Trước thềm giải Nobel Văn học 2020: Ai sẽ giành chiến thắng?

Hai nhà văn Jamaica Kincaid và Anne Carson đang được dự đoán là có khả năng trở thành chủ nhân của giải Nobel Văn học năm nay, với một ban giám khảo bí mật sẽ chấm giải một cách an toàn sau ba năm gây tranh cãi.

Trước thềm giải Nobel Văn học 2020: Ai sẽ giành chiến thắng?

Nobel Văn học, vốn được coi là giải thưởng lớn nhất thế giới trong lĩnh vực này, sẽ sớm được công bố vào chiều tối nay 8-10 (giờ Việt Nam). Một trong những cái tên được đặt hy vọng vào nhiều nhất gồm Maryse Condé – tiểu thuyết gia người vùng Guadeloupe (Pháp) từng giành giải thưởng thay thế cho Nobel Văn chương, khi giải Nobel này bị hủy vào năm 2018 do những bê bối liên quan đến vụ việc một thành viên chủ chốt của Hội đồng Viện Hàn lâm Thụy Điển lạm dụng tình dục. Những tác giả khác được đề cập đến bao gồm tiểu thuyết gia người Nga Lyudmila Ulitskaya, tác giả Nhật Bản ăn khách Haruki Murakami, nhà văn Canada Margaret Atwood và ứng cử viên lâu năm Ngugi wa Thiong’o – nhà thơ, nhà văn, tác giả kịch bản người Kenya. Ngoài ra, nhiều người yêu văn học cũng cho rằng, có thể Ban giám khảo sẽ để mắt đến tác phẩm của tác giả người Mỹ gốc Antigua Kincaid và nhà thơ Canada Carson.

Từ tháng 11-2017, giải Nobel Văn học chìm trong bê bối khi Viện Hàn lâm Thụy Điển, nơi lựa chọn người chiến thắng, lại dính vào vụ lạm dụng tình dục và sai phạm về tài chính, dẫn đến việc ông Jean-Claude Arnault – chồng của thành viên Viện Hàn lâm là bà Katarina Frostenson – bị kết tội cưỡng dâm vào năm 2018. Vào tháng 1-2019, bà Katarina Frostenson rời khỏi Viện Hàn lâm sau khi bị phát hiện làm rò rỉ thông tin về người thắng giải.

Năm 2018, giải Nobel bị hoãn lại trong tranh cãi, nhưng sau đó bị chỉ trích dữ dội vì lựa chọn tác giả Peter Handke là người chiến thắng năm 2019. Tác giả người Áo này đã có những lập luận gây tranh cãi khi viết về cuộc chiến ở Nam Tư cũ. Quyết định này của Viện Hàn lâm đã bị rất nhiều người phản ứng dữ dội. 

Năm 2019, những rắc rối chưa buông tha Viện Hàn lâm Thụy Điển khi tác giả người Ai-len John Banville nhận được một cuộc điện thoại giả thông báo ông đã được chọn trao giải. Balville cho biết ông đã tin rằng mình giành giải Nobel trong vòng 40 phút, nhưng hóa ra đó chỉ là trò chơi khăm của một kẻ nào đó ác cảm với Viện Hàn lâm.

Biên tập viên văn hóa Björn Wiman của tờ báo Thụy Điển Dagens Nyheter cho biết: “Giải thưởng năm nay vô cùng quan trọng bởi vì tôi cho rằng họ sẽ đưa ra một lựa chọn hết sức cẩn trọng. Có thể họ sẽ lựa chọn một tác giả nữ để trao giải, có thể không phải người châu Âu, và có thể về khía cạnh chính trị và tư tưởng, sẽ ngược lại với Peter Handke – chủ nhân giải thưởng gây tranh cãi năm 2019”. 

Björn Wiman cũng dự đoán Kincaid và Carson là những ứng cử viên tài năng. Kincaid là tác giả của các tiểu thuyết đình đám như “The Autobiography of My Mother” (tạm dịch Tự truyện của mẹ tôi) hay “Mr Potter” – đây cũng là những lựa chọn ưu tiên của Björn Wiman.

“Đó sẽ là lựa chọn khôn ngoan về mọi mặt” – ông nói – “Giải thưởng này cung cấp tính pháp lý cho tác giả và cho các quan điểm của tác giả. Đó là lý do tại sao năm ngoái giải thưởng cho Handke bị phản đối dữ dội khi nói về cuộc nội chiến, và đó cũng là lý do tại sao Kincaid là người phù hợp nhất cho giải thưởng năm nay. Đây có thể là chiến thắng của cả Kincaid và Viện Hàn lâm nếu họ đưa ra những lựa chọn khôn ngoan”.

Theo nguyện ước của Alfred Nobel, Giải Nobel được trao cho người đã tạo ra một người đã tạo ra tác phẩm xuất sắc nhất trong lĩnh vực văn học theo một hướng lý tưởng. Cho đến nay đã có 116 giải thưởng được trao, 15 trong số đó trao cho các tác giả nữ. Tác giả nữ được chọn trao giải gần đây nhất là Olga Tokarczuk năm 2018, nhưng giải thưởng năm đó bị hoãn lại bởi bê bối. Giải thưởng năm nay trị giá 10 triệu kronor Thụy Điển (khoảng 1,3 triệu euro).
 

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.