thức đối với Thành phố Hà Nội. Tốc độ đô thị hóa nhanh, dân số đông, với vai trò là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, Hà Nội không thể tiếp tục dựa vào các phương pháp quy hoạch truyền thống.

Người dân tra cứu trên hệ thống tra cứu trực tuyến về thông tin quy hoạch, đất đai. (Ảnh NGUYỄN VÂN)
Người dân tra cứu trên hệ thống tra cứu trực tuyến về thông tin quy hoạch, đất đai. (Ảnh NGUYỄN VÂN)

Công nghệ số cùng những công cụ như GIS, BIM, AI, Big data và IoT… là chìa khóa để thành phố hiện thực hóa tầm nhìn trở thành đô thị thông minh, bền vững, nhân văn.

Hà Nội đang phải đối diện với nhiều áp lực như mật độ dân số cao, tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, tác động của biến đổi khí hậu... Việc xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu thông minh, kết hợp GIS (hệ thống thông tin địa lý), BIM (mô hình thông tin công trình), AI và IoT... sẽ giúp Hà Nội giám sát và dự báo phát triển đô thị trong thời gian thực.

Những vấn đề đó đòi hỏi một cách tiếp cận mới trong quy hoạch, dựa trên dữ liệu chính xác, minh bạch và khả năng dự báo khoa học. Công nghệ số chính là lời giải cho bài toán này. Hệ thống GIS, cho phép tích hợp dữ liệu không gian với thông tin chuyên ngành, tạo ra một cơ sở dữ liệu đồng bộ về đất đai, hạ tầng, dân cư và môi trường; không chỉ hỗ trợ chính quyền trong quản lý mà còn giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin quy hoạch.

Theo lộ trình của Hà Nội, đến năm 2026, 100% hồ sơ quy hoạch phân khu và sử dụng đất sẽ được số hóa trên nền GIS. Đến năm 2030, toàn bộ dữ liệu quy hoạch kỹ thuật và kiến trúc sẽ được công khai trên nền tảng tra cứu trực tuyến, bảo đảm sự minh bạch về thông tin cũng như cải cách hành chính.

Bên cạnh GIS, công nghệ BIM đang mang lại bước đột phá trong quản lý công trình xây dựng. BIM không chỉ tạo ra mô hình 3D chi tiết mà còn tích hợp thông tin về thời gian và chi phí, giúp tối ưu hóa thiết kế, giảm sai sót và nâng cao hiệu quả thi công. Dự án Đường sắt đô thị Hà Nội là một thí dụ. BIM được áp dụng để quản lý tiến độ, chi phí và vận hành tài sản, đồng thời cũng được tích hợp với GIS trong việc đánh giá tác động của công trình đối với môi trường.

Kiến trúc sư Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội cho rằng, ứng dụng công nghệ không chỉ dừng ở việc xây dựng nhanh hơn hay hiện đại hơn, mà còn phải phục vụ mục tiêu phát triển bền vững và nhân văn. Đối với công tác quy hoạch, quản lý cây xanh đô thị, ông Ánh đề xuất, thành phố tích hợp dữ liệu cây xanh vào hệ thống GIS để theo dõi sức khỏe, tuổi thọ, vị trí của từng cây, giảm thiểu rủi ro trong mùa mưa bão, có quy hoạch cây xanh phù hợp. Và cũng từ đó có thể khuyến khích cộng đồng tham gia bảo vệ cây xanh.

Hà Nội bước đầu đạt được những bước tiến đáng kể trong việc ứng dụng công nghệ số. Hệ thống bản đồ quy hoạch trực tuyến đã được triển khai, từng bước cho phép người dân tra cứu thông tin về đất đai, mục đích sử dụng và chỉ tiêu quy hoạch. Một số địa phương đang áp dụng dữ liệu số để quản lý công trình công cộng.

Tuy nhiên, hành trình chuyển đổi số không phải thuận lợi hoàn toàn do hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ ở cấp phường, xã; thiếu nhân lực chuyên sâu về công nghệ quy hoạch; hành lang pháp lý về bảo mật dữ liệu BIM hay chi phí lập mô hình số còn chưa cụ thể, rõ ràng để thực thi. Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã đi vào hoạt động, trong đó, cấp xã đảm nhận nhiều đầu mối công việc liên quan đến quy hoạch, quản lý trật tự xây dựng, đô thị. Nếu có dữ liệu GIS sẽ giúp các xã, phường giải phóng nguồn nhân lực, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.

