Triển vọng và thách thức của kinh tế toàn cầu

Nền kinh tế toàn cầu trong năm 2026 được dự báo có tín hiệu phục hồi sau hàng loạt biến động, bao gồm cả những thay đổi trong chính sách thương mại. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của kinh tế thế giới vẫn chậm và thấp hơn nhiều so với mức trước đại dịch Covid-19. Gánh nặng nợ nần vẫn “phủ bóng” lên nhiều nền kinh tế.

Trong báo cáo “Tình hình và Triển vọng kinh tế thế giới năm 2026”, Liên hợp quốc dự báo, kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng 2,7% trong năm nay, thấp hơn so với mức ước tính 2,8% năm 2025 và thấp hơn nhiều so với mức trung bình 3,2% trước đại dịch.

Mặc dù các điều kiện tài chính đã được cải thiện nhờ chính sách tiền tệ nới lỏng và tâm lý người tiêu dùng tốt hơn, nợ công và chi phí đi vay cao đang thu hẹp không gian chính sách, nhất là đối với các nền kinh tế đang phát triển. Trong khi đó, giá cả cao vẫn là thách thức lớn đối với thế giới.

Theo ông Junhua Li, Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc phụ trách các vấn đề kinh tế và xã hội, ngay cả khi lạm phát hạ nhiệt, việc giá hàng hóa-dịch vụ ở mức cao và tiếp tục tăng vẫn làm giảm sức mua của những người dễ bị tổn thương nhất.

Các nước nghèo hơn, các quốc gia không giáp biển và các quốc đảo nhỏ đang phát triển được lưu ý là “vẫn đặc biệt bị ảnh hưởng bởi gánh nặng nợ nần, không gian chính sách hạn chế và dễ bị tổn thương trước các cú sốc bên ngoài”. Tình hình của nhiều nước đang phát triển đang trở nên tồi tệ hơn khi nhiều quốc gia giàu có đã cắt giảm viện trợ và tài trợ phát triển.

Thực tế, các quốc gia đang phát triển phải chi 1.400 tỷ USD trả nợ hằng năm, trong đó 61 quốc gia đã chi 10% GDP hoặc hơn cho việc trả lãi vào năm 2024. Theo UNCTAD, nợ công toàn cầu đã ở mức kỷ lục 102.000 tỷ USD vào năm 2024, trong đó các nước đang phát triển nợ 31.000 tỷ USD và chỉ riêng tiền lãi phải trả là 921 tỷ USD. Đáng lo ngại, khoảng 3,4 tỷ người, tương đương hơn 40% dân số toàn cầu, đang sống tại các quốc gia mà chi phí trả nợ nhiều hơn chi cho y tế hoặc giáo dục.

Các tác động của xu thế tăng cường hàng rào thuế quan, cùng với sự gia tăng bất ổn về kinh tế vĩ mô, dự kiến sẽ trở nên rõ ràng hơn trong năm 2026. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo, hệ thống thương mại quốc tế đang gặp nguy hiểm, trong bối cảnh nợ công toàn cầu leo thang, thuế quan cao và sự bất ổn tài chính ngày càng tăng ở các quốc gia đang phát triển. Hiện, quá nhiều quốc gia bị mắc kẹt trong khủng hoảng nợ.

Theo Tổng Thư ký Liên hợp quốc, tình trạng căng thẳng kinh tế, địa chính trị và công nghệ đang tái định hình bức tranh kinh tế thế giới và tạo ra các bất ổn mới. Nhiều nền kinh tế đang phát triển tiếp tục đối mặt khó khăn và điều này đe dọa tiến trình hoàn thành các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs).

Theo ông, thương mại và phát triển đang phải đối mặt với cơn lốc thay đổi, khi ba phần tư tăng trưởng toàn cầu hiện đến từ các nước đang phát triển, thương mại dịch vụ tăng vọt và các công nghệ mới thúc đẩy nền kinh tế toàn cầu.

