Từ nắng gió đến “thủ phủ” năng lượng tái tạo

Vùng cao nguyên nắng gió nay đang mở ra cơ hội lớn về năng lượng tái tạo. Các dự án điện gió, điện mặt trời và điện sinh khối đang biến nơi đây thành nguồn lực chiến lược, vừa thắp sáng buôn làng, vừa tạo giá trị kinh tế bền vững.

Cánh đồng điện gió Ea Nam, Đắk Lắk. Ảnh: Trung Nam
Cánh đồng điện gió Ea Nam, Đắk Lắk. Ảnh: Trung Nam

Tiềm năng vượt trội

Trên những đồi bắp khô cằn năm nào, mảnh đất của bà H’Mai ở Ea H’leo (Đắk Lắk) nay đã trở thành nơi dựng các turbine gió. Sự hiện diện của năng lượng tái tạo mang đến cho bà nguồn thu nhập ổn định và đem ánh sáng về buôn làng. Với đồng bào Ê Đê, những cánh quạt gió không chỉ tạo ra dòng điện, mà còn thắp lên niềm hy vọng về một cuộc sống đủ đầy và bớt nhọc nhằn hơn.

Ở Chư Prông (Gia Lai), thách thức lại đến từ chính sản phẩm chủ lực của vùng. Sau mỗi mùa thu hoạch cà-phê, hàng nghìn tấn vỏ và trấu bị chất đống, gây ô nhiễm và lãng phí. Trăn trở trước thực tế đó, anh Nguyễn Văn Hùng, chủ một xưởng chế biến cho rằng, nếu tận dụng phụ phẩm để làm điện, người dân vừa giảm được chi phí xử lý, vừa góp phần bổ sung nguồn năng lượng sạch cho Tây Nguyên.

Từ câu chuyện của bà H’Mai ở Đắk Lắk đến trăn trở của anh Hùng tại Gia Lai cho thấy tiềm năng năng lượng tái tạo ở Tây Nguyên không chỉ đến từ các dự án điện gió, điện mặt trời lớn mà còn hiện hữu trong đời sống thường ngày. Theo Bộ Công thương, khu vực này có tiềm năng phát triển điện gió khoảng 15 nghìn MW, chiếm gần 1/3 cả nước, với tốc độ gió trung bình 7-7,5 m/s, ổn định quanh năm. Đồng thời, Tây Nguyên cũng sở hữu bức xạ mặt trời thuộc nhóm cao nhất Việt Nam, 1.900-2.200 giờ nắng/năm, thuận lợi để xây dựng các trang trại điện mặt trời quy mô lớn.

Không chỉ gió và nắng, Tây Nguyên còn sở hữu “kho nguyên liệu sinh khối” khổng lồ từ nông nghiệp. Riêng Gia Lai và Đắk Lắk mỗi năm thải ra hàng triệu tấn phụ phẩm từ cà-phê, hồ tiêu, mía, điều. Đây là nguồn nguyên liệu dồi dào để sản xuất điện sinh khối hoặc khí sinh học, giúp giảm ô nhiễm và gia tăng giá trị chuỗi nông sản.

Các tiềm năng từ gió, nắng và sinh khối đã được hiện thực hóa qua nhiều dự án tiêu biểu như Nhà máy điện gió Ea Nam (Đắk Lắk) với tổng mức đầu tư trên 16.500 tỷ đồng, sản lượng khoảng 1,1 tỷ kWh/năm, giúp giảm phát thải khí nhà kính và cụm điện mặt trời Sêrêpôk (Buôn Đôn) cung cấp khoảng 150 triệu kWh/năm, thu ngân sách gần 300 tỷ đồng.

Theo TS Nguyễn Anh Tuấn, nguyên Giám đốc Trung tâm Năng lượng tái tạo, Viện Năng lượng, Bộ Công thương, nếu như trước đây, vùng đất này được nhắc đến nhiều với điện từ thủy điện bậc thang, thì nay, gió, nắng và phụ phẩm nông nghiệp đang dần trở thành nguồn năng lượng chiến lược. Nếu được quy hoạch và đầu tư đồng bộ, vùng này hoàn toàn có thể trở thành trung tâm năng lượng xanh không chỉ của Việt Nam mà cả khu vực.

