Từng bước “định hình lại” việc xây dựng, thực thi pháp luật

Sau một năm triển khai, Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đã từng bước “định hình lại” công tác xây dựng, thực thi pháp luật, là minh chứng cho cuộc cải cách thể chế sâu rộng, kiến tạo phát triển.

Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh trao tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho các tập thể, cá nhân đã có thành tích xuất sắc trong công tác tham mưu xây dựng và triển khai tổ chức thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW. (Ảnh: TL)
Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh trao tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho các tập thể, cá nhân đã có thành tích xuất sắc trong công tác tham mưu xây dựng và triển khai tổ chức thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW. (Ảnh: TL)

Nghị quyết 66 chỉ rõ, công tác xây dựng và thi hành pháp luật phải được đổi mới căn bản, tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Từ tư duy "vượt khung" và áp dụng các cơ chế linh hoạt

Một trong những giải pháp đưa ra trong Nghị quyết 66 là đổi mới tư duy, định hướng xây dựng pháp luật theo hướng vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa khuyến khích sáng tạo, giải phóng toàn bộ sức sản xuất, khơi thông mọi nguồn lực phát triển. Nhiều quyết sách chiến lược, mang tính đột phá, thậm chí chưa có tiền lệ trong công tác xây dựng pháp luật đã được ban hành.

Theo Vụ trưởng Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) Nguyễn Quốc Hoàn, muốn tháo gỡ điểm nghẽn thể chế kích hoạt sự phát triển mang tính bước ngoặt cần tư duy “vượt khung” và mạnh dạn áp dụng các cơ chế linh hoạt trong xây dựng pháp luật. Thực tiễn thời gian qua, Quốc hội đã ban hành các nghị quyết quan trọng tạo khung pháp lý đặc thù cho công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, cho phép áp dụng những cơ chế linh hoạt, vượt trội nhằm nâng cao chất lượng chính sách, thu hút nguồn lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực pháp luật. Tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã thông qua Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng nhận định, một điểm mới, mang tính đột phá dễ nhận thấy nhất sau thời gian thực thi Nghị quyết 66 là sự thay đổi cách tiếp cận trong xây dựng luật. “Nhiều luật đã trao quyền chủ động hơn cho địa phương, cơ sở, đi kèm với cơ chế giám sát, hậu kiểm và trách nhiệm giải trình rõ ràng. Cách làm này vừa phát huy tính năng động, sáng tạo của địa phương, vừa bảo đảm kỷ luật, kỷ cương pháp luật”, đại biểu Nga chỉ rõ.

Luật Thủ đô (sửa đổi) được thông qua ngay tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI là một minh chứng điển hình với điểm cốt lõi tập trung thiết lập hệ thống cơ chế đặc thù đủ mạnh, đủ mở và đủ linh hoạt để Hà Nội phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới. Đáng chú ý, Hội đồng nhân dân thành phố được chủ động quyết định lựa chọn áp dụng quy định pháp luật thuận lợi hơn cho phát triển Thủ đô khi có sự khác biệt giữa Luật Thủ đô với các văn bản pháp luật được ban hành sau đó.

Cũng tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và giải pháp tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài…

Đến khơi thông nguồn lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hoàng Ngân (Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh) nhận định, chính từ Nghị quyết 66, rất nhiều luật, nghị quyết được ban hành kịp thời giải quyết vướng mắc phát sinh, thể hiện rõ quan điểm Quốc hội đồng hành với thể chế, với yêu cầu phát triển của đất nước.

Với Thành phố Hồ Chí Minh, Quốc hội ban hành kịp thời về chính sách như Nghị quyết số 98/2023/QH15, Nghị quyết 170/2024/QH15 giúp thành phố có được “bệ đỡ” thể chế vững chắc để phát triển nhanh, mạnh. “Tất cả các thể chế đó đã giúp cho việc triển khai dự án đầu tư đường sắt đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh tăng rất nhanh, tiết kiệm chi phí thời gian. Chính điều đó tháo gỡ các điểm nghẽn. Các dự án đắp chiếu, các cầu làm dở dang, những con đường sình lầy… đều được thi công, triển khai nhanh”, đại biểu Ngân chia sẻ.