Liên hợp quốc kêu gọi tăng cường hợp tác toàn cầu, hỗ trợ quốc tế để thúc đẩy tăng trưởng bền vững và có khả năng chống chịu. Cam kết Sevilla, văn kiện đạt được tại Hội nghị quốc tế lần thứ tư về Tài chính cho Phát triển diễn ra ở Tây Ban Nha năm 2025, được nhìn nhận như một kế hoạch chi tiết nhằm tăng cường hợp tác đa phương, cải cách cấu trúc tài chính quốc tế và tăng cường tài trợ phát triển.

Có thể bạn quan tâm

Khởi động Giờ Trái đất 2026, kêu gọi toàn dân sử dụng năng lượng tiết kiệm.

Khởi động Giờ Trái đất 2026, kêu gọi toàn dân sử dụng năng lượng tiết kiệm

Trong khuôn khổ Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030, sáng 21/3, Bộ Công thương tổ chức Lễ phát động và Giải chạy hưởng ứng "Toàn dân sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả và hưởng ứng Chiến dịch Giờ Trái đất năm 2026" tại Không gian Văn hóa sáng tạo Tây Hồ, thành phố Hà Nội.

Pharmacity - chuỗi nhà thuốc tiên phong cam kết không tăng giá thuốc, bảo đảm nguồn cung trên toàn hệ thống

Pharmacity - chuỗi nhà thuốc tiên phong cam kết không tăng giá thuốc, bảo đảm nguồn cung trên toàn hệ thống

Trong bối cảnh thị trường dược phẩm chịu nhiều biến động, việc bảo đảm người dân tiếp cận thuốc với giá hợp lý trở thành yêu cầu cấp thiết. Trước thực tế đó, Pharmacity cam kết giữ ổn định giá thuốc thiết yếu, đồng thời triển khai các giải pháp giúp người dân mua thuốc thuận tiện, tiết kiệm hơn.

Chế biến cà-phê xuất khẩu tại Công ty Simexco DakLak. (Ảnh MINH ANH)

Chuyển đổi xuất khẩu theo xu hướng tiêu dùng xanh

Năm 2026 được dự báo là “cột mốc” mới khi “tiêu dùng xanh” tại châu Âu không còn là những chiến dịch thúc đẩy trách nhiệm xã hội (CSR) tự nguyện của doanh nghiệp mà chính thức bị chi phối bởi các khuôn khổ pháp lý khắt khe. 

Dự án Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên làm thay đổi diện mạo giao thông đô thị Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: THẾ ANH)

Quản lý, sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi giai đoạn 2026-2030

Theo định hướng thu hút, quản lý, sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026-2030, việc huy động và phân bổ vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài được thực hiện với quy mô và cơ cấu phù hợp nhằm đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư phát triển của quốc gia, ngành và địa phương.

Người dân mua xăng tại cửa hàng kinh doanh xăng dầu trên phố Thái Thịnh, Hà Nội.

Sớm đưa xăng E10 tiêu thụ đồng loạt trên thị trường

Tình hình chiến sự tại khu vực Trung Đông diễn biến ngày càng phức tạp, làm đứt gãy chuỗi cung ứng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ với an ninh năng lượng thế giới cũng như tại Việt Nam. Để bảo đảm nguồn cung nhiên liệu, các ngành chức năng và doanh nghiệp đã chủ động nhận diện những tác động xấu, qua đó sẵn sàng ứng phó mọi tình huống.

Lễ ký kết giữa Cục Thuế, Bộ Tài chính và Ngân hàng Thương mại cổ phần Á Châu để triển khai giải pháp giúp người nộp thuế quản lý doanh thu, kê khai và nộp thuế.

Hỗ trợ hộ kinh doanh thích ứng quy định thuế mới

Để thúc đẩy nộp thuế điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP của Chính phủ, ngày 20/3, Cục Thuế, Bộ Tài chính, Thuế thành phố Hà Nội và 10 Thuế địa phương cùng với Ngân hàng Thương mại cổ phần Á Châu đã ký kết hợp tác, triển khai giải pháp giúp người nộp thuế quản lý doanh thu, kê khai và nộp thuế.

Toàn cảnh hội nghị.

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh

Dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh đã được đưa vào Chương trình lập pháp năm 2026 theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự kiến trình thông qua trong năm nay. Việc xây dựng luật được đánh giá là cần thiết nhằm hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, đáp ứng yêu cầu hội nhập và thực tiễn phát triển của thị trường.