Nguồn sáng cho một tương lai bền vững

Để hiện thực hóa tiềm năng, Tây Nguyên cần hệ sinh thái chính sách và hạ tầng đồng bộ. TS Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, tích hợp năng lượng tái tạo vào quy hoạch đất đai, nông nghiệp và hạ tầng là điều kiện tiên quyết, tránh tình trạng dự án phát triển ồ ạt nhưng thiếu kết nối truyền tải. Hiện nay, hạn chế lớn nhất là lưới điện: nhiều dự án phải “nằm im” vì không có đường dây giải tỏa công suất, do đó cần sớm huy động vốn xã hội hóa, khuyến khích tư nhân cùng Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN) đầu tư.

Song song đó, cơ chế giá điện cũng mang tính sống còn. Thực tiễn cho thấy nhiều dự án điện gió, điện mặt trời tại Tây Nguyên gặp khó vì chưa có khung giá rõ ràng, khiến nhà đầu tư không thể tính toán hiệu quả dài hạn. Một chính sách giá minh bạch, ổn định thông qua FIT (giá bán điện cố định trong thời gian nhất định) và DPPA (đấu thầu hoặc hợp đồng mua bán điện trực tiếp) sẽ là “chìa khóa” để dòng vốn trong và ngoài nước mạnh dạn chảy vào lĩnh vực này.

Đặc biệt, người dân cần trở thành chủ thể của chuyển dịch năng lượng. Khi bà con tham gia từ khâu cho thuê đất, cung ứng dịch vụ, thu gom phụ phẩm đến vận hành, giám sát dự án, lợi ích không chỉ dừng ở dòng điện, mà còn là niềm tin và trách nhiệm cộng đồng. Nguồn nhân lực cũng là “mắt xích” không thể thiếu. Các trường đại học, viện nghiên cứu tại địa phương cần liên kết với doanh nghiệp để đào tạo kỹ sư, công nhân lành nghề trong lĩnh vực năng lượng xanh.

Nhờ lợi thế tự nhiên và sự chung sức của Nhà nước, doanh nghiệp, người dân, Tây Nguyên có cơ hội trở thành “thủ phủ năng lượng tái tạo”. Nếu khai thác đúng hướng, vùng đất này không chỉ cung cấp nguồn điện sạch cho cả nước mà còn biến những đồi bắp khô cằn, những đống vỏ cà-phê bỏ phí thành ánh sáng cho một tương lai bền vững.

Tây Nguyên còn có thể khai thác mô hình năng lượng gắn với nông nghiệp. Phụ phẩm cà-phê, hồ tiêu, điều… nếu được thu gom, chế biến bài bản có thể trở thành nguồn sinh khối quý giá. Đây không chỉ là giải pháp tăng thu nhập cho nông dân, giảm ô nhiễm môi trường, mà còn mở ra chuỗi giá trị mới cho kinh tế vùng.

Có thể bạn quan tâm

Giới thiệu kỹ thuật dệt thổ cẩm thủ công truyền thống tại buổi livestream.

"Buôn Tơng Jũ- Ea Kao xin chào"

Nhiều người từng biết đến buôn Tơng Jŭ (phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk), với nghề dệt thổ cẩm truyền thống nổi tiếng của người Ê-đê.

Trồng hoa trong nhà kính mang lại thu nhập cao cho nhiều hộ dân.

Lâm Đồng đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng

Năm 2025 tuy gặp không ít khó khăn tác động nhưng do triển khai quyết liệt nhiều giải pháp, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng duy trì ổn định. Diện tích, năng suất và sản lượng nhiều loại cây trồng chủ lực tăng hơn năm trước, chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo lợi thế của từng địa phương bước đầu phát huy hiệu quả.

Nghệ nhân ưu tú Touneh Mabio (thứ hai từ trái sang) cùng các học trò.

Tiếp sức cho các nghệ nhân dân gian

Ở Tây Nguyên, sự nghiệp bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa là trách nhiệm của các cấp ủy, chính quyền, các cơ quan chức năng, của cả cộng đồng trong đó, các già làng, nghệ nhân, trí thức giữ vai trò hết sức quan trọng.

Gia Lai công bố danh mục khoảng 170 dự án kêu gọi đầu tư.

Tin tức

• Năm 2026, Gia Lai công bố danh mục khoảng 170 dự án kêu gọi đầu tư, từ công nghiệp, hạ tầng đến nông nghiệp, năng lượng và dịch vụ.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công Dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc.

Tin tức

• Tỉnh Lâm Đồng đã phê duyệt dự án xây dựng đường bộ cao tốc Tân Phú (tỉnh Đồng Nai) - Bảo Lộc (tỉnh Lâm Đồng) theo phương thức Đối tác Công tư (PPP).

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Đức Trọng trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.

Bước chuyển thực hiện Phong trào “Bình dân học vụ số”

Xác định chuyển đổi số là xu thế tất yếu, nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược, tỉnh Lâm Đồng triển khai sâu rộng Phong trào “Bình dân học vụ số” như một giải pháp đột phá góp phần thu hẹp khoảng cách số, đặt nền móng vững chắc cho tiến trình xây dựng xã hội số toàn diện, bao trùm và bền vững.

Đến Lâm Đồng, du khách có cơ hội thưởng thức nhiều tiết mục biểu diễn nghệ thuật đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số.

Bước chuyển mới của không gian “cao nguyên-biển-rừng”

Sau sáp nhập, tỉnh Lâm Đồng (mới) hội tụ đầy đủ “cao nguyên - biển - rừng”, tạo nền tảng để xây dựng trung tâm du lịch hàng đầu khu vực. Phát triển du lịch hiện đại, bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc là mục tiêu hướng tới.

Ông Nguyễn Tiến Khởi bên vườn sầu riêng giống Musang King - Malaysia được sản xuất theo phương thức hữu cơ tuần hoàn.

Phát triển theo chuỗi giá trị bền vững

Những năm gần đây, Đắk Lắk vươn lên trở thành một trong những vùng sản xuất sầu riêng trọng điểm của cả nước. Tận dụng lợi thế đất đỏ bazan màu mỡ, khí hậu phù hợp và quá trình chuyển đổi cây trồng đúng hướng, diện tích sầu riêng của tỉnh tăng nhanh, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng nông nghiệp địa phương.

Trồng hoa trong nhà kính mang lại thu nhập cho các hộ dân.

Lâm Đồng nỗ lực xây dựng nông thôn mới

Sau sáp nhập, Lâm Đồng hội tụ nhiều tiềm năng, thế mạnh, tạo ra những cơ hội phát triển mới. Tỉnh quan tâm xây dựng nông thôn mới (NTM), phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại, xanh, tuần hoàn, bảo đảm an sinh xã hội, cải thiện đời sống nhân dân.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Mơ giúp đỡ gia đình anh Rơ Mah Choan. Ảnh: ĐVCC

Nghĩa cử thắm đượm tình quân dân

Tại tuyến biên giới phía tây tỉnh Gia Lai, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Mơ vừa chung tay giúp đỡ gia đình anh Rơ Mah Choan ở làng Khôn, xã Ia Mơ tạo dựng cuộc sống. Vợ chồng anh có ba con nhỏ, không có việc làm ổn định, nhà cửa tạm bợ thuộc diện đặc biệt khó khăn.

Đàn hươu sao được nuôi trong môi trường bán hoang dã.

Bảo tồn hệ sinh thái, phát triển du lịch cộng đồng

Vườn quốc gia Kon Ka King trải rộng trên địa bàn hai tỉnh Gia Lai, Quảng Ngãi. Với những món quà thiên nhiên ưu ái ban tặng, địa phương đang xây dựng đề án nhằm bảo tồn sinh thái, phát triển du lịch cộng đồng, góp phần cải thiện đời sống người dân.

Quang cảnh hội nghị.

Tin tức

• Dự án Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu không gian địa lý (GIS) dùng chung tỉnh Lâm Đồng được triển khai với tổng mức đầu tư trên 594 tỷ đồng, thời gian thực hiện từ năm 2025-2027.

Mô hình sinh kế giúp nhiều hộ dân tăng thu nhập, cải thiện đời sống.

Thoát nghèo từ mô hình sinh kế thiết thực

Những năm qua, công tác giảm nghèo tại Lâm Đồng đạt nhiều kết quả nổi bật, góp phần cải thiện điều kiện sống, nâng cao thu nhập, mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản cho người dân. Tỷ lệ hộ nghèo giảm qua từng năm, diện mạo nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số thay đổi rõ rệt.