Tại Hải Phòng, việc Quốc hội ban hành Nghị quyết 226/2025/QH15 với 41 cơ chế thí điểm đã mở ra “không gian thể chế” mới cho Hải Phòng. Đáng chú ý, Khu Thương mại tự do với các chính sách ưu đãi vượt trội, từ thuế, thị thực đến thủ tục đầu tư, không chỉ tạo lợi thế cạnh tranh, mà còn định vị thành phố như một điểm đến mang tầm khu vực. Năm 2025, tăng trưởng GRDP của Hải Phòng đạt 11,81%, quy mô nền kinh tế xấp xỉ 30 tỷ USD, đứng thứ ba cả nước…

Kết quả này là minh chứng cho vai trò trụ đỡ của thể chế. Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu khẳng định, thể chế thông thoáng và phù hợp sẽ là động lực và nguồn lực to lớn thúc đẩy kinh tế-xã hội. Phó Thủ tướng nhấn mạnh, nhờ những thể chế đặc thù được Trung ương ưu tiên mà Hải Phòng đã duy trì được đà tăng trưởng hai con số suốt 11 năm liên tiếp - một kỳ tích mà chưa địa phương nào làm được. Chính nhờ đẩy mạnh phân cấp, phân quyền mà chỉ trong một năm, thành phố Hải Phòng đã thành lập được hơn 10 khu công nghiệp, giải phóng sức lao động rất lớn.

Đối với các doanh nghiệp, tập đoàn, sự đổi mới mạnh mẽ về thể chế đã kiến tạo, mở đường cho những mô hình phát triển mới. Theo ông Nguyễn Như So, Chủ tịch Hội đồng quản trị DABACO Việt Nam, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, Nghị quyết 66 tạo điều kiện cho môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, các doanh nghiệp chú trọng phát triển khoa học, công nghệ nhiều hơn, huy động nguồn vốn tập trung đầu tư tạo ra giá trị lớn hơn, vừa có sức cạnh tranh, giá thành hạ nhưng bảo đảm được chất lượng.

Để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhiều kế hoạch được xây dựng, nhiều giải pháp sẽ được triển khai nhưng sự đồng hành của thể chế sẽ luôn là mạch nguồn kết nối, khơi thông nguồn lực phát triển đất nước bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị tống đạt quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Nguyễn Sơn Tùng. (Ảnh: QV)

Quảng Trị: Khởi tố một giám đốc doanh nghiệp sản xuất, buôn bán thực phẩm giả

Ngày 25/4, Công an tỉnh Quảng Trị cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra vừa khởi tố vụ án, khởi tố bị can và lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Nguyễn Sơn Tùng (sinh năm 1989) trú tại khu phố 4, phường Ba Đồn để điều tra về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm theo quy định tại Điều 193, Bộ Luật Hình sự. 

Bà Phạm Thị Ngọc Mến tại diện tích lúa bị thiệt hại.

Đồng Tháp: Làm rõ nguyên nhân diện tích lúa thiệt hại

Trưa 25/4, thông tin với phóng viên Báo Nhân Dân, đại diện lãnh đạo Phòng Kinh tế xã Mỹ Quí, tỉnh Đồng Tháp cho biết, đơn vị vẫn đang tích cực phối hợp lực lượng chức năng để xác định nguyên nhân diện tích 2,1ha lúa bị thiệt hại. Đồng thời, gặp gỡ, động viên gia đình bà Phạm Thị Ngọc Mến.

Công an đấu tranh với đối tượng chủ mưu, cầm đầu.

Triệt phá đường dây tổ chức đánh bạc và đánh bạc xuyên quốc gia

Ngày 24/4, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Cục Cảnh sát hình sự Bộ Công an, Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào và Công an tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp lực lượng chức năng nước bạn Lào vừa triệt phá thành công đường dây tổ chức đánh bạc và đánh bạc dưới hình thức chọi gà, hoạt động xuyên quốc gia.

Cơ quan điều tra Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tống đạt các Quyết định tố tụng đối với hai bị can. (Ảnh: Báo Bảo vệ pháp luật)

Khởi tố nguyên Phó Viện trưởng và nguyên Kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân huyện Trà Ôn (cũ), tỉnh Vĩnh Long

Liên quan vụ tai nạn giao thông tại tỉnh Vĩnh Long, Cơ quan điều tra Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tiếp tục mở rộng điều tra vụ án “Không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội”, khởi tố thêm nguyên Phó Viện trưởng và nguyên Kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân huyện Trà Ôn (cũ), tỉnh Vĩnh Long.

Võ Thị Ngọc Lan tại cơ quan điều tra. (Ảnh: Công an cung cấp)

Khởi tố, bắt tạm giam đối tượng trốn thuế hơn 8,6 tỷ đồng

Mở rộng điều tra vụ án “Mua bán trái phép hóa đơn” xảy ra từ năm 2022 đến năm 2024 tại huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam (cũ), ngày 23/4, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường, (Phòng Cảnh sát kinh tế), Công an thành phố Đà Nẵng khởi tố, bắt tạm giam đối với Võ Thị Ngọc Lan.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi). (Ảnh: DUY LINH)

Người dân được đăng ký hộ tịch không phụ thuộc vào địa giới hành chính

Luật Hộ tịch (sửa đổi) cụ thể hóa chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong lĩnh vực hộ tịch, tạo thuận lợi tối đa cho người dân khi quy định việc đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý với đa số đại biểu có mặt tán thành. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Không mở rộng trợ giúp pháp lý sang lĩnh vực kinh doanh, thương mại

Luật Trợ giúp pháp lý sửa đổi không mở rộng trợ giúp pháp lý sang lĩnh vực kinh doanh, thương mại nhằm bảo đảm đúng bản chất của trợ giúp pháp lý là chính sách an sinh xã hội, tập trung hỗ trợ các đối tượng yếu thế trong các lĩnh vực có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền cơ bản của con người như dân sự, hình sự, hành chính.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng. (Ảnh: DUY LINH)

Mở rộng thẩm quyền công chứng không theo địa hạt đối với một số giao dịch

Luật Công chứng sửa đổi vừa được Quốc hội thông qua đã mở rộng thẩm quyền công chứng không theo địa hạt đối với các giao dịch không có đối tượng trực tiếp là bất động sản (như hợp đồng ủy quyền, hợp đồng đặt cọc, chuyển nhượng hợp đồng...), qua đó tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Đào Mỹ (người đứng ngoài cùng bên phải) trao thư khen của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh và thưởng nóng cho các đơn vị có thành tích xuất sắc trong triệt phá chuyên án ma túy lớn với số tiền 200 triệu đồng.

Công an tỉnh Đắk Lắk triệt phá đường dây mua bán ma túy lớn được vận chuyển từ Lào về

Ngày 23/4, tại buổi họp báo cung cấp thông tin về các vụ việc được dư luận quan tâm xảy ra trên địa bàn, Đại tá Võ Duy Tuấn, Phó Giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh cho biết, lực lượng Công an tỉnh vừa triệt phá thành công một đường dây mua bán ma túy lớn trên địa bàn tỉnh.

Đại tá Võ Duy Tuấn, Phó Giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra thông tin nội dung vụ việc tại buổi họp báo.

Khởi tố nguyên cán bộ Cảnh sát giao thông ở Đắk Lắk về tội danh “Không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng”

Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với cựu Thiếu tá N.Q.H, nguyên cán bộ Trạm Cảnh sát giao thông Krông Búk về tội danh “Không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng”, được quy định tại Khoản 2, Điều 132 Bộ luật Hình sự.