Người nối nhịp ký ức ở Tà Lài

Quyết định rời bỏ công việc nơi thành phố, trở về quê nhà để giữ lại những giá trị văn hóa dân tộc Mạ đang đứng trước nguy cơ mai một, hành trình của chị Ka’ Thị Ngọc Hương đã tạo nhịp nối bền bỉ giữa bản sắc và sinh kế.

Ka’ Hương giới thiệu nghề dệt thổ cẩm người Mạ cho du khách.
Ka’ Hương giới thiệu nghề dệt thổ cẩm người Mạ cho du khách.

Gặp Ka’ Thị Ngọc Hương bên hành lang Hội nghị toàn quốc triển khai công tác văn hóa dân tộc năm 2026, ấn tượng đầu tiên của chúng tôi về chị là sự điềm đạm, chân thành và đầy nhiệt huyết. Người phụ nữ dân tộc Mạ đến từ làng Tà Lài, vùng đệm Vườn quốc gia Cát Tiên (Đồng Nai), xem chuyến ra Hà Nội lần này là một kỷ niệm đặc biệt trong đời. Chị vinh dự được vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh và báo cáo thành tích trước Tổng Bí thư Tô Lâm. Với Ka’ Hương, niềm tự hào ấy không chỉ dành cho cá nhân một người có uy tín tiêu biểu, mà còn là sự ghi nhận đối với nỗ lực bền bỉ của cộng đồng người Mạ trong hành trình gìn giữ bản sắc, bảo vệ rừng và xây dựng sinh kế từ văn hóa.

Trong tâm thức của Ka’ Hương, làng Tà Lài không chỉ là nơi chôn rau cắt rốn, mà còn là không gian của tiếng cồng chiêng, điệu múa, khung dệt và những câu chuyện kể bên bếp lửa của bà, của mẹ, những người đã trao lại cho chị tình yêu thuần khiết đối với bản sắc dân tộc Mạ. Nhưng càng đi xa làng để học tập và làm việc, chị càng nhận rõ những giá trị ấy đang dần thưa vắng.

Năm 2014, Ka’ Hương quyết định trở về làng. Chị tâm niệm, nếu lớp trẻ có tri thức mà không đứng ra gìn giữ, không kể lại những câu chuyện của dân tộc mình, thì liệu mai này bản sắc người Mạ có còn tồn tại. Bắt đầu từ những việc cụ thể, chị vận động bà con khôi phục đội cồng chiêng làng Tà Lài. Dù gặp khó khăn trong việc thuyết phục mọi người dành thời gian tập luyện, nhưng cuối cùng đội chiêng 10 thành viên đã ra đời. Dấu mốc đáng nhớ nhất là khi đội chiêng biểu diễn đón đoàn Hoàng gia Đan Mạch, giúp bà con thêm tự tin vào giá trị văn hóa của chính mình.

Cùng với cồng chiêng, nghề dệt thổ cẩm là mối bận tâm lớn của chị. Mỗi tấm thổ cẩm với người Mạ là một phần ký ức được dệt bằng sự kiên nhẫn và tri thức truyền đời. Ka’ Hương luôn day dứt vì những kỹ thuật dệt đặc sắc của bà ngoại chị (cố nghệ nhân dân gian Ka Bào) nay không còn nhiều người làm được trọn vẹn. Vì vậy, chị cố gắng học lại từ những người còn biết nghề, tập hợp đội dệt để vừa tạo ra sản phẩm du lịch, vừa truyền lại kỹ năng cho lớp trẻ trong làng.

Không dừng lại ở đó, Ka’ Hương còn mở lớp dạy tiếng Mạ miễn phí. Đều đặn vào các tối thứ hai, tư, sáu hằng tuần, lớp học vẫn sáng đèn với khoảng 40 em nhỏ và 15 người lớn tham gia. Tại đây, tiếng mẹ đẻ được dạy cùng những câu chuyện về nguồn cội, tập quán và cách ứng xử với cộng đồng.

Tà Lài nằm ở vùng đệm Vườn quốc gia Cát Tiên, nơi rừng không chỉ là không gian sinh tồn mà còn lưu giữ tín ngưỡng và lối sống của người Mạ. Hiểu được điều đó, Ka’ Hương tích cực tuyên truyền bảo vệ động vật hoang dã và tìm hướng phát triển du lịch cộng đồng. Khu lưu trú Tà Lài Long House do Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) xây dựng và để lại cho cộng đồng quản lý trở thành điểm tựa quan trọng để chị kết nối du khách với đời sống bản địa. Ka’ Hương tổ chức các hoạt động khám phá rừng, biểu diễn cồng chiêng, giới thiệu nghề dệt và ẩm thực truyền thống tới đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Nói về tâm huyết kết nối văn hóa với phát triển bền vững, chị tâm sự, khi thấy bà con trong làng có thể thu nhập từ 5 đến 10 triệu đồng mỗi tháng nhờ nghề thủ công và làm du lịch, tôi hiểu rằng mình đã đi đúng hướng. Văn hóa, nếu được trân trọng và tổ chức đúng cách, sẽ trở thành nguồn lực mạnh mẽ để bà con thoát nghèo và tự hào hơn về bản sắc của chính mình.

