Triển khai hiệu quả các chủ trương, chính sách pháp luật về dân tộc và tôn giáo trong tình hình mới

Tham dự hội nghị có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Lê Thành Long, Phó Thủ tướng Chính phủ; Đào Ngọc Dung, Bộ trưởng Dân tộc và Tôn giáo, đại diện lãnh đạo các bộ, ngành liên quan và các địa phương.

Theo báo cáo tại Hội nghị, Bộ Dân tộc và Tôn giáo chính thức được thành lập từ ngày 1/3/2025 trên cơ sở hợp nhất Ủy ban Dân tộc và chức năng quản lý nhà nước về tôn giáo từ Bộ Nội vụ. Đây không chỉ là bước đi quan trọng trong thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, mà còn tạo ra nền tảng thể chế vững chắc để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo.

Năm 2025, điểm nhấn trong công tác chỉ đạo, điều hành của Bộ là việc quán triệt và thực hiện nghiêm tinh thần “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền) và “4 thật” (nói thật, làm thật, hiệu quả thật, người dân thụ hưởng thật). Cách làm này đã góp phần tạo chuyển biến rõ nét trong triển khai các chương trình, dự án, đặc biệt là phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Năm 2025 cũng được đánh giá là năm có nhiều kết quả tích cực trong công tác dân tộc, tôn giáo. Kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có bước phát triển đáng ghi nhận, với tốc độ tăng trưởng đạt khoảng 8%, mức cao nhất trong vòng 10 năm qua. Đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào tiếp tục được cải thiện, các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế có nhiều chuyển biến tiến bộ, quốc phòng-an ninh và trật tự an toàn xã hội được giữ vững.

Tỷ lệ nghèo cả nước giảm sâu từ 58% năm 1993 xuống còn khoảng 1% vào năm 2025; riêng vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn khoảng 11%. Nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 mang lại những kết quả cụ thể, thiết thực: có hơn 10.500 hộ được hỗ trợ đất ở, hơn 42.500 hộ được hỗ trợ nhà ở và khoảng 8.600km đường giao thông nông thôn được nhựa hóa, bê-tông hóa, góp phần cải thiện căn bản điều kiện sống và kết nối vùng miền...

Phát biểu ý kiến tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Lê Thành Long nhấn mạnh, công tác dân tộc và tôn giáo có vai trò và vị trí đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của chúng ta. Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đoàn kết tôn giáo, coi đó là nhân tố quan trọng, có ý nghĩa then chốt đối với công cuộc bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước.

Với quan điểm xuyên suốt "Bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng giúp nhau cùng phát triển; tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, đang và sẽ tồn tại cùng dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta; đồng bào các tôn giáo là bộ phận của khối đại đoàn kết toàn dân tộc", trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn đặc biệt quan tâm, ban hành và triển khai thực hiện hiệu quả nhiều chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật về công tác dân tộc và tôn giáo; phát huy sức mạnh đoàn kết các dân tộc, đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Phó Thủ tướng Lê Thành Long cho biết, năm 2025, việc quyết định thành lập Bộ Dân tộc và Tôn giáo trên cơ sở Ủy ban Dân tộc đảm nhận thêm chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về tôn giáo từ Bộ Nội vụ theo Nghị quyết số 18 của Trung ương Đảng càng thể hiện quan điểm và sự ưu tiên của Đảng, Nhà nước đối với công tác dân tộc, tôn giáo, là cơ sở để thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách dân tộc và tôn giáo của Đảng, Nhà nước, là động lực mạnh mẽ của quá trình phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như công tác tham mưu xây dựng các văn bản và triển khai thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia, chính sách dân tộc còn chậm. Việc nắm bắt tình hình vùng đồng bào dân tộc thiểu số và tình hình tôn giáo ở một số nơi chưa kịp thời; các thế lực thù địch ở trong và ngoài nước vẫn gia tăng các hoạt động chống phá Đảng và Nhà nước ta. Cán bộ làm công tác dân tộc, tôn giáo ở cơ sở vẫn cần được đào tạo chuyên sâu và bồi dưỡng nhiều hơn về kỹ năng, nghiệp vụ...

Phó Thủ tướng Lê Thành Long đề nghị Bộ Dân tộc và Tôn giáo quan tâm thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Trong đó tập trung vào việc quán triệt, triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV; các Chỉ thị, Nghị quyết, Kết luận của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các văn bản chỉ đạo, điều hành của Thủ tướng Chính phủ có liên quan đến công tác dân tộc, tôn giáo.

Đặc biệt là Kết luận số 65 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 24 của Trung ương về công tác dân tộc trong tình hình mới; Chỉ thị số 18 của Bộ Chính trị về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 25 của Trung ương về công tác tôn giáo trong tình hình mới, trong đó: Tập trung xây dựng, hoàn thiện Dự thảo Luật tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) để trình Quốc hội theo kế hoạch; cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch hành động với các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp, phân công cụ thể.

Khẩn trương triển khai nhiệm vụ được Tổng Bí thư Tô Lâm giao tại buổi gặp mặt học sinh, sinh viên, thanh niên dân tộc thiểu số xuất sắc, tiêu biểu năm 2025 vừa qua; hoàn thiện chính sách đối với học sinh, sinh viên, thanh niên dân tộc thiểu số; nghiên cứu xây dựng Đề án tạo việc làm, phát triển dịch vụ, kết nối lao động bền vững trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2026-2031.

Đồng thời, triển khai hiệu quả các nội dung được giao chủ trì của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, bảo đảm nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích, không thất thoát, lãng phí.

Đặc biệt, giữ vững kỷ luật, kỷ cương, đoàn kết, thống nhất trong triển khai nhiệm vụ về công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo; chủ động đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, chuyển từ "hỗ trợ" sang "đầu tư phát triển", khơi dậy ý chí tự lực, tự cường của đồng bào...

Làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giải thích chính sách, pháp luật. Chủ động cung cấp thông tin chính thức, đầy đủ, kịp thời, công khai, minh bạch về các giải pháp chỉ đạo, điều hành, quản lý nhà nước để nhân dân hiểu và chia sẻ, tạo sự đồng thuận trong thực thi chính sách, pháp luật về dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng, tại hội nghị, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cũng cho biết: Năm 2026, nhiệm vụ trọng tâm của Bộ Dân tộc và Tôn giáo là nhanh chóng cụ thể hóa chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 14 của Đảng và những tư tưởng mới về vấn đề chính sách dân tộc, thu hút người có uy tín, vấn đề tín ngưỡng và công tác tôn giáo; hoàn thiện ngay Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2030.

"Đồng chí Tổng Bí thư đã nêu, năm 2026 là năm nâng cao chất lượng tổ chức và cán bộ cơ sở. Bộ không thể làm thay cho tỉnh, tỉnh không thể làm thay cho cơ sở. 80% công việc hiện nay là ở xã, phường. Do đó, đội ngũ cán bộ này dứt khoát phải kiện toàn, củng cố, nâng cao chất lượng", Bộ trưởng nhấn mạnh và đề nghị Vụ Pháp chế phối hợp Vụ Tổ chức cán bộ và các đơn vị, phấn đấu tổ chức tập huấn 100% cán bộ các cấp trong năm 2026 với nội dung phù hợp từng cấp, từng ngành, từng đối tượng cán bộ.

Tại hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long trao Huân chương Lao động hạng Ba tặng Bộ trưởng Đào Ngọc Dung vì thành tích xuất sắc trong Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát.