Truyền thông nhận thức đúng về tự kỷ trong cộng đồng

Việc phát hiện sớm trẻ tự kỷ có vai trò quan trọng đối với sự thay đổi, tiến bộ và khả năng hòa nhập cộng đồng sau này. Để phát hiện sớm cho trẻ tự kỷ, cần tăng cường truyền thông nhận thức đúng về tự kỷ trong cộng đồng.
“Ngày hội yêu thương cho trẻ tự kỷ” tại Trường Giáo dục chuyên biệt Khai Trí, Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 31/3/2022. (Ảnh: NFVC)
“Ngày hội yêu thương cho trẻ tự kỷ” tại Trường Giáo dục chuyên biệt Khai Trí, Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 31/3/2022. (Ảnh: NFVC)

Can thiệp sớm rất quan trọng với trẻ tự kỷ. Đó là bước đầu tiên và chất lượng can thiệp quyết định tương lai người tự kỷ. Can thiệp sớm lý tưởng nhất là ngay khi mới phát hiện rối loạn phổ tự kỷ, tức là tầm 2-3 tuổi hoặc sớm hơn, nhưng nếu trẻ đã lớn hơn mà chưa đạt được các tiến bộ cần thiết và các kỹ năng hòa nhập cơ bản, thì cũng vẫn phải quay trở lại thực hiện các nội dung trong chương trình can thiệp sớm.

Nếu quá trình can thiệp sớm không được thực hiện tốt, trẻ có thể bỏ lỡ thời gian và cơ hội tiến bộ. Các bước tiếp theo như đi học hòa nhập, hướng nghiệp, việc làm, sống độc lập trở nên vô cùng khó khăn.

Đây là chia sẻ của bà Trần Thị Hoa Mai, Phó Chủ tịch Mạng lưới tự kỷ Việt Nam (VAN), tại hội thảo “Trợ giúp xã hội và phục hồi chức năng đối với người trẻ tự kỷ và người rối nhiễu tâm trí”. Chương trình do Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội phối hợp Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức.

Can thiệp sớm rất quan trọng với trẻ tự kỷ. Đó là bước đầu tiên và chất lượng can thiệp quyết định tương lai người tự kỷ. Can thiệp sớm lý tưởng nhất là ngay khi mới phát hiện rối loạn phổ tự kỷ, tức là tầm 2-3 tuổi hoặc sớm hơn.

Cũng theo bà Trần Thị Hoa Mai, Luật Người khuyết tật Việt Nam hiện có phân loại 6 dạng khuyết tật, đó là: Khuyết tật vận động; khuyết tật nghe, nói; khuyết tật nhìn; khuyết tật thần kinh, tâm thần; khuyết tật trí tuệ; khuyết tật khác. Theo Thông tư hướng dẫn thực hiện Luật Người khuyết tật của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội (tháng 1/2019), tự kỷ được xếp vào dạng khuyết tật khác, và những quy định cụ thể hơn rất chung chung mơ hồ, chưa thực sự hỗ trợ cho người tự kỷ.

Bản chất của tự kỷ là một rối loạn phát triển - trong định nghĩa của Liên hợp quốc, của các nước phát triển đều khẳng định điều này, Nhưng dạng tật này lại không có trong Luật Người khuyết tật, dẫn đến việc các rối loạn phát triển, trong đó có tự kỷ, dường như đang bị bỏ lại phía sau.

Trẻ tự kỷ đến tuổi đi học được nhận vào các trường tiểu học công lập, nhưng không có giáo viên có chuyên môn về giáo dục đặc biệt hỗ trợ, có tình trạng “chỉ ngồi trong lớp cho đến hết giờ”, không đạt được các yêu cầu học tập. Các hỗ trợ về hướng nghiệp, hòa nhập cộng đồng gần như là số không.

Từ đó, bà Trần Thị Hoa Mai đề xuất một số giải pháp hỗ trợ thiết thực nhất cho trẻ tự kỷ ở Việt Nam

Thứ nhất, trẻ cần được phát hiện sớm. Cần truyền thông nhận thức đúng về tự kỷ trong cộng đồng. Tự kỷ là khuyết tật có tỷ lệ mắc rất cao hiện nay, và nguyên nhân không nằm ở cách nuôi dạy của cha mẹ. Cần làm những tầm soát, sàng lọc để phát hiện sớm, từ đó can thiệp sớm cho trẻ.

Thứ hai, can thiệp sớm và khoa học, đúng cách. Cần công bố chính thức các biện pháp can thiệp có căn cứ khoa học trên cổng thông tin điện tử của các bộ ngành về y tế, giáo dục, chăm sóc sức khỏe và bảo vệ trẻ em.

Ban hành tiêu chuẩn hoạt động của các cơ sở cung cấp dịch vụ can thiệp trẻ có rối loạn phổ tự kỷ. Tư vấn, giải đáp cho cha mẹ, hỗ trợ cha mẹ tìm kiếm thông tin, lựa chọn phương pháp, cơ sở can thiệp, học hỏi kiến thức để đồng hành cùng con một cách hiệu quả.

Thứ ba, thiết lập các mô hình giáo dục hòa nhập hiệu quả cho trẻ tự kỷ. Hiện nay, trẻ em tự kỷ vẫn được học hòa nhập phổ thông, nhưng chưa có đủ các giáo viên giáo dục đặc biệt hỗ trợ, nên vẫn gặp khó khăn.

Ngoài ra, cần có những mô hình hoạt động cộng đồng thân thiện mà mọi trẻ em có thể tham gia, như các cuộc thi thể thao, văn nghệ, nghệ thuật, các lớp kỹ năng… Trong đó, có tính đến những khó khăn của người tự kỷ và chấp nhận những khác biệt. Trẻ em tự kỷ tiến bộ nhanh khi có cơ hội thực hành giao tiếp, và được tham gia trong các hoạt động thân thiện ở cộng đồng.

Thứ tư, định danh tự kỷ/hoặc tạo cơ sở để xác định rõ hơn về khuyết tật tự kỷ. Cần bổ sung dạng khuyết tật phát triển trong Luật Người khuyết tật. Hiện tại, tự kỷ đang được xếp trong dạng khuyết tật khác, dẫn đến những khó khăn đặc thù của tự kỷ không được hiểu đúng, khó phân hạng, khó có những hỗ trợ đúng cách và phù hợp với tự kỷ.

Cần định danh tự kỷ/hoặc tạo cơ sở để xác định rõ hơn về khuyết tật tự kỷ. Cần bổ sung dạng khuyết tật phát triển trong Luật Người khuyết tật. Hiện tại, tự kỷ đang được xếp trong dạng khuyết tật khác, dẫn đến những khó khăn đặc thù của tự kỷ không được hiểu đúng, khó phân hạng, khó có những hỗ trợ đúng cách và phù hợp với tự kỷ.

Bà Hoa chia sẻ, ngành công tác xã hội, với vai trò là kết nối nguồn lực hỗ trợ, có thể tham gia trong việc tập hợp đội ngũ các nhà chuyên môn để làm rõ nội dung về tự kỷ, xác định rõ chiến lược ở cấp quốc gia đối với vấn đề này. Từ đó, mới có những thay đổi trong các văn bản pháp luật và tiến tới công tác thực thi có hiệu quả.

Sự phối hợp của các Bộ, ngành liên quan như Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, ngành công tác xã hội cùng các tổ chức xã hội, mạng lưới phụ huynh cùng tham gia giải quyết vấn đề này cũng rất cần thiết.

Có thể bạn quan tâm

Chăm sóc cải xoăn hữu cơ trong nhà màng tại trang trại Hoa Viên, xã Yên Xuân, Hà Nội. (Ảnh: HOA VIÊN)

Mở đường cho nông nghiệp hữu cơ

Những năm qua, nông nghiệp hữu cơ tại Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ, vươn lên vị trí thứ năm trong khu vực châu Á về diện tích canh tác. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu mở rộng quy mô và nâng cao giá trị sản phẩm, ngành nông nghiệp cần tập trung hơn nữa việc giải quyết những khó khăn, thách thức.

Các đại biểu thực hiện nghi thức phát động Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới năm 2025. (Ảnh nhandan.vn)

Tổ chức các hoạt động thiết thực, hiệu quả vào Tháng hành động vì bình đẳng giới năm 2026

Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới năm 2026 có chủ đề “Bình đẳng giới trong lao động, sản xuất-động lực tăng trưởng kinh tế, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội”. Các hoạt động trong Tháng hành động cần được tổ chức thiết thực, hiệu quả, tiết kiệm, tránh hình thức.

Tin nổi bật ngày 7/10: Ngày làm việc thứ ba Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Coi trọng truyền thống và hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Panama

Tin nổi bật ngày 7/10: Ngày làm việc thứ ba Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Coi trọng truyền thống và hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Panama

Ngày làm việc thứ ba Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Coi trọng truyền thống và hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Panama; Công an Lạng Sơn bắt giữ đối tượng truy nã đặc biệt nguy hiểm… là một số tin tức nổi bật ngày 7/10.