Người dân trên địa bàn phường Ea Kao thu hoạch cà phê.

Tin tức

• Tỉnh Đắk Lắk vừa ban hành Chỉ thị số 011/CT-UBND ngày 24/11/2025 nhằm tháo gỡ khó khăn, bảo đảm sản xuất, tiêu thụ cà-phê hiệu quả trong niên vụ 2025-2026.

Phụ nữ Tây Nguyên không chỉ giữ vai trò trong gia đình mà đang trở thành lực lượng kinh tế quan trọng. Ảnh: Khiếu Minh

Dựa vào bản sắc nâng tầm vị thế

Những đổi thay từ câu chuyện của chị Y Hương không phải là trường hợp riêng lẻ. Những năm gần đây, phụ nữ Tây Nguyên không chỉ giữ vai trò trong gia đình mà còn trở thành lực lượng kinh tế quan trọng.

Thu hoạch cà-phê mít. Ảnh: Pun Coffee

Độc đáo cây cà ri và cà-phê mít

Những người lính từng hành quân qua Tây Nguyên hẳn quen thuộc cây cà-ri. Nếu cà-phê, hạt tiêu là những loại đặc sản của miền đất đỏ bazan Tây Nguyên có tiếng vang trên thị trường thế giới, thì loài cây này chỉ là chất tạo mầu cho thực phẩm.

Đại diện Ban tổ chức trình bày tổng quan về kế hoạch tổ chức Lễ hội Trà quốc tế 2025. Ảnh: BTC

Tin tức

• Từ ngày 11/11 - 7/12, Lễ hội Trà quốc tế (World Tea Fest) 2025 lần đầu diễn ra tại Việt Nam, do UBND tỉnh Lâm Đồng phối hợp nhiều đơn vị trong và ngoài nước tổ chức.

Các nghệ nhân Câu lạc bộ dệt thổ cẩm làng Phung cần mẫn bên khung cửi.

Giữ hồn dân tộc, nối dài sinh kế

Từ những khung dệt mộc mạc giữa buôn làng Tây Nguyên đến các sản phẩm OCOP đạt chuẩn, từ tiếng thoi lách cách bên nhà sàn đến mô hình du lịch cộng đồng thu hút hàng nghìn lượt khách…, hành trình làm giàu từ bản sắc của những người phụ nữ đang mở ra hướng phát triển mới cho vùng cao nguyên.

Hướng dẫn du khách trải nghiệm gói bánh dân tộc.

Hoa đẹp làng cà phê

Người phụ nữ Mơ Nâm (một nhánh của dân tộc Xơ Đăng) tươi cười đón khách nhưng vẫn không ngừng đôi tay đang thoăn thoắt gieo lứa rau mới trong vườn, chuẩn bị “món quà trải nghiệm” cho những du khách sẽ đến với nhà mình và làng du lịch cộng đồng Kon Chênh.

Các kỹ thuật dệt thổ cẩm vẫn được bà Bon Niêng G’Lòng gìn giữ và truyền lại cho con, cháu.

Thổ cẩm, nét đẹp miền Đưng K’Nớ

Khắp buôn, hầu như nhà nào cũng có khung dệt, có người phụ nữ miệt mài bên khung, mồ hôi tuôn chảy bên ô cửa nhà sàn, bên bậc cầu thang, bên bếp lửa bập bùng… trông lặng lẽ mà đầy thơ mộng.

Các doanh nghiệp Lâm Đồng và Hàn Quốc ký kết Biên bản ghi nhớ.

Tin tức

• Công ty TNHH Da Hae International phối hợp Trung tâm Xúc tiến đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lâm Đồng tổ chức chương trình “2025K - VietNam Pop-up Festa in Da Lat” tại Quảng trường Lâm Viên Đà Lạt.

Mặt trước Nhà thờ gỗ Kon Tum.

Nơi niềm tin và bản sắc Tây Nguyên hòa quyện

Giữa lòng phố núi Kon Tum cũ (nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi), nơi sông Đăk Bla uốn mình hiền hòa và những rặng thông rì rào trong gió, có một công trình kiến trúc đặc biệt đã trở thành biểu tượng của vùng đất cao nguyên - ngôi nhà thờ gỗ hơn 100 tuổi.