Trung Bộ nắng nóng kéo dài đến tháng 8, nguy cơ thiếu nước sản xuất vụ hè thu

Theo dự báo, vụ hè thu năm 2025 các địa phương khu vực Trung Bộ có nguy cơ thiếu nước cục bộ vào thời kỳ cao điểm của mùa khô ảnh hưởng đến hàng chục nghìn hecta cây trồng. Hiện nay, chính quyền các địa phương và nông dân đang đẩy mạnh các giải pháp ứng phó nhằm bảo đảm nguồn nước cho sản xuất.

Thứ Tư, ngày 18/06/2025 - 07:42

Vớt rác khơi thông dòng chảy bảo đảm nguồn nước cho sản xuất vụ hè thu năm 2025 ở Nghệ An.

Theo Trung tâm dự báo Khí tượng-Thủy văn quốc gia, khu vực Trung Bộ nắng nóng duy trì đến khoảng tháng 8, sau đó sẽ giảm dần. Tổng lượng mưa từ tháng 6 đến tháng 11 xấp xỉ trung bình nhiều năm; lượng dòng chảy từ tháng 6 đến tháng 8, trên các sông ở Thanh Hóa thấp hơn từ 7 đến 10%; hạ lưu các sông ở Nghệ An thấp hơn trung bình nhiều năm từ 35 đến 50%.

Theo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, vụ hè thu năm 2025, khu vực Trung Bộ dự kiến gieo trồng 756.225ha cây trồng, trong đó 527.600ha lúa, 228.500ha hoa màu... Với tình hình nguồn nước trong các hệ thống công trình thủy lợi, thủy điện và dự báo mưa, khả năng các công trình thủy lợi cơ bản bảo đảm phục vụ cấp nước cho sản xuất vụ hè thu năm 2025 của các địa phương. Tuy nhiên, qua đánh giá nguy cơ hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn vẫn xảy ra cục bộ ảnh hưởng từ 6.600 đến 10.100ha cây trồng vào thời kỳ cao điểm mùa khô (từ tháng 7 đến tháng 8).

Thu hoạch lúa ST25, giống lúa cho gạo ngon nhất thế giới, theo mô hình canh tác xanh tại tỉnh Sóc Trăng. (Ảnh Nguyễn Phong)

Bảo đảm an toàn sản xuất lúa hè thu

03/06/2025 08:48

Để chủ động ứng phó hạn hán, thiếu nước trong vụ hè thu năm 2025, ngành thủy lợi tỉnh Nghệ An đang tập trung vận hành các trạm bơm, nạo vét kênh mương để cung cấp đủ nước tưới cho sản xuất trong khung thời vụ, nhất là vùng cuối kênh dẫn nước ở một số địa phương...

Giám đốc Xí nghiệp Thủy lợi Hưng Nguyên Lê Văn Hùng cho biết: “Là đơn vị chịu trách nhiệm nước tưới cho hơn 4.515ha lúa vụ hè thu trên địa bàn, xí nghiệp đang vận hành các trạm bơm Hưng Châu và sông Rum để tạo nguồn cho kênh Lê Xuân Đào, phục vụ tưới, tiêu cho bà con nông dân. Việc bơm nước được tổ chức luân phiên, phân phối hợp lý, bảo đảm tiết kiệm và sử dụng hiệu quả nguồn nước. Nhờ đó, đến nay phần lớn diện tích gieo cấy trên địa bàn đã được cung cấp đủ nước, đáp ứng yêu cầu sản xuất đúng khung thời vụ”.

Theo Tổng giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Thủy lợi Nam Nghệ An Tạ Duy Hiền: “Đơn vị đang phục vụ tưới cho khoảng 17.000ha lúa vụ hè thu, trong đó 85% diện tích sử dụng nước từ 42 trạm bơm điện. Công ty đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm cung cấp kịp thời và đầy đủ nước tưới phục vụ sản xuất. Tại cống đầu mối Mụ Bà, công ty đã cử công nhân ứng trực 24/24 giờ, vận hành linh hoạt để tối đa hóa lượng nước đưa vào hệ thống, đồng thời thông báo kịp thời tới các địa phương để bà con sử dụng nước tiết kiệm và hiệu quả".

"Tại các cống tiêu ở cuối hệ thống được đóng kín nhằm ngăn mặn, giữ ngọt; các trạm bơm lấy nước từ sông Lam, sông Cấm, kênh Gai, kênh Hoàng Cần, sông Vinh… thường xuyên được kiểm tra độ mặn ngay trước và trong khi vận hành máy bơm nhằm bảo đảm chất lượng nước phục vụ sản xuất. Công ty cũng chuẩn bị sẵn hàng chục máy bơm dã chiến ứng phó khi xảy ra hạn hán, thiếu nước”, ông Tạ Duy Hiền nói thêm.

Một giải pháp nữa mà ngành thủy lợi tỉnh Nghệ An đang thí điểm là tưới ngập khô xen kẽ cho hơn 5.700ha lúa ở những địa bàn thường xuyên xảy ra thiếu nước từ vụ đông xuân 2024-2025. Giải pháp này giúp giảm lượng nước tưới cho lúa từ 20% đến 30%, năng suất lúa không giảm, thậm chí còn tăng.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An Võ Thị Nhung cho biết: Vụ hè thu năm nay, cùng với việc mở rộng diện tích tưới lúa ngập khô xen kẽ, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh rà soát nguồn nước, lập phương án tưới tiết kiệm theo từng vùng, từng công trình; phối hợp các nhà máy thủy điện như Bản Vẽ, Khe Bố, Chi Khê… điều tiết xả nước phục vụ sản xuất và dân sinh vùng hạ du; quản lý chặt chẽ, chống thất thoát nguồn nước; ứng dụng công nghệ tưới tiên tiến, tiết kiệm nước; nạo vét kênh mương, cửa cống, bể hút và tận dụng mọi nguồn nước từ ao, hồ, sông, ngòi nội đồng bảo đảm sản xuất; lắp đặt và bảo dưỡng trạm bơm dã chiến sẵn sàng vận hành khi cần thiết…

Theo Phó Cục trưởng Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi Nguyễn Hồng Khanh, các địa phương khu vực Trung Bộ cần theo dõi, cập nhật thông tin dự báo khí tượng, thủy văn cũng như chủ động kiểm kê, dự báo và kế hoạch sử dụng nguồn nước trong các công trình thủy lợi. Đối với những diện tích không đủ nước, cần xem xét giãn, lùi thời vụ hoặc chuyển đổi cơ cấu cây trồng; những diện tích lùi thời gian xuống giống cần lưu ý bảo đảm thu hoạch trước thời gian có thể xảy ra ngập lụt, úng ở giai đoạn cuối vụ.

Bên cạnh đó, các địa phương cần tăng cường các biện pháp sử dụng nước tiết kiệm, tưới tiên tiến tiết kiệm nước; tăng cường tích trữ nước để dành cho sinh hoạt, chăn nuôi, tưới cho cây trồng cạn có giá trị kinh tế cao, bảo đảm cung cấp đủ trong giai đoạn xảy ra nắng nóng...

HOÀNG HÙNG - THÀNH CHÂU