Sáng 17/11, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan đã trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Việc ban hành Nghị quyết nhằm triển khai hiệu quả Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị, trong đó xác định một số cơ chế, chính sách đặc thù cần triển khai thực hiện ngay các nội dung mà Bộ Chính trị giao và bảo đảm tính khả thi.
Dự thảo Nghị quyết bao gồm 7 Điều quy định về: mở rộng quyền lợi chăm sóc sức khỏe và giảm chi phí y tế cho người dân; chế độ, chính sách về tiền lương và phụ cấp cho nhân viên y tế; đào tạo chuyên sâu đặc thù trong lĩnh vực sức khỏe; đất đai, thuế, tài chính...
Đối với nhóm chính sách về giảm chi phí y tế cho người dân, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, Chính phủ đề xuất từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên.
Tổ chức phối hợp giữa các hoạt động khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí, kiểm tra sức khỏe của học sinh, sinh viên, khám bệnh nghề nghiệp, khám sức khỏe cho người lao động theo quy định và khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế để khám bệnh miễn phí và hoàn thành việc tạo lập sổ sức khỏe điện tử cho toàn bộ người dân và giao Chính phủ xác định các nguồn kinh phí phù hợp để thực hiện.
Nguồn kinh phí thực hiện khám sức khỏe định kỳ do doanh nghiệp chi cho người lao động theo quy định, hoặc được bảo đảm bởi Quỹ bảo hiểm y tế, ngân sách nhà nước... Trong đó, ngân sách nhà nước chi cho các đối tượng ưu tiên trước, ước khoảng 6.000 tỷ đồng/1 năm và có thể tăng dần theo khả năng cân đối.
Kinh phí khám sàng lọc miễn phí từ Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035.
Bên cạnh đó, dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.
Theo đề xuất của Chính phủ, từ năm 2027, thực hiện mức hưởng trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế 100% cho đối tượng thuộc hộ gia đình cận nghèo, đối tượng người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Nguồn kinh phí thực hiện từ Quỹ Bảo hiểm y tế (ước tính khoảng từ 455 tỷ đồng đến 2.738,9 tỷ đồng).
Ngoài ra, Chính phủ đề xuất Quốc hội cho phép thực hiện thí điểm, đa dạng hóa các gói bảo hiểm y tế, bảo hiểm y tế bổ sung theo nhu cầu của người dân, và giao Chính phủ quy định khi đủ điều kiện.
Đối với nhóm chính sách về chế độ, chính sách về tiền lương và phụ cấp cho nhân viên y tế, Nghị quyết số 72-NQ/TW nêu rõ: “100% cho người thường xuyên và trực tiếp làm chuyên môn y tế tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng ở khu vực vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, biên giới, biển đảo, lĩnh vực tâm thần, pháp y, pháp y tâm thần, hồi sức cấp cứu, giải phẫu bệnh và một số đối tượng đặc thù khác phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế, xã hội”.
Để phù hợp với quy định của Nghị quyết 72 và khả năng cân đối của ngân sách, Chính phủ đề xuất trước mắt chưa quy định về một số đối tượng đặc thù khác mà chỉ quy định chế độ đối với các đối tượng đã được xác định cụ thể tại Nghị quyết 72 và giao Chính phủ quy định chi tiết. Ngân sách nhà nước bảo đảm với chi phí ước khoảng 4.481,1 tỷ đồng.
Với nhóm chính sách giải pháp về đất đai, thuế, tài chính, Chính phủ đề xuất cho phép cơ quan nhà nước có thẩm quyền về quản lý đất đai xem xét, quyết định việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ các mục đích khác sang đất có mục đích sử dụng cho y tế mà không phải điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai, quy hoạch.
Ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí chi thường xuyên, chi đầu tư cho y tế cơ sở, y tế dự phòng không phụ thuộc vào mức độ tự chủ tài chính.
Cụ thể hóa quy định tại Nghị quyết 72 "Tăng cường thực hiện Chương trình Tiêm chủng mở rộng cả về phạm vi và đối tượng tiêm chủng", Chính phủ đề xuất ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí cho hoạt động tiêm chủng bù liều, tiêm chủng chiến dịch đối với các vaccine trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng để chủ động phòng, chống dịch. Dự kiến kinh phí hằng năm khoảng 160 tỷ đồng (trong đó ngân sách Trung ương khoảng 95 tỷ đồng và ngân sách địa phương khoảng 65 tỷ đồng).
Về hiệu lực thi hành, để có thời gian chuẩn bị các văn bản hướng dẫn thi hành, Bộ Y tế đề xuất Nghị quyết sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Bên cạnh đó, do nội dung về tiêm chủng bù liều, tiêm chủng chiến dịch đã được đưa vào nội dung của dự án Luật Phòng bệnh nhưng sẽ chỉ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, nên để bảo đảm có căn cứ pháp lý cho việc triển khai ngay từ 1/1/2026, Chính phủ đề xuất quy định về tiêm chủng bù liều, tiêm chủng chiến dịch trong Nghị quyết sẽ có hiệu lực từ 1/1/2026 đến ngày Luật Phòng bệnh có hiệu lực thi hành.
Nêu quan điểm thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, bổ sung quy định tại dự thảo Nghị quyết để thể chế hóa một số nội dung của Nghị quyết số 72.
Cụ thể, làm rõ cơ chế thực hiện liên kết giữa các bệnh viện với các cơ sở, đơn vị trong phát triển y học hiện nay, mức độ đáp ứng của các quy định hiện hành trong thực hiện nhiệm vụ “thúc đẩy liên kết giữa các bệnh viện, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp nhằm phát triển y học công nghệ cao, chuyên sâu”.
Có chính sách đặc thù khuyến khích phát triển các bệnh viện tư nhân có quy mô lớn, trình độ kỹ thuật chuyên sâu ngang tầm các quốc gia phát triển; rà soát, nghiên cứu mở rộng phạm vi hợp tác công tư trong các lĩnh vực y tế khác bên cạnh lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh...
