Ứng dụng công nghệ phát huy giá trị bảo tàng

Khi công nghệ phát triển mạnh mẽ, việc ứng dụng vào giới thiệu, trưng bày, phát huy giá trị bảo tàng là một xu hướng tất yếu. Công nghệ góp phần giúp hoạt động bảo tàng trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng khả năng tiếp cận công chúng. Không chỉ trên thế giới mà các bảo tàng ở Việt Nam cũng đang có những thay đổi mang tính cách mạng, nhờ phát huy hiệu quả từ các ứng dụng công nghệ.
Ứng dụng công nghệ tương tác 3D để giới thiệu, trưng bày chuyên đề Di sản văn hóa Phật giáo Việt Nam.
Ứng dụng công nghệ tương tác 3D để giới thiệu, trưng bày chuyên đề Di sản văn hóa Phật giáo Việt Nam.

Cuối năm 2024, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam lần thứ 2 nhận giải thưởng Chuyển đổi số quốc gia (Vietnam Digital Awards) của Hội Truyền thông số Việt Nam và Tạp chí điện tử VietTimes, với Giải pháp Không gian triển lãm mỹ thuật trực tuyến VAES đã tạo ra các giá trị vượt trội, xuất sắc, giàu sáng tạo trong giải pháp chuyển đổi số.

Không gian VAES là không gian triển lãm trực tuyến đầu tiên tại Việt Nam được Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và Vietsoftpro xây dựng gồm hai hạng mục lớn là tòa nhà hình hoa sen cách điệu và các không gian triển lãm bên trong đẹp mắt được xây dựng với lộ trình và thiết kế phù hợp với từng nội dung.

Không gian số này được dựng bằng công nghệ 3D, mô tả không gian thực tế, từ đó người nghệ sĩ có thể tìm cho mình một giải pháp trưng bày phù hợp nhu cầu, tính sáng tạo, đồng thời khách tham quan có thể tiếp cận các tác phẩm mọi nơi, mọi lúc thông qua website hoặc ứng dụng di động.

Đến hết tháng 2, Không gian Triển lãm mỹ thuật trực tuyến VAES có 300 nghìn lượt truy cập và hiện đang diễn ra 15 triển lãm trực tuyến thu hút sự quan tâm của công chúng và người yêu hội họa. Trước đó, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cũng ứng dụng thuyết minh đa phương tiện iMuseum VFA mang đến nhiều trải nghiệm thú vị cho khách tham quan và giành giải thưởng Chuyển đổi số quốc gia năm 2021.

Bà Thu Hương, Trưởng phòng Truyền thông-đối ngoại, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam

Không chỉ Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, hiện có rất nhiều bảo tàng mạnh dạn đưa công nghệ tiên tiến vào hoạt động trưng bày như công nghệ thực tế ảo (Virtual Realyti-VR), nhất là công nghệ 3D. Thí dụ, Bảo tàng Lịch sử quốc gia sử dụng công nghệ 3D từ rất sớm cả trong công tác trưng bày và lưu trữ hiện vật.

Giờ đây, chỉ cần vào trang web của bảo tàng này, khách tham quan có thể tùy chọn các chủ đề để khám phá như “Việt Nam thời tiền sử”, “Văn hóa Ðông Sơn”, “Văn hóa Óc Eo-Phù Nam”, “Di sản Văn hóa Phật giáo”, “Linh vật Việt Nam”…

Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ là bảo tàng đầu tiên ở Thành phố Hồ Chí Minh sử dụng công nghệ trình chiếu Hologram 3D kết hợp công nghệ thực tế ảo VR thu hút khách tham quan khi tạo ra những hình ảnh hiện vật như trong không gian thực với nhiều góc độ khác nhau.

Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh cũng sớm triển khai dự án Bảo tàng tương tác thông minh 3D/360 và gần đây đã thử nghiệm mô hình Robot Sanbot ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI nhằm hướng dẫn khách tham quan với các tính năng như: Trình chiếu hình ảnh, video giới thiệu bảo tàng, giới thiệu các hiện vật, phòng trưng bày…

Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam ứng dụng hệ thống chiếu 3D, màn hình cảm ứng, công nghệ thực tế ảo VR để tái hiện không gian Chiến dịch 12 ngày đêm Ðiện Biên Phủ trên không năm 1972.

