Phụ nữ trở thành “trung tâm” của sự thay đổi
Xã Đăk Pxi có gần 100% dân cư là người đồng bào dân tộc thiểu số. Mô hình truyền thông cộng đồng do Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) xã triển khai đã trở thành điểm sáng trong công tác thúc đẩy bình đẳng giới và phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới.
Theo bà Nguyễn Thị Thuận, Chủ tịch Hội LHPN xã Đăk Pxi, Dự án 8, một hợp phần thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đã được lồng ghép vào nhiều hoạt động thường xuyên của hội.
Những buổi truyền thông chuyên đề, các đợt tư vấn tận thôn, cụm dân cư hay việc tổ chức các câu lạc bộ “Thủ lĩnh của sự thay đổi” đều hướng đến mục tiêu chung là nâng cao nhận thức và kỹ năng sống cho chị em, để từ đó, họ không chỉ biết bảo vệ mình mà còn trở thành người lan tỏa thông điệp của bình đẳng và tôn trọng.
“Sự thay đổi bắt đầu trong việc chủ động. Từ người tiếp thu, phụ nữ ở đây đã dần trở thành những tuyên truyền viên tích cực. Họ vận động bạn bè, chồng con cùng thực hiện lối sống tích cực, văn minh”, bà Thuận chia sẻ.
Mỗi tháng, tại thôn Pa Cheng, một thôn tái định cư với hơn 139 hộ dân ở xã Đăk Pxi, Tổ truyền thông cộng đồng lại tổ chức một chuyên đề tuyên truyền riêng, gắn với các chủ đề sát sườn như phòng, chống bạo lực gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản, ngăn ngừa tảo hôn…
Bằng sự linh hoạt trong cách tiếp cận, các buổi truyền thông không chỉ chuyển tải thông tin mà còn là diễn đàn mở để người dân, nhất là phụ nữ, chia sẻ và tháo gỡ những khó khăn trong cuộc sống.
Chị Y Thảo, thành viên Tổ truyền thông cộng đồng cho biết: “Trước đây, nhiều chị em trong thôn sống cam chịu, không dám nói ra những chuyện bạo lực trong gia đình. Nhưng giờ đây, nhờ hiểu biết nhiều hơn, họ dám nói, dám phản ánh, dám hành động. Gia đình vì thế cũng hòa thuận hơn, bình đẳng hơn”.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đăk Pxi Hoàng Công Ái, vấn đề bình đẳng giới và phòng chống bạo lực trên cơ sở giới luôn được xã quan tâm. Trong quá trình triển khai thực hiện, xã đã huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị ở cơ sở, phát huy vai trò của già làng, người có uy tín, trưởng thôn và đội ngũ cộng tác viên, từng bước tạo sự lan tỏa trong cộng đồng.
Đặc biệt, ứng dụng công nghệ thông tin đã thực sự tiếp sức cho công tác truyền thông ở vùng sâu, vùng xa.
Tại xã Ngọk Réo, vùng dân cư chủ yếu là người dân tộc thiểu số, công tác bồi dưỡng, cập nhật kiến thức pháp luật cho cán bộ mặt trận, già làng, người có uy tín đã được chính quyền địa phương chú trọng.
Anh Lê Văn Chung, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, đồng thời là Bí thư Đoàn Thanh niên xã Ngọk Réo cho biết: “Trong tuyên truyền, việc lựa chọn nội dung phù hợp với từng nhóm dân cư là yếu tố then chốt. Chúng tôi thường xuyên trao đổi với đội ngũ tuyên truyền viên để chọn chủ đề thiết thực như: Luật hôn nhân gia đình, Luật thanh niên, Luật bình đẳng giới để bà con dễ nghe, dễ hiểu, dễ làm theo”.
Nền tảng cho phát triển bền vững
Sau hơn ba năm triển khai, Dự án 8 tại các huyện phía tây Quảng Ngãi đã đạt được bước tiến dài về nhận thức và hành động tại cộng đồng dân cư có đa số là người dân tộc thiểu số.
Từ những mô hình: Tổ truyền thông cộng đồng, Câu lạc bộ “Thủ lĩnh của sự thay đổi”, các lớp tập huấn pháp luật… một mạng lưới đội ngũ tuyên truyền, vận động đã và đang hình thành, giúp điều chỉnh hành vi, hướng đến xây dựng cộng đồng an toàn, thân thiện và tiến bộ.
Những ngày cuối năm 2025, Hội LHPN xã Kon Đào đã tổ chức chiến dịch truyền thông tại 12 thôn trên địa bàn xã, thu hút 768 lượt hội viên phụ nữ và nhân dân tham gia. Các cuộc truyền thông được triển khai tại các thôn: Kon Đào, Đăk Sing, Tê Pên 2, Tê Rông…
Nội dung truyền thông tập trung vào xóa bỏ định kiến giới, khuôn mẫu giới, xây dựng môi trường sống an toàn cho phụ nữ và trẻ em, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Tại các buổi truyền thông, cán bộ Hội và các Tổ truyền thông cộng đồng đã tuyên truyền, trao đổi nhiều nội dung thiết thực như: phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; thay đổi khuôn mẫu giới trong gia đình; phòng, chống bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em…
Thông qua hình thức truyền thông trực tiếp, hỏi đáp, thảo luận nhóm, các buổi truyền thông đã góp phần nâng cao nhận thức, kiến thức và kỹ năng cho hội viên, phụ nữ và người dân, từng bước làm thay đổi nếp nghĩ, cách làm, phát huy vai trò của phụ nữ trong gia đình và xã hội.
Thực tế cho thấy, công tác thúc đẩy bình đẳng giới và phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới không thể là nhiệm vụ của riêng một ngành hay tổ chức nào, mà cần sự phối hợp liên ngành, lan tỏa từ trung ương đến từng thôn, bản. Những mô hình đã và đang triển khai ở Quảng Ngãi là minh chứng rõ nét cho sức dân, khi chính người dân trở thành chủ thể quan trọng trong lộ trình phát triển bao trùm và bền vững.
Ông Lê Xuân Hưng, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Đăk Mar cho biết: Việc lồng ghép nhiều nguồn lực, kết hợp các chương trình, đề án của Nhà nước cũng giúp nâng cao năng lực cho đội ngũ tuyên truyền viên, cộng tác viên pháp luật ở cơ sở.
Nhiều mô hình hiệu quả được xây dựng và nhân rộng như: Tủ sách pháp luật ở khu dân cư; cộng đồng tự quản về trật tự xã hội; làng thanh niên không ma túy; tự quản bảo vệ rừng… góp phần nâng cao nhận thức pháp luật và ý thức trách nhiệm của người dân.
Trên bình diện quốc gia, bình đẳng giới và bảo vệ quyền trẻ em, phụ nữ là những mục tiêu xuyên suốt trong các chiến lược phát triển kinh tế-xã hội. Kết quả bước đầu tại tây Quảng Ngãi đã khẳng định hiệu quả phương thức “gần dân, sát dân, lắng nghe dân” và sự linh hoạt trong triển khai chính sách tại vùng miền có đặc điểm văn hóa, tập quán đặc thù.
Từ đó, tạo nên tiền đề quan trọng để không ai bị bỏ lại phía sau trong hành trình hướng tới một xã hội công bằng, bình đẳng, văn minh và phát triển bền vững.