Anh Nguyễn Trọng Tường (giữa) đã có nhiều năm đồng hành cùng người trồng cà-phê - một hành trình hai chiều anh học hỏi từ kinh nghiệm của người nông dân, đồng thời chia sẻ những kiến thức thiết thực. (Ảnh: ILO/Linh Pham)

Từ học viên thành người “truyền lửa”: Hành trình đưa an toàn lao động về với các nông trại cà-phê

Làm quen với phương pháp cải thiện điều kiện làm việc tại cộng đồng (WIND) của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) từ năm 2022, đến nay, anh Nguyễn Trọng Tường - cán bộ hỗ trợ nông nghiệp đã trở thành người trực tiếp đứng lớp, mang kiến thức an toàn, sức khỏe nghề nghiệp đến với hàng trăm nông dân trồng cà-phê tại Tây Nguyên.

Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố kiểm tra vật chất cứu hộ cứu nạn tại xã Duy Nghĩa. (Ảnh: QUANG CƯỜNG)

Ứng phó mưa bão: Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng yêu cầu bố trí lực lượng, phương tiện ứng trực tại các khu vực xung yếu

Ngày 7/10, đoàn công tác Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng do đồng chí Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố làm trưởng đoàn, kiểm tra công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn tại phường Hội An Đông và xã Duy Nghĩa.

 Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai Nguyễn Văn Tiến phát biểu khai mạc lớp tập huấn. (Ảnh: Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai)

Nâng cao năng lực quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng

Lớp tập huấn được tổ chức trong khuôn khổ Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng đến năm 2030”. Đây là hoạt động nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ tập huấn viên cấp tỉnh, tạo lực lượng phổ biến kiến thức, kỹ năng quản lý rủi ro thiên tai đến cơ sở và cộng đồng.

Sản xuất thiết bị điện công nghệ cao tại Công ty cổ phần Kỹ thuật công nghiệp Á Châu tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. (Ảnh: nhandan.vn)

Người tham gia nhận sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử như thế nào?

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử cho người tham gia để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Sau đây là hướng dẫn cụ thể cách nhận và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử.

Chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên hỗ trợ người dân xã Xa Dung khắc phục thiệt hại về nhà ở do ảnh hưởng thiên tai. (Ảnh: LÊ LAN)

Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hỗ trợ 127 gia đình ở Điện Biên bị thiệt hại do thiên tai

Kịp thời hỗ trợ tỉnh Điện Biên triển khai khắc phục hậu quả thiên tai, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vừa quyết định trích 3,76 tỷ đồng từ nguồn cứu trợ Trung ương để Điện Biên hỗ trợ 127 hộ gia đình có nhà bị thiệt hại và hộ phải di dời do ảnh hưởng thiên tai.

[Video] Rà soát kiểm tra các cầu yếu và công trình vượt sông có nguy cơ bị sạt lở, hư hỏng do mưa lũ

[Video] Rà soát kiểm tra các cầu yếu và công trình vượt sông có nguy cơ bị sạt lở, hư hỏng do mưa lũ

Cục Đường bộ Việt Nam vừa ban hành văn bản gửi các Khu Quản lý đường bộ, Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố cùng các nhà đầu tư dự án giao thông, yêu cầu chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa, ứng phó nguy cơ ngập lụt, lũ quét nhằm bảo đảm giao thông thông suốt và an toàn trên toàn mạng lưới đường bộ.

[Video] Trạm sạc phải dùng chung cho mọi xe điện từ giữa 2027

[Video] Trạm sạc phải dùng chung cho mọi xe điện từ giữa 2027

Bộ Công Thương vừa ban hành quy định quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với trụ và trạm sạc xe điện. Quy định mới yêu cầu các trạm sạc phải bảo đảm đầy đủ khả năng kỹ thuật về chuẩn cổng kết nối, chế độ sạc cùng các thông số liên quan nhằm phục vụ việc dùng chung cho mọi phương tiện giao thông chạy điện có tính tương thích.

Tin nổi bật ngày 6/10: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Panama Jose Raul Mulino​; Báo Nhân Dân và Google trao đổi về đổi mới báo chí, ứng dụng AI

Tin nổi bật ngày 6/10: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Panama Jose Raul Mulino​; Báo Nhân Dân và Google trao đổi về đổi mới báo chí, ứng dụng AI

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Panama Jose Raul Mulino; Ngày làm việc thứ hai Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Báo Nhân Dân và Google trao đổi về đổi mới báo chí, ứng dụng AI... là một số tin tức nổi bật trong ngày 6/10.