Tri ân người mở cõi

Ngôi trường tiểu học Ái Tử, từ năm học 2025-2026, được mang một tên gọi mới khiến nhiều người cảm thấy ấm lòng: Trường tiểu học Nguyễn Hoàng, thuộc xã Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị.

Một tiết mục trong chương trình chính luận nghệ thuật “Theo dấu chân người mở cõi”.
Một tiết mục trong chương trình chính luận nghệ thuật “Theo dấu chân người mở cõi”.

Đây là hành động tri ân ý nghĩa nhân Kỷ niệm 500 năm Ngày sinh chúa Nguyễn Hoàng (28/8/1525- 28/8/2025), người có công lao to lớn, mở đầu hành trình đưa lãnh thổ Việt Nam thêm rộng lớn như hôm nay, bắt đầu từ vùng đất Ái Tử.

Cô giáo Bùi Thị Hương Lam, Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Hoàng cho biết, mới đây, vào ngày khai giảng, nhà trường đã khắc họa lại lịch sử của dân tộc Việt Nam thế kỷ 16 để học sinh hiểu sâu sắc hơn nguồn cội tên gọi Nguyễn Hoàng mà nhà trường vinh dự được mang tên. Trường hiện có hơn 700 học sinh từ lớp 1 đến lớp 5 đang theo học.

Theo sử sách ghi lại, mùa đông năm Mậu Ngọ 1558, Vua Lê Anh Tông cử Đoan Quận công Nguyễn Hoàng vào trấn thủ đất Thuận Hóa. Ông cùng Thái sư Nguyễn Ư Dĩ và hơn 1.000 binh lính giong buồm từ Thanh Hóa vào Thuận Hóa, đặt chân lên vùng đất Ái Tử bắt đầu xây dựng cơ đồ, nay là hai xã Ái Tử và Triệu Phong.

Trong thử thách cam go, nhờ tài đức và trí lực, Đoan Quận công Nguyễn Hoàng đã xây dựng được quân đội, tổ chức hệ thống phòng thủ, phát triển xã hội, mở mang bờ cõi về phía nam, biến Thuận Hóa từ vùng đất nghèo khó, trở thành trù phú, là đô hội lớn không chỉ ở đàng Trong; Ái Tử và Thuận Hóa còn là trọng điểm trên con đường thương mại đông tây thời bấy giờ.

Nhân dân xưng tụng ông là chúa Tiên với niềm tôn kính về một đấng minh quân thông tuệ, luôn cứu giúp dân chúng như các vị Tiên Phật trong thần thoại. Người dân tỉnh Quảng Trị (cũ), cho đến hôm nay, vẫn thường gọi Nguyễn Hoàng là chúa Tiên.

Việc tri ân chúa Nguyễn Hoàng được tỉnh Quảng Trị triển khai thực hiện từ hàng chục năm trước. Tại Đông Hà, con đường mang tên Nguyễn Hoàng nằm trên địa bàn phường Nam Đông Hà, nối từ Quốc lộ 1 chạy về gần đến xã Triệu Độ, có chiều rộng hơn 10m, dài khoảng 3 km, kết nối trung tâm Đông Hà và vùng trọng điểm Triệu Phong.

Tại huyện Triệu Phong (cũ) cũng có con đường mang tên Nguyễn Hoàng đi qua trung tâm thị trấn Ái Tử, trên con đường này có nhiều trường học, đơn vị, cơ quan hoạt động.

Năm 2013, nhân tưởng niệm 400 năm Ngày chúa Nguyễn Hoàng từ trần, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học “Quảng Trị - đất dựng nghiệp của chúa Nguyễn”.

Kỷ yếu hội thảo được Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Phan Huy Lê và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Bang đồng chủ biên có tên gọi “Nguyễn Hoàng - Người mở cõi” được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ấn hành đón nhận nhiều khen ngợi của các nhà nghiên cứu và nhân dân.

Năm 2024, Hội thảo khoa học “Hệ thống di tích chúa Nguyễn tại huyện Triệu Phong- Những giá trị lịch sử, văn hóa và định hướng bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di sản” được Ủy ban nhân dân huyện Triệu Phong phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị tổ chức thành công nhiều mặt.

Cả hai hội thảo này đều khẳng định những giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học quan trọng, cũng như tầm vóc, vai trò, vị trí của các địa điểm liên quan dinh chúa Nguyễn trên đất Triệu Phong đối với sự nghiệp của các chúa Nguyễn ở đàng Trong.

Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Quang Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho biết: “Chúa Nguyễn Hoàng đã đặt nền móng cho việc phát triển vùng đất phía nam và cả vương triều Nguyễn, tăng tốc mở rộng lãnh thổ về phương nam, bắt đầu từ Ái Tử của Quảng Trị. Đóng góp của chúa Nguyễn Hoàng trong tiến trình lịch sử phát triển của dân tộc Việt Nam là vô cùng to lớn”.

