Triển lãm “Thánh Mã 2026” - Dấu ấn mỹ thuật chào năm mới Bính Ngọ

Chiều 29/1, tại không gian nghệ thuật 115 Nguyễn Thái Học (Hà Nội), hơn 100 tác phẩm chủ đề ngựa đa dạng về chất liệu, kích thước, phong thái... đã hội tụ trong triển lãm "Thánh Mã 2026" của họa sĩ Lê Trí Dũng.

Bộ tác phẩm của họa sĩ Lê Trí Dũng được trưng bày trang trọng và rực rỡ.
Bộ tác phẩm của họa sĩ Lê Trí Dũng được trưng bày trang trọng và rực rỡ.

Trong đời sống mỹ thuật đương đại Việt Nam, hiếm có nghệ sĩ nào dành gần như trọn vẹn hành trình sáng tác của mình để truy vấn, đào sâu và nâng tầm một hình tượng duy nhất. Với họa sĩ Lê Trí Dũng, hình tượng ấy là ngựa.

Triển lãm "Thánh Mã 2026" trưng bày hơn 100 tác phẩm mỹ thuật gồm tranh sơn mài, acrylic, tranh trên gỗ cổ, đĩa gốm, mâm gỗ...

Trong tâm thức người Việt, ngựa là con vật gắn với hành trình mở cõi, với chiến trận, với những chuyến đi dài vượt núi băng rừng. Với Lê Trí Dũng, ngựa không dừng lại ở vai trò linh vật hay biểu tượng trang trí. Ông gọi đó là "Thánh Mã".

z7480528076972-44d23455f9e47f7d1acaabcf8df41835-1660.jpg
Báo Nhân Dân số Tết Bính Ngọ 2026 trong không gian triển lãm.

Trong tự bạch của mình, họa sĩ truy nguyên hình tượng Ngựa từ ký ức rất xa, từ tuổi thơ ba tuổi, nằm trong lòng bà ngoại bên sông Chu, nghe kể tích Thánh Gióng. Ngựa sắt phun lửa, người anh hùng cưỡi ngựa bay về trời sau khi đánh tan giặc Ân. Thánh Gióng được tôn là một trong "tứ bất tử" của người Việt và con ngựa của ngài, bởi có công lớn, cũng được gọi là "Thánh Mã".

"Ngựa Thánh là phải bay, thỉnh thoảng nghỉ tí thôi, chứ đứng yên lại là ngựa thường rồi", họa sĩ bộc bạch. Câu nói ấy có thể xem như chìa khóa thẩm mỹ để bước vào thế giới ngựa của ông. Đó là những con ngựa luôn trong trạng thái chuyển động, bốc lửa, dồn nén năng lượng, như mang trong mình sứ mệnh vượt thoát khỏi mặt đất.

z7480528165261-16861ec607aec01ade8158cb289284f9-110.jpg
Ngựa qua nhiều sắc thái, biểu cảm.

Nhà phê bình mỹ thuật Phan Cẩm Thượng từng gọi Lê Trí Dũng bằng "hỗn danh" vừa dí dỏm vừa chính xác: "Lão chăn ngựa". Bởi trong suốt nhiều thập niên, ông vẽ ngựa không biết mệt, vẽ ở mọi trạng thái cảm xúc, mọi thời đoạn đời sống.

Theo Phan Cẩm Thượng, ngựa trong tranh Lê Trí Dũng "xét cho cùng cũng chỉ là cái cớ để ông vung bút" nhưng là cái cớ chứa đầy sự "thâm trầm, ngông nghênh và thất chí". Đằng sau những vó ngựa tung hoành là tâm thế của một nghệ sĩ từng trải, từng chứng kiến nhiều đảo điên của thời cuộc, trắng-đen lẫn lộn, vui-buồn đan xen.

z7480528046347-01aec97fc5eb3465bcc1fc7bd4750568-6093.jpg
Nhiều tác phẩm đồ sộ được họa sĩ giới thiệu tới công chúng.

Ngựa vì thế không còn là con vật cụ thể, mà trở thành phần nối dài của nhân cách người vẽ, vừa phóng khoáng, vừa cô độc; vừa hừng hực sinh lực, vừa mang nỗi u uẩn của kẻ luôn muốn vượt thoát...

