Tri ân người mở cõi

Ngôi trường tiểu học Ái Tử, từ năm học 2025-2026, được mang một tên gọi mới khiến nhiều người cảm thấy ấm lòng: Trường tiểu học Nguyễn Hoàng, thuộc xã Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị.

Một tiết mục trong chương trình chính luận nghệ thuật “Theo dấu chân người mở cõi”.
Một tiết mục trong chương trình chính luận nghệ thuật “Theo dấu chân người mở cõi”.

Đây là hành động tri ân ý nghĩa nhân Kỷ niệm 500 năm Ngày sinh chúa Nguyễn Hoàng (28/8/1525- 28/8/2025), người có công lao to lớn, mở đầu hành trình đưa lãnh thổ Việt Nam thêm rộng lớn như hôm nay, bắt đầu từ vùng đất Ái Tử.

Cô giáo Bùi Thị Hương Lam, Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Hoàng cho biết, mới đây, vào ngày khai giảng, nhà trường đã khắc họa lại lịch sử của dân tộc Việt Nam thế kỷ 16 để học sinh hiểu sâu sắc hơn nguồn cội tên gọi Nguyễn Hoàng mà nhà trường vinh dự được mang tên. Trường hiện có hơn 700 học sinh từ lớp 1 đến lớp 5 đang theo học.

Theo sử sách ghi lại, mùa đông năm Mậu Ngọ 1558, Vua Lê Anh Tông cử Đoan Quận công Nguyễn Hoàng vào trấn thủ đất Thuận Hóa. Ông cùng Thái sư Nguyễn Ư Dĩ và hơn 1.000 binh lính giong buồm từ Thanh Hóa vào Thuận Hóa, đặt chân lên vùng đất Ái Tử bắt đầu xây dựng cơ đồ, nay là hai xã Ái Tử và Triệu Phong.

Trong thử thách cam go, nhờ tài đức và trí lực, Đoan Quận công Nguyễn Hoàng đã xây dựng được quân đội, tổ chức hệ thống phòng thủ, phát triển xã hội, mở mang bờ cõi về phía nam, biến Thuận Hóa từ vùng đất nghèo khó, trở thành trù phú, là đô hội lớn không chỉ ở đàng Trong; Ái Tử và Thuận Hóa còn là trọng điểm trên con đường thương mại đông tây thời bấy giờ.

Nhân dân xưng tụng ông là chúa Tiên với niềm tôn kính về một đấng minh quân thông tuệ, luôn cứu giúp dân chúng như các vị Tiên Phật trong thần thoại. Người dân tỉnh Quảng Trị (cũ), cho đến hôm nay, vẫn thường gọi Nguyễn Hoàng là chúa Tiên.

Việc tri ân chúa Nguyễn Hoàng được tỉnh Quảng Trị triển khai thực hiện từ hàng chục năm trước. Tại Đông Hà, con đường mang tên Nguyễn Hoàng nằm trên địa bàn phường Nam Đông Hà, nối từ Quốc lộ 1 chạy về gần đến xã Triệu Độ, có chiều rộng hơn 10m, dài khoảng 3 km, kết nối trung tâm Đông Hà và vùng trọng điểm Triệu Phong.

Tại huyện Triệu Phong (cũ) cũng có con đường mang tên Nguyễn Hoàng đi qua trung tâm thị trấn Ái Tử, trên con đường này có nhiều trường học, đơn vị, cơ quan hoạt động.

Năm 2013, nhân tưởng niệm 400 năm Ngày chúa Nguyễn Hoàng từ trần, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học “Quảng Trị - đất dựng nghiệp của chúa Nguyễn”.

Kỷ yếu hội thảo được Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Phan Huy Lê và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Bang đồng chủ biên có tên gọi “Nguyễn Hoàng - Người mở cõi” được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ấn hành đón nhận nhiều khen ngợi của các nhà nghiên cứu và nhân dân.

Năm 2024, Hội thảo khoa học “Hệ thống di tích chúa Nguyễn tại huyện Triệu Phong- Những giá trị lịch sử, văn hóa và định hướng bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di sản” được Ủy ban nhân dân huyện Triệu Phong phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị tổ chức thành công nhiều mặt.

Cả hai hội thảo này đều khẳng định những giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học quan trọng, cũng như tầm vóc, vai trò, vị trí của các địa điểm liên quan dinh chúa Nguyễn trên đất Triệu Phong đối với sự nghiệp của các chúa Nguyễn ở đàng Trong.

Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Quang Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho biết: “Chúa Nguyễn Hoàng đã đặt nền móng cho việc phát triển vùng đất phía nam và cả vương triều Nguyễn, tăng tốc mở rộng lãnh thổ về phương nam, bắt đầu từ Ái Tử của Quảng Trị. Đóng góp của chúa Nguyễn Hoàng trong tiến trình lịch sử phát triển của dân tộc Việt Nam là vô cùng to lớn”.

Chúa đã đặt nền móng thực thi chủ quyền biển đảo Hoàng Sa, cù lao Chàm, Lý Sơn; tiên phong mở cảng Cửa Việt giao thương với Nhật Bản; thông qua cửa khẩu Lao Bảo để buôn bán với Lào cùng các cộng đồng dân tộc phía tây qua chợ phiên Cam Lộ.

Tiêu biểu, chúa thu dụng vũ khí, quân dụng của tàu phương Tây bị đắm tại quần đảo Hoàng Sa về trang bị tại Dinh Cát để các vị chúa kế vị có đủ tiềm lực quân sự bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Triệu Phong Ðặng Sỹ Dũng cho biết, Quảng Trị từng vinh dự là trung tâm của xứ đàng Trong suốt 68 năm (1558-1626). Năm 1613, chúa Nguyễn Hoàng qua đời, chúa Nguyễn Phúc Nguyên kế vị. Đến năm 1626, chúa chuyển dinh phủ vào vùng Phước Yên, nay thuộc thành phố Huế.

Trong 68 năm đóng đô ở đất Triệu Phong, các dinh phủ của chúa Nguyễn từ dinh Ái Tử, Trà Bát đến dinh Cát có ý nghĩa lớn trong tiến trình phát triển của dân tộc Việt Nam. Vì ý nghĩa to lớn nêu trên, năm 2018, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử quốc gia các địa điểm liên quan đến dinh chúa Nguyễn trên đất Triệu Phong, thuộc loại hình di tích lịch sử - khảo cổ.

Theo đồng chí Đặng Sỹ Dũng, đồ án quy hoạch “Các địa điểm liên quan đến dinh chúa Nguyễn (1558-1626) tại huyện Triệu Phong” đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị phê duyệt có quy mô 33,35 ha, trong đó khu vực bảo vệ di tích là 9,45 ha; tất cả có 10 di tích, địa điểm di tích và 4 công trình đề nghị xếp hạng bổ sung thuộc hai xã Ái Tử và Triệu Phong.

Hiện tại hai xã này đang xây dựng lộ trình đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi các điểm liên quan di tích dinh chúa Nguyễn. Phương án lâu dài sẽ phối hợp các sở, ngành liên quan đề xuất đưa vào nguồn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026- 2030 của tỉnh để tiếp tục đầu tư các hạng mục theo đồ án để vùng đất cựu dinh xưa luôn xứng đáng là nơi mở đầu cho hành trình vươn xa của đất nước.

Kết thúc sự kiện Kỷ niệm 500 năm Ngày sinh chúa Nguyễn Hoàng, Ủy ban nhân dân xã Triệu Phong phối hợp với Báo và Phát thanh truyền hình Quảng Trị tổ chức chương trình chính luận nghệ thuật “Theo dấu chân người mở cõi” vào tối 10/9 thu hút nhiều nhà nghiên cứu từ Trung ương đến địa phương, lãnh đạo tỉnh và nhân dân tham dự.

Có thể bạn quan tâm

Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, đại biểu Quốc hội khóa XVI đơn vị thành phố Đà Nẵng, phát biểu ý kiến tại hội nghị tiếp xúc cử tri.

Phát triển Đà Nẵng thành trung tâm đổi mới sáng tạo và công nghệ cao của khu vực miền trung-Tây Nguyên

Tại hội nghị tiếp xúc cử tri chiều 5/5, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, nhấn mạnh tinh thần chung là hướng về cơ sở nơi nào có khối lượng công việc lớn hơn, yêu cầu nhiệm vụ cao hơn thì phải có giải pháp phù hợp và tạo điều kiện để cán bộ yên tâm công tác, phục vụ nhân dân tốt hơn. 

Đồng chí Hồ Văn Niên, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi phát biểu kết luận buổi làm việc.

Ngành xây dựng Quảng Ngãi tập trung triển khai hiệu quả Quy hoạch tỉnh sau khi điều chỉnh

Chiều 5/5, kết luận buổi làm việc giữa Thường trực Tỉnh ủy với Đảng ủy Sở Xây dựng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Hồ Văn Niên yêu cầu, ngành cần tập trung triển khai hiệu quả Quy hoạch tỉnh sau khi điều chỉnh; huy động nguồn lực đẩy nhanh đầu tư hoàn thiện hệ thống giao thông liên vùng nội tỉnh trục đông-tây đồng bộ, liên thông.

Đơn vị thi công Dự án thành phần 1 Hoàn thiện đường ven biển 129 (Võ Chí Công) đang tập trung thi công hoàn thành dự án đúng tiến độ.

Đà Nẵng: Tập trung hoàn thành đường ven biển 129 (Võ Chí Công)

Từ sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tranh thủ thời tiết thuận lợi, bên cạnh tập trung cho công tác giải phóng mặt bằng, chủ đầu tư cùng các đơn vị thi công đang tập trung hoàn thành Dự án thành phần 1 Hoàn thiện đường ven biển 129 (Võ Chí Công). Đây là một trong những dự án giao thông trọng điểm phía nam thành phố Đà Nẵng.

Khách du lịch tham quan động Phong Nha, tỉnh Quảng Trị.

Du lịch tự túc: Tự do nhưng phải bằng tâm thế của chuyến đi chủ động

Trong kỳ nghỉ 30/4 và 1/5, tại phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị, một số gia đình đến du lịch nhưng do chưa có hoặc không còn phòng nghỉ nên phải dựng lều ngủ ở nơi công cộng. Điều này có nguy cơ mất an toàn cho gia đình vừa ảnh hưởng mỹ quan đô thị. Vậy có nên đi du lịch tự túc khi chưa chủ động các dịch vụ điểm đến? 

Đồng chí Hồ Văn Niên, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi phát biểu kết luận buổi làm việc.

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi: Cán bộ ngành nông nghiệp và môi trường cần đổi mới tư duy, phương pháp làm việc

Sáng 5/5, phát biểu kết luận buổi làm việc giữa Thường trực Tỉnh ủy với Đảng ủy Sở Nông nghiệp và Môi trường, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Hồ Văn Niên yêu cầu, cán bộ ngành cần đổi mới tư duy, phương pháp làm việc, tổ chức thực hiện nhiệm vụ có hiệu quả, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng của tỉnh trong giai đoạn mới.

Lấy di sản làm nền tảng, động lực xây dựng Huế thành đô thị văn hóa, du lịch đặc sắc.

Tạo lập mô hình tăng trưởng nhanh, bền vững

Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ đầu năm 2025 không chỉ mở ra không gian phát triển mới, mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn đối với Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) trong việc tạo lập mô hình tăng trưởng nhanh, bền vững. 

Công trình “Ánh sáng vùng biên” được hoàn thành tại xã Tây Giang.

Làm đẹp quê hương từ “Ánh sáng vùng biên”

Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Đà Nẵng đã triển khai mô hình “Ánh sáng vùng biên”, “Đường cờ Tổ quốc” tại các xã, thôn, bản vùng biên trên địa bàn thành phố, cùng chung tay làm đẹp con đường, thắp sáng bản làng, bảo đảm an ninh trật tự.

Phương tiện cơ giới thi công hoàn thiện đường giao thông Ngã ba Voi - Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa.

Khai thác “huyết mạch” giao thông ở Thanh Hóa

Vận tải hành khách, hàng hóa bằng đường bộ chiếm hơn 90% thị phần vận tải đa phương thức ở Thanh Hóa. Tỉnh quan tâm bố trí nguồn vốn hoàn thiện dự án phát huy hiệu quả đầu tư, huy động các nguồn lực thực hiện khâu đột phá về hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông đường bộ.

Xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị huy động nhân lực, phương tiện đào cát lấp cửa sông Dinh lấy đường thủy cho ngư dân ra biển.

Nỗ lực khắc phục tình trạng cửa biển bị bồi lấp

Giải quyết tình trạng bồi lấp cửa biển ở miền trung không chỉ là nạo vét, khơi thông luồng lạch mà phải đặt trong tổng thể quy hoạch phát triển bền vững kinh tế biển, gắn với thực hiện Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam và quy hoạch các tỉnh, thành phố miền trung.

Hoạt động ngoại khóa dâng hương - báo công tại Nhà thờ Anh hùng liệt sĩ Vũ Phi Trừ được tổ chức trang trọng.

Khơi dậy truyền thống yêu nước trong thế hệ trẻ

Trong không khí trang nghiêm, xúc động, Liên đội Trường tiểu học Quảng Khê (xã Quảng Chính, tỉnh Thanh Hóa) đã tổ chức hoạt động tham quan, dâng hương và báo công tại Nhà thờ Anh hùng, liệt sĩ Vũ Phi Trừ - người con ưu tú của quê hương đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.