Chúa đã đặt nền móng thực thi chủ quyền biển đảo Hoàng Sa, cù lao Chàm, Lý Sơn; tiên phong mở cảng Cửa Việt giao thương với Nhật Bản; thông qua cửa khẩu Lao Bảo để buôn bán với Lào cùng các cộng đồng dân tộc phía tây qua chợ phiên Cam Lộ.

Tiêu biểu, chúa thu dụng vũ khí, quân dụng của tàu phương Tây bị đắm tại quần đảo Hoàng Sa về trang bị tại Dinh Cát để các vị chúa kế vị có đủ tiềm lực quân sự bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Triệu Phong Ðặng Sỹ Dũng cho biết, Quảng Trị từng vinh dự là trung tâm của xứ đàng Trong suốt 68 năm (1558-1626). Năm 1613, chúa Nguyễn Hoàng qua đời, chúa Nguyễn Phúc Nguyên kế vị. Đến năm 1626, chúa chuyển dinh phủ vào vùng Phước Yên, nay thuộc thành phố Huế.

Trong 68 năm đóng đô ở đất Triệu Phong, các dinh phủ của chúa Nguyễn từ dinh Ái Tử, Trà Bát đến dinh Cát có ý nghĩa lớn trong tiến trình phát triển của dân tộc Việt Nam. Vì ý nghĩa to lớn nêu trên, năm 2018, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử quốc gia các địa điểm liên quan đến dinh chúa Nguyễn trên đất Triệu Phong, thuộc loại hình di tích lịch sử - khảo cổ.

Theo đồng chí Đặng Sỹ Dũng, đồ án quy hoạch “Các địa điểm liên quan đến dinh chúa Nguyễn (1558-1626) tại huyện Triệu Phong” đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị phê duyệt có quy mô 33,35 ha, trong đó khu vực bảo vệ di tích là 9,45 ha; tất cả có 10 di tích, địa điểm di tích và 4 công trình đề nghị xếp hạng bổ sung thuộc hai xã Ái Tử và Triệu Phong.

Hiện tại hai xã này đang xây dựng lộ trình đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi các điểm liên quan di tích dinh chúa Nguyễn. Phương án lâu dài sẽ phối hợp các sở, ngành liên quan đề xuất đưa vào nguồn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026- 2030 của tỉnh để tiếp tục đầu tư các hạng mục theo đồ án để vùng đất cựu dinh xưa luôn xứng đáng là nơi mở đầu cho hành trình vươn xa của đất nước.

Kết thúc sự kiện Kỷ niệm 500 năm Ngày sinh chúa Nguyễn Hoàng, Ủy ban nhân dân xã Triệu Phong phối hợp với Báo và Phát thanh truyền hình Quảng Trị tổ chức chương trình chính luận nghệ thuật “Theo dấu chân người mở cõi” vào tối 10/9 thu hút nhiều nhà nghiên cứu từ Trung ương đến địa phương, lãnh đạo tỉnh và nhân dân tham dự.

Có thể bạn quan tâm

Tại chương trình "Văn hóa Islam và kỹ năng tiếp khách Hồi giáo và Dịch vụ du lịch thân thiện với người Hồi giáo tại Huế”.

Huế từng bước xây dựng nền tảng để đón dòng khách du lịch Halal

Huế đang từng bước mở cánh cửa vào thị trường du lịch Halal trị giá hàng trăm tỷ USD bằng việc nghiên cứu và đào tạo về du lịch Halal, chuẩn bị những nền tảng quan trọng: kiến thức, kỹ năng và tư duy phục vụ của doanh nghiệp du lịch, nâng cao chất lượng điểm đến, xây dựng hệ sinh thái dịch vụ thân thiện với người Hồi giáo.

Công an xét hỏi đối tượng Lê Thị Hồng.

Thanh Hóa: Khởi tố 9 bị can làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức, mua bán trái phép hóa đơn

Ngày 16/7, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh vừa khởi tố vụ án, khởi tố 9 bị can về các tội "Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức" và "Mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước" theo quy định tại Điều 341 và Điều 203 Bộ luật Hình sự.

Thượng tướng Bế Xuân Trường, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam và các đại biểu thắp hương tại phần mộ các liệt sĩ ở Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc tế Việt-Lào.

Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam tri ân các Anh hùng liệt sĩ tại Nghệ An

Sáng 16/7, đoàn công tác Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam do Thượng tướng Bế Xuân Trường, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam làm Trưởng đoàn tổ chức dâng hương, tri ân các Anh hùng liệt sĩ và tặng quà các gia đình chính sách trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì buổi làm việc của Đoàn công tác Chính phủ với lãnh đạo thành phố Huế về tình hình thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hơn 10%.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu: Huế phải biến lợi thế thành kết quả, tạo động lực tăng trưởng thực chất

“Huế có nhiều lợi thế đặc biệt như hệ thống di sản văn hóa thế giới, Khu kinh tế Chân Mây-Lăng Cô, cảng biển nước sâu, sân bay quốc tế Phú Bài, Đại học Huế cùng nhiều cơ chế, chính sách đặc thù. Điều quan