Sự chuyển dịch từ quy hoạch truyền thống sang quy hoạch số không chỉ là một bước tiến kỹ thuật mà là thay đổi trong tư duy quản lý đô thị. Điều mà các chuyên gia trong lĩnh vực quy hoạch rất mong đợi, đó là mọi quyết định về quy hoạch đô thị trên địa bàn thành phố đều được dựa trên nền tảng dữ liệu, mô phỏng và phân tích thời gian thực. Mệnh lệnh hành chính sẽ được thay thế bằng những quyết định đi từ dữ liệu, phân tích có căn cứ khoa học.

Để đạt được những kỳ vọng, mục tiêu, thể chế là yếu tố đầu tiên cần được Hà Nội đầu tư đồng bộ, bài bản. Khung thể chế tốt tạo ra nền tảng để vốn, nhân lực và doanh nghiệp “đặt chân”. Nhất là việc xây dựng nền tảng thông tin, minh bạch và chia sẻ dữ liệu cần trở thành thông lệ - những hành động cho thấy sự nỗ lực, đồng hành của các cấp chính quyền, cơ quan quản lý và cộng đồng trong việc kiến tạo một môi trường sống tốt, nhân văn, bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Kỳ họp thứ tư HĐND Thành phố Hà Nội đã thông qua 61 nghị quyết cụ thể hóa Luật Thủ đô, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới của Thủ đô (Ảnh ĐĂNG ANH)

Không gian thể chế tạo đà cho tăng trưởng bền vững

Chỉ trong thời gian ngắn sau khi Luật Thủ đô 2026 được ban hành, Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đã khẩn trương thông qua 61 nghị quyết. Khung chính sách mới sẽ tạo đòn bẩy chiến lược, khơi thông các không gian phát triển cùng “không gian thể chế” tạo đà cho thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Cán bộ Thuế Thành phố Hà Nội hướng dẫn hộ kinh doanh kê khai thuế.

Đồng hành cùng hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai

Sau những bỡ ngỡ ban đầu, đến nay hầu hết các hộ kinh doanh trên địa bàn Hà Nội đã quen với phương thức kê khai thuế theo doanh thu thực tế. Sáu tháng đầu năm 2026, khoảng 98% số hộ kinh doanh đã có tài khoản giao dịch điện tử và cài đặt eTax Mobile.

Đoàn viên phường Tây Hồ hướng dẫn người dân các thao tác thực hiện thủ tục hành chính trên điện thoại di động.

Lấy kỷ cương hành chính làm động lực phát triển

Lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo của hệ thống chính trị và làm động lực phát triển. Đó là dấu ấn đậm nét của phường Tây Hồ (Hà Nội) sau một năm thực hiện theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Tư vấn định hướng sớm cho học sinh trúng tuyển lớp 10

Ngay sau khi Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố điểm xét tuyển vào lớp 10 năm học 2026-2027, các trường trung học phổ thông (THPT) đã tổ chức nhiều chương trình tư vấn hướng nghiệp, giúp học sinh lựa chọn chính xác tổ hợp môn học tự chọn.

Diện mạo xã Tam Hưng từng bước văn minh, hiện đại hơn.

Phát huy hiệu quả từ thực tiễn

Sau một năm triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hoạt động của xã Tam Hưng (Hà Nội) đã đi vào nền nếp, phát huy hiệu quả. Nhiều nhiệm vụ như giải phóng mặt bằng, phát triển hạ tầng, bảo đảm an sinh xã hội đã đạt những kết quả quan trọng.

Khách du lịch tham quan đồi chè ở xã Yên Bài - một sản phẩm du lịch xanh hấp dẫn của Hà Nội.

Du lịch xanh vì sự phát triển bền vững

Phát triển du lịch xanh là xu hướng tất yếu, tạo lợi thế cạnh tranh. Với thế mạnh về tài nguyên thiên nhiên và bề dày di sản, Hà Nội đang nỗ lực đưa du lịch xanh trở thành thương hiệu. Tuy nhiên, hiện vẫn còn không ít “điểm nghẽn” cần tháo gỡ để có thể đưa du lịch xanh trở thành lực hút mới với khách du lịch.

Chung cư cũ G23, tập thể Thành Công, phường Giảng Võ, Hà Nội.

Áp dụng cơ chế vượt trội khi cải tạo chung cư cũ

Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội vừa quyết nghị chính sách mới cho cải tạo chung cư cũ trên cơ sở những cơ chế đặc thù, vượt trội của Luật Thủ đô. Kỳ vọng sự thay đổi về chính sách sẽ tạo “cú huých” khi những vướng mắc cũ được nhìn nhận, giải quyết gắn với các giải pháp, định hướng quy hoạch lớn.

Thường trực Đảng ủy xã Phú Nghĩa kiểm tra thực địa công tác giải phóng mặt bằng Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai qua địa bàn xã.

Chính quyền gần dân hơn từ mô hình hai cấp

Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, những chuyển biến tích cực đã dần hiện hữu ở nhiều địa phương. Với việc tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối trung gian, mô hình mới đã tạo ra những thay đổi rõ nét trong cách thức quản lý, điều hành và nhất là chất lượng phục vụ người dân.

Nhiều sản phẩm, giải pháp chuyển dịch năng lượng được doanh nghiệp giới thiệu tại Hội chợ triển lãm quốc tế Công nghệ năng lượng-môi trường Hà Nội năm 2026.

Thúc đẩy chuyển đổi năng lượng

Thực hiện chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, Thành phố Hà Nội đang triển khai đồng bộ các giải pháp từ tiết kiệm điện, sử dụng năng lượng hiệu quả đến đẩy mạnh chuyển dịch sang năng lượng tái tạo, năng lượng xanh.

Hà Nội hoàn thành đường song hành vành đai 4 trong tháng 9/2026

Theo Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội, đến nay, tiến độ đường song hành dự án đường vành đai 4-Vùng Thủ đô cơ bản bảo đảm tiến độ; riêng đoạn qua Thành phố Hà Nội phấn đấu hoàn thành trong tháng 9/2026, sớm khoảng ba tháng so với yêu cầu.

Các dự án chống ngập về đích trước cao điểm mùa mưa

Sau khi hoàn thành các hạng mục chính, các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn Thành phố Hà Nội đang khẩn trương hoàn thiện. Các đơn vị thi công huy động tối đa nhân lực, máy móc để hoàn thành các công trình trong tháng 6, sẵn sàng tham gia công tác chống ngập trong cao điểm mùa mưa.

Tấm gương sáng trong cộng đồng người khuyết tật

Không may bị dị tật bẩm sinh, nhiều lần đối diện những biến cố lớn, nhưng chị Đặng Thị Lợi (thôn Gia Phí, xã Chuyên Mỹ, Hà Nội) vẫn cố gắng vượt qua, vươn lên trong cuộc sống. Chị trở thành tấm gương sáng, giúp lan tỏa niềm tin, nghị lực sống trong cộng đồng người khuyết tật bằng chính hành trình của cuộc đời mình.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Chủ tịch Hà Nội Vũ Đại Thắng: Thủ đô đã hội tụ đủ điều kiện để bước vào chặng đường phát triển mới

Phát biểu khai mạc Hội nghị Công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026 sáng 29/6, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định, thành phố đang có đủ điều kiện thuận lợi để bứt phá, cùng cả nước hiện thực hóa khát vọng phát triển trong kỷ nguyên mới.

Các đại biểu nhấn nút khai mạc Lễ hội Sen Hà Nội 2026.

Khai mạc Lễ hội Sen Hà Nội 2026

Với chuỗi hoạt động phong phú, đa dạng tại ba khu vực quanh Hồ Tây, 16 xã, phường và vùng trồng sen, Lễ hội Sen Hà Nội 2026 là lễ hội tôn vinh vẻ đẹp của sen lớn nhất từ trước đến nay tại Hà Nội.

Quang cảnh lễ khai mạc triển lãm gốm "Sắc hạ 2026".

Tôn vinh sáng tạo trong triển lãm gốm "Sắc hạ 2026"

Triển lãm gốm "Sắc hạ 2026" diễn ra từ ngày 25/6-19/7 tại Trung tâm Tinh hoa Làng nghề Việt (Bát Tràng, Hà Nội) giới thiệu tới công chúng gần 80 tác phẩm của hơn 30 nghệ sĩ đến từ Câu lạc bộ Gốm Nghệ thuật với nét sáng tạo, độc đáo đầy lôi cuốn.