Có thể bạn quan tâm

Món quà từ tập thể Tàu KT-709 không chỉ mang giá trị vật chất giúp gia đình trang trải một phần kinh phí mà còn là nguồn động viên tinh thần to lớn. Ảnh: Hải Ninh

Món quà vượt nghìn con sóng

Vượt hàng nghìn hải lý từ Trường Sa, món quà của những người lính hải quân đã đến với giường bệnh của anh N.T.S (34 tuổi, xã Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ) tại Trung tâm Hồi sức tích cực (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) tiếp thêm niềm tin cho người bệnh và lan tỏa tình quân dân.

Du khách chọn mua sản phẩm tại làng gốm Bàu Trúc (Khánh Hòa). Ảnh: minh lê

Khi cộng đồng được trao quyền và hưởng lợi

Hệ thống đền tháp cổ, lễ hội, làng nghề và nghệ thuật dân gian tạo nên nguồn tài nguyên đặc sắc để Khánh Hòa phát triển du lịch văn hóa Chăm. Tuy nhiên, giá trị ấy chỉ có thể được bảo tồn bền vững khi cộng đồng trở thành chủ thể, trực tiếp tham gia và hưởng lợi từ hoạt động du lịch.

Cầu Rồng Đà Nẵng về đêm.

Sau “mùa pháo hoa”

Sau hành trình của lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026) thu hút lượng khách kỷ lục, Đà Nẵng đang tìm cách duy trì “sức nóng” bằng việc làm dày trải nghiệm trên sông Hàn, đồng thời mở những hành trình mới về phía tây và phía nam thành phố. Từ du lịch sự kiện đến du lịch cộng đồng, bài toán đặt ra là làm sao giữ khách ở lại lâu hơn và đưa nguồn thu đến nhiều khu vực hơn.

Nghề dệt thổ cẩm góp phần thúc đẩy phát triển du lịch. Ảnh: Trường Sơn

Ứng dụng công nghệ, thúc đẩy phát triển văn hóa

5 năm qua, việc ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể được đẩy mạnh tại Lâm Đồng, góp phần phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế nổi trội của địa phương.

Buổi hội thảo tham vấn quy trình tiếp nhận, xử lý và hỗ trợ các vụ việc khẩn cấp trên ứng dụng S-APP. Ảnh: UN Women Việt Nam

Ứng dụng công nghệ bảo vệ phụ nữ

Không ít phụ nữ vẫn lựa chọn im lặng khi trở thành nạn nhân của bạo lực giới bởi nỗi sợ bị kỳ thị, trả thù hoặc thiếu nơi tìm kiếm hỗ trợ. Hiện nay, những nền tảng công nghệ mới đang từng bước trở thành cầu nối kín đáo, giúp rút ngắn khoảng cách giữa nạn nhân và các dịch vụ bảo vệ, mở ra hướng tiếp cận nhân văn hơn trong phòng ngừa, ứng phó với bạo lực giới.

Giới thiệu sản phẩm tại Ngày hội Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo Đại học Bách khoa Đà Nẵng 2026. Ảnh: Khoa Trương

Xây nền cho tinh thần sáng tạo

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng, nhiều trường đại học tại Đà Nẵng đã có những bước đi tích cực, đẩy mạnh đầu tư, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để nâng cao chất lượng đào tạo.

Trình diễn hoạt động nghề nghiệp tại Triển lãm Làng nghề nước mắm Phan Thiết.

Giữ nghề cổ bằng tư duy mới

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, nhiều cơ sở sản xuất nước mắm Phan Thiết đã mạnh dạn đầu tư nâng cao chất lượng và bảo đảm an toàn thực phẩm. Không ít cơ sở áp dụng các hệ thống quản lý như HACCP, ISO 22000, kiểm soát chặt chẽ từ nguyên liệu đầu vào, quy trình ủ chượp đến đóng chai, bảo quản.

Xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành giáo dục.

Đà Nẵng tạo nguồn nhân lực chất lượng cao

Đà Nẵng đang hướng tới nhiều mục tiêu chiến lược như xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do và trung tâm công nghệ cao. Để hiện thực hóa các mục tiêu này, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của thành phố.

Ruộng bậc thang ở xã Sơn Tây Thượng.