Ở không gian tái hiện sự kiện xe tăng của quân giải phóng húc đổ Dinh Ðộc Lập ngày 30/4/1975, người xem khi mang kính trải nghiệm thực tế ảo có được cảm giác như đang di chuyển cùng chiếc xe tăng lịch sử trong giờ phút thiêng liêng của ngày thống nhất đất nước.

Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam hiện đang ứng dụng công nghệ thực tế ảo VR để tạo ra các tour tham quan trải nghiệm kết nối di sản. Khi tham gia VR tour, khách tham quan được khám phá văn hóa của các dân tộc Việt Nam một cách đầy đủ, sinh động.

Bảo tàng hiện cũng ứng dụng công nghệ trình chiếu, âm thanh thuyết minh tự động cùng nhiều màn hình cảm ứng... tăng tính hấp dẫn trong trải nghiệm.

Có thể nói, các ứng dụng công nghệ đang góp phần thay đổi căn bản một thiết chế văn hóa. Trước đây, người ta nghĩ bảo tàng là nơi trưng bày những hiện vật ở trạng thái tĩnh, thì nay, các ứng dụng công nghệ đã xuất sắc trong việc biến các hiện vật tham gia vào từng câu chuyện ở trạng thái động.

Thông điệp được chuyển tải từ mỗi hoạt động của bảo tàng nhờ đó mà trở nên cụ thể, đậm nét, sâu sắc hơn. Công nghệ không chỉ giúp ích cho hoạt động trưng bày hiện vật mà còn được ứng dụng vào tất cả các khâu như sưu tầm, bảo quản hiện vật, truyền thông, kết nối cộng đồng...

Việc ứng dụng công nghệ vào hoạt động bảo tàng giúp tăng đáng kể số khách tham quan là học sinh, sinh viên. Nhiều trường học xem hoạt động trải nghiệm tại bảo tàng như một nội dung học tập về lịch sử, văn hóa, bởi vì các không gian trải nghiệm nhờ công nghệ có thể giúp học sinh hiểu nhanh và sâu các kiến thức cần thiết.

Hay trên trang web của Bảo tàng Lịch sử quốc gia có không gian “Tương tác với nhà sử học”- nơi mà chỉ cần một cú “click chuột”, người xem có thể được nghe các nhà sử học giải thích, giới thiệu về các điểm nổi bật của một sự kiện hay một hiện vật cũng như các câu chuyện thú vị chung quanh chủ đề mà họ quan tâm.

Việc “làm mới” công tác bảo tàng bằng ứng dụng công nghệ số đang là một yêu cầu tất yếu của thời kỳ mới. Nhiều bảo tàng thật sự “lột xác” khi nhanh chóng cập nhật các công nghệ mới, thu hút khách tham quan. Mặc dù vậy, thực tế là một số bảo tàng áp dụng công nghệ vào các hoạt động còn hạn chế và thiếu sáng tạo. Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Nguyễn Anh Minh cho rằng, khó khăn lớn nhất của các bảo tàng trong ứng dụng công nghệ hiện nay là con người và tài chính. Rõ ràng, việc đầu tư vào các công nghệ mới cần một nguồn tài chính lớn, điều này đòi hỏi các bảo tàng phải làm tốt công tác xã hội hóa. Công nghệ mới bao giờ cũng cần nguồn nhân lực chất lượng bảo đảm kỹ năng chuyên môn để vận hành, nhưng công tác đào tạo nhân lực trong hệ thống bảo tàng hiện nay còn chưa tương xứng.

PGS, TS Nguyễn Văn Huy, nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam cho biết, hoạt động bảo tàng luôn phải dựa trên ba trụ cột chính là: Khoa học, nghệ thuật và công nghệ. Công nghệ là yếu tố cần thiết tạo nên xương sống cho các hoạt động bảo tàng. Tuy nhiên, công nghệ chỉ có thể phát huy hiệu quả mang đến những trải nghiệm độc đáo qua các tính năng hiện đại trên nền một nội dung trưng bày phong phú với cách kể chuyện sáng tạo. Do đó, yêu cầu hài hòa giữa công nghệ và nội dung là cần thiết, tránh tình trạng một số bảo tàng hiện nay đang đầu tư ứng dụng công nghệ mới nhưng lại sơ sài về nội dung trưng bày.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh hội nghị.

Cà Mau quyết liệt 100 ngày xử lý các điểm nghẽn số

Ngày 16/7, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến đến điểm cầu các xã, phường trong tỉnh nhằm triển khai các văn bản của Tỉnh ủy thực hiện Thông báo của Tổng Bí thư về Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, và Kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương về hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số.

Cuộc thi "Hành trình truy vết tội phạm mạng" do Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an tổ chức nhằm nâng cao kỹ năng điều tra số, phân tích dữ liệu và phòng chống tội phạm công nghệ cao trong môi trường số. (Ảnh: A05)

Bài 2: Tự chủ công nghệ và nhiệm vụ bảo vệ trận địa tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Cuộc chiến an ninh mạng thế hệ mới không dừng lại ở việc ngăn chặn các cuộc tấn công kỹ thuật, phòng, chống lừa đảo mà còn bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng. Việt Nam cũng phải đối mặt những bài toán nội tại như sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao và phụ thuộc vào công nghệ lõi nước ngoài. 

Chương trình thu hút đông đảo đại biểu tham dự. (Ảnh: Ban tổ chức)

Việt Nam tổ chức Tuần lễ phát triển trí tuệ nhân tạo quy mô lớn nhất Đông Nam Á

Chương trình “Tuần lễ phát triển AI” và “Cuộc thi lập trình AI” kéo dài năm ngày (8-12/7/2026) tại Thành phố Hồ Chí Minh kết hợp các hội thảo kỹ thuật, bài toán thực tế từ doanh nghiệp và lộ trình hỗ trợ sau sự kiện, giúp những dự án trí tuệ nhân tạo (AI) tiềm năng tiến gần hơn đến quá trình kiểm chứng và triển khai thực tế.

Lãnh đạo Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động và đoàn công tác cùng giáo viên theo dõi học sinh thực hành tại phòng Tin học được trao tặng. (Ảnh: MH)

"Chương trình Bệ phóng tin học": Gieo công nghệ, gặt niềm tin

Mô hình dân vận khéo “Chương trình Bệ phóng tin học” của Ban Thanh niên Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động đã được Lãnh đạo Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động công nhận và được Cục Xây dựng Phong trào bảo vệ An ninh Tổ quốc (V05), Bộ Công an thông báo để công an các đơn vị, địa phương tham khảo, vận dụng.

Các khách mời tham dự phiên làm việc giữa Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ với Đại sứ Singapore tại Việt Nam, A*STAR và Tập đoàn Becamex về đề xuất thành lập Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam (VAMRC).

Xây dựng Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam kết nối "bốn nhà"để phát triển sản phẩm công nghệ mới

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân làm việc với Đại sứ Singapore tại Việt Nam, A*STAR và Tập đoàn Becamex về đề xuất thành lập Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam (VAMRC) để kết nối doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ trong lĩnh vực sản xuất tiên tiến.

Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Siết kỷ luật thực thi, tạo đột phá trong chuyển đổi số

Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp chuyên đề về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị không chỉ phản ánh những hạn chế cần khắc phục, quan trọng hơn, đã nhận diện đúng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay: năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm đến cùng của từng cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu.

Đánh giá chất lượng nông sản bằng AI được tích hợp nhiều phương pháp, trong đó có phân tích hóa lý. (Ảnh: MINH HIẾU)

Ứng dụng AI đánh giá chất lượng nông sản

Yêu cầu kiểm soát dư lượng hóa chất và kim loại nặng trong nông sản xuất khẩu ngày càng cao, buộc các cơ sở sản xuất phải áp dụng công nghệ hiện đại để đánh giá chất lượng sản phẩm, trong đó có ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết trao giải Nhất diễn tập cho Đội Gành Đá Đĩa.

Đắk Lắk chủ động xây dựng “lá chắn số” an toàn trên không gian mạng

Cuộc diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh mạng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk lần thứ nhất năm 2026 là tiền đề quan trọng để Đắk Lắk tiếp tục xây dựng hệ sinh thái số an toàn, tin cậy, phục vụ hiệu quả mục tiêu phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, hướng đến phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Ban tổ chức trao giải nhất quốc gia tặng 6 thành viên Đội tuyển MOS Việt Nam năm 2026 tại buổi lễ. (Ảnh: BTC cung cấp)

6 bạn trẻ đại diện Việt Nam dự chung kết tin học văn phòng thế giới tại Hoa Kỳ

Chiều 13/7, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn, Tổ chức Giáo dục IIG Việt Nam tổ chức Lễ tổng kết và trao giải quốc gia Cuộc thi Vô địch tin học văn phòng thế giới (MOSWC) năm 2026. Ban tổ chức đã tuyên dương 161 cá nhân, tập thể xuất sắc và công bố 6 Đại sứ MOS Việt Nam dự chung kết thế giới tại Hoa Kỳ cuối tháng 7 tới đây.

Các đối tượng lừa đảo thường giả mạo ứng dụng của cơ quan nhà nước và ngân hàng để dụ người dân cài đặt mã độc, chiếm đoạt tài sản.

Lừa đảo núp bóng dịch vụ công trực tuyến

Mạo danh cơ quan công an, ngân hàng, Bảo hiểm xã hội (BHXH) để yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng là một trong những thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao đang diễn biến phức tạp. Chỉ sau vài phút làm theo hướng dẫn, nhiều nạn nhân đã bị chiếm quyền điều khiển điện thoại và mất toàn bộ tiền trong tài khoản.

Cán bộ hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính tại Điểm phục vụ hành chính công phường Đống Đa (Thành phố Hà Nội). (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Phát huy nguồn lực dữ liệu trong đổi mới mô hình tăng trưởng

Sự bùng nổ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng liên quan đã khiến dữ liệu trở thành một nguồn lực chiến lược. Khi nước ta chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, dữ liệu giữ vai trò trung tâm, kết nối công nghệ, tri thức và quản trị.

Đội thi Trung tâm 186 tham gia cuộc thi Chiến binh mạng đa quốc gia tại Thái Lan.

Khi tri thức trở thành sức mạnh chiến đấu

Tại Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng, những đề tài nghiên cứu không nằm yên trên giá sách. Chúng được đưa thẳng vào huấn luyện, vào thực chiến và đang dần trở thành một thứ vũ khí thật sự, mở ra một hướng phát triển mới trong xây dựng quân đội chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Sản xuất AI Camera của MK Vision tại Khu công nghiệp Thăng Long Vĩnh Phúc, Bình Xuyên, tỉnh Phú Thọ.

Khơi thông nguồn lực thúc đẩy công nghệ chiến lược

Nghị quyết số 57-NQ/TW đang tạo động lực thúc đẩy phát triển các công nghệ chiến lược, với nhiều lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), robot, thiết bị bay không người lái (UAV) hay công nghệ sinh học đã sẵn sàng bước vào giai đoạn ứng dụng. Song để tạo đột phá, Việt Nam vẫn cần khơi thông các nút thắt về thể chế...

Nhân viên Công ty cổ phần Truyền thông Luật Việt Nam sử dụng nền tảng ứng dụng AI hỗ trợ tra cứu, phân tích và rà soát pháp lý.

AI hỗ trợ rà soát pháp lý

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong rà soát pháp lý đang trở thành xu hướng tại nhiều cơ quan, doanh nghiệp. Không chỉ giúp rút ngắn thời gian tra cứu, đối chiếu, công nghệ này còn hỗ trợ phát hiện sớm những nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, nâng cao chất lượng văn bản và hiệu quả tuân thủ pháp luật.