Trong lịch sử mỹ thuật Việt Nam, ngựa từng xuất hiện ở tranh dân gian Đông Hồ, Hàng Trống, trong điêu khắc đình làng, trong mỹ thuật cung đình. Nhưng ngựa của Lê Trí Dũng không lặp lại các mô thức cũ.

z7480528263780-34f0bca9becb0c40a6577b0b0b0aa234-5613.jpg
Họa sĩ Lê Trí Dũng (giữa) bên bạn bè, đồng nghiệp.

Ông đưa ngựa vào không gian mỹ thuật đương đại bằng bút pháp mạnh, tiết chế chi tiết, đề cao nhịp điệu đường nét. Có dáng ngựa gân guốc, dồn lực; có con lại phóng khoáng, bay bổng; có dáng như đang hí vang giữa gió lớn; có dáng ngựa lại lặng lẽ cúi đầu, tích tụ năng lượng cho một cú bật tiếp theo.

Họa sĩ Thành Chương nhận xét: Dù ở mảng tranh ngựa hay tranh 12 con giáp, Lê Trí Dũng luôn tìm ra vẻ đẹp rất riêng, kể cả với những con vật vốn bị coi là xấu xí hay kém may mắn. Trong tranh ông, cái dí dỏm không tách rời chiều sâu, cái hồn hậu luôn đi kèm ý tứ.

z7480528252912-7c6a98adebb87a712f36317de7d41acf-2413.jpg
Các tác phẩm đa dạng về chất liệu.

Chính điều đó khiến tranh con giáp của Lê Trí Dũng trở thành lối chơi văn hóa được nhiều văn sĩ, trí thức tìm đến mỗi dịp Tết như sự tiếp nối tinh thần tranh dân gian trong đời sống hiện đại.

Đi cùng triển lãm "Thánh Mã 2026" là đề xuất nghệ thuật có quy mô đó là tuyển tập sách tranh gần 200 tác phẩm vẽ ngựa, cùng hai bộ lịch đặc biệt là lịch treo tường khổ lớn và lịch để bàn.

z7480528277866-1962c83939b127029771418fe8d4c9bc-5729.jpg
Một trong rất nhiều tác phẩm ấn tượng.

Hình tượng ngựa được trình hiện đồng thời dưới dạng sách mỹ thuật, vật phẩm lịch và không gian triển lãm tạo thành hệ sinh thái văn hóa trọn vẹn, giúp công chúng "sống cùng nghệ thuật" suốt 365 ngày. Lịch để bàn với thiết kế tách phần tranh và bộ số lịch cho thấy nỗ lực đưa mỹ thuật hàn lâm vào đời sống thường nhật bằng tư duy hiện đại.

Chuỗi tác phẩm, sản phẩm hợp thành bộ quà tặng mang tính tiên phong, nhấn mạnh nhất quán thông điệp "Thánh Mã" thông qua sức mạnh kế thừa truyền thống để bứt phá hướng về tương lai.

z7480528249680-eadcf10c420c93e8666f4a3a5c14d352-9463.jpg
Một góc không gian triển lãm.

Khi công chúng bước vào không gian 115 Nguyễn Thái Học, ngoài thưởng thức tranh còn bước vào trường liên tưởng văn hóa, nơi truyền thuyết Thánh Gióng gặp mỹ thuật đương đại, nơi ký ức dân gian gặp tư duy tạo hình hiện đại mà ở đó ngựa trở thành biểu tượng của khát vọng vươn mình.

Có thể bạn quan tâm

Tường Hoàng thành Huế được chống đỡ bằng khung thép.

Thích ứng với thiên tai trong bảo tồn di sản

Sau trận lũ tháng 11/2025, đoạn tường Hoàng thành Huế dài khoảng 15m bị đổ sập nay đã được khôi phục. Dọc tuyến thành dài gần 3km này hiện vẫn còn hàng chục mét phải chống đỡ bằng khung thép, cho thấy những tác động ngày càng rõ của mưa lũ, nắng nóng, bão và sạt lở đối với hệ thống di tích hàng trăm năm tuổi của Huế.

“Sinh viên thế hệ mới” 2026 lần đầu mở rộng sân chơi trực tuyến đến sinh viên trên toàn quốc. (Ảnh: VTV)

“Sinh viên thế hệ mới” trở lại, mở rộng sân chơi cho Gen Z

Tối 8/10, Ban Văn hóa-Giải trí, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Lễ công bố phát sóng mùa 4 chương trình “Sinh viên thế hệ mới” 2026, với chủ đề “Quê mình có việc, Gen Z Việt có cách”. Mùa 4 sẽ đưa các dự án đến gần hơn các vấn đề thực tế tại địa phương, đồng thời lần đầu mở rộng sân chơi trực tuyến đến sinh viên trên toàn quốc.

[Video] Việt Nam vào top 10 quốc gia được yêu thích nhất thế giới năm 2026

[Video] Việt Nam vào top 10 quốc gia được yêu thích nhất thế giới năm 2026

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, tạp chí du lịch danh tiếng Condé Nast Traveler của Hoa Kỳ vừa công bố kết quả giải thưởng Readers’ Choice Awards 2026. Tại hạng mục 20 quốc gia được yêu thích nhất thế giới do độc giả toàn cầu bình chọn, Việt Nam xuất sắc ghi tên ở vị trí thứ 10 với tổng số 92,99 điểm.

Tiết mục nghệ thuật chào mừng Đại hội. (Ảnh: HỒNG HẢI)

Tiến sĩ, Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Anh Phương tái đắc cử Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam

Ngày 8/10, tại Hà Nội, Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam tổ chức phiên trọng thể Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII (nhiệm kỳ 2026-2031). Đây được coi là ngày hội lớn của các nghệ sĩ múa trên cả nước, đồng thời cũng là dịp nhìn lại hành trình cống hiến và mở ra những chặng đường mới cho nghệ thuật múa nước nhà.

“Dệt sắc đan mây” nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của các em học sinh. (Ảnh: DIỆU HƯƠNG)

“Dệt sắc đan mây”- Nối dài hành trình gieo hạt tri thức

Ngày 7/10, tại Trường tiểu học Trần Quốc Toản (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), dự án giáo dục Libreria Project đã mở đầu mùa hoạt động thứ 8 bằng sự kiện “Dệt sắc đan mây”, mang đến nhiều trải nghiệm ý nghĩa cho học sinh, tiếp tục nối dài hành trình gieo hạt tri thức.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Trọng Lâm và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quốc Tỏ trao sách tặng các đại biểu. (Ảnh: NXB)

Nâng cao nhận thức về bảo vệ dữ liệu trong bối cảnh chuyển đổi số

Với kết cấu gồm 3 chương, cuốn sách của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quốc Tỏ tập trung làm rõ nhận thức về không gian mạng và dữ liệu cá nhân; tình hình và thực tiễn bảo vệ dữ liệu cá nhân; những vấn đề đặt ra và các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân trên không gian mạng.

Toàn cảnh buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Jazz & Friends-Hội tụ và lan tỏa”. (Ảnh: HÒA NGUYỄN)

“Jazz & Friends”-Dấu ấn hội nhập và sáng tạo của Jazz Việt

Hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, Khoa Nhạc Jazz tổ chức chuỗi hoạt động chủ đề “Jazz & Friends-Hội tụ và lan tỏa”. Đây là dấu mốc quan trọng trong hoạt động của Khoa, cũng là dịp nhìn lại những bước chuyển mình của Jazz Việt trong đời sống âm nhạc đương đại.

Khai mạc Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ II năm 2026. (Ảnh: BẢO LONG)

Nguồn lực quốc gia từ ngoại giao văn hóa

Ngoại giao văn hóa cần được nhìn nhận rộng hơn hoạt động giao lưu, quảng bá hình ảnh hay tổ chức sự kiện; đó có thể là một cơ chế kết nối nguồn lực trong nước với tri thức, thị trường, công nghệ, vốn và mạng lưới quốc tế.

Không gian ấn tượng của triển lãm "CHATS" trước giờ khai mạc. (Ảnh: THỤY PHƯƠNG)

Mèo trong thế giới tạo hình nghệ thuật của Phan Hiền Nhân

Hơn 50 tác phẩm về mèo của họa sĩ Phan Hiền Nhân được giới thiệu tại triển lãm "CHATS" diễn ra từ ngày 6-15/10 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Từ hình tượng gần gũi trong đời sống, mèo được họa sĩ chuyển hóa thành ngôn ngữ tạo hình giàu màu sắc, qua đó gợi mở những trạng thái, cảm xúc và suy tư về con người.