Phát triển du lịch văn hóa tộc người ở vùng cao Quảng Ngãi

Sự hiện diện của 43 dân tộc thiểu số, trong đó bao gồm nhiều cộng đồng bản địa ôm chứa kho tàng văn hóa lâu đời hết sức độc đáo như H’rê, Co, Ba Na, Xơ Đăng, Ca Dong… cùng hệ sinh thái rừng-thác-sông suối với vẻ đẹp nguyên sơ đầy ấn tượng đã biến miền núi tỉnh Quảng Ngãi trở thành khu vực sở hữu dư địa rất lớn để phát triển loại hình du lịch dân tộc.

Nông dân chăm sóc lúa mẹ tại xã Phan Sơn. Ảnh: BLĐ

Khai thác tiềm năng, hỗ trợ sinh kế

Cách trung tâm tỉnh Lâm Đồng khoảng 80 km, địa hình xã Phan Sơn chủ yếu là đồi núi, giao thông đi lại và điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, thu nhập của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi.

Những thay đổi giúp ngư dân đánh bắt hiệu quả hơn. Ảnh: Như Đồng

Giữ biển và sinh kế

Trước áp lực từ giá nhiên liệu và bối cảnh ngư trường ngày càng khó đoán định, nhiều ngư dân Quảng Ngãi chọn thay đổi cách thức đi biển để giữ nghề, giữ biển và giữ sinh kế.

Một phiên thi đấu tại Cuộc thi Sáng tạo Robot Quảng Ngãi lần IV. Ảnh: Ái Kiều

Khơi dậy tinh thần sáng tạo trong học đường

Những năm gần đây, tỉnh Quảng Ngãi đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển khoa học công nghệ, kéo theo nhu cầu lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong bối cảnh đó, Cuộc thi Sáng tạo Robot Quảng Ngãi lần thứ IV - 2026 trở thành sân chơi khơi dậy đam mê khoa học, sáng tạo và góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực cho tương lai.

Nghệ nhân Y Hiu Niê Kđăm diễn tấu chiêng tre.

Người giữ nhịp chiêng ở M’Druk

Từ những bộ chiêng tre tự làm đến các lớp học không thu học phí, nghệ nhân Y Hiu Niê Kđăm, buôn M’Druk, phường Ea Kao (tỉnh Đắk Lắk) đã bền bỉ truyền dạy cồng chiêng cho lớp trẻ, góp phần giữ gìn âm vang di sản Ê Đê trong đời sống cộng đồng.

Khu du lịch trên đỉnh Bà Nà là điểm đến thu hút rất đông du khách. Ảnh: Hải Nam

Không gian mới, tầm nhìn mới

Sở hữu dải bờ biển dài, hệ sinh thái đa dạng cùng nhiều di sản văn hóa đặc sắc, khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ nhiều năm qua vẫn chưa khai thác hết tiềm năng du lịch do thiếu liên kết hạ tầng, sản phẩm còn trùng lặp và phát triển manh mún.

Du khách nước ngoài trải nghiệm quy trình sản xuất cà phê của người Cơ Ho.

Tây Nguyên hấp dẫn du khách quốc tế

Giữa thập niên 90, cựu trung tá đặc công Nguyễn Đức Phúc ở Đà Lạt, người có những năm tháng chiến đấu dưới sự che chở của núi rừng Tây Nguyên bỗng nảy ra ý tưởng thiết kế một tour du lịch kết hợp nhiều yếu tố liên quan đến rừng và văn hóa rừng. Khách của ông đến từ nhiều châu lục.

Đẩy mạnh ứng dụng và chuyển giao công nghệ góp phần phát triển bền vững nghề trồng dâu, nuôi tằm tại Lâm Đồng.

Lâm Đồng chú trọng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo

Thời gian qua, tỉnh Lâm Đồng tích cực triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, chú trọng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, đổi mới tư duy, đầu tư hạ tầng và ứng dụng mạnh mẽ các thành tựu nghiên cứu vào thực tiễn, góp phần hình thành nhiều mô hình thiết thực, hiệu quả.

Cửa hàng trưng bày và giới thiệu sản phẩm OCOP tại phường Quy Nhơn.

Tin tức

• UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch số 147/KH-UBND về việc xây dựng hệ thống cửa hàng, điểm trưng bày, giới thiệu và quảng bá sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc sản, đặc trưng trên địa bàn tỉnh, góp phần nâng cao hiệu quả chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) và thúc đẩy du lịch địa phương.

Cán bộ Trung tâm phục vụ hành chính công xã Đức Trọng giải quyết thủ tục hành chính phục vụ người dân.

Nỗ lực cải tiến, mang lại sự hài lòng cho người dân

Nhờ triển khai đồng bộ, quyết liệt nhiều giải pháp, sáng kiến cải tiến, công tác giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) tại xã Đức Trọng (Lâm Đồng) có nhiều chuyển biến tích cực, tạo thuận lợi cho người dân, tổ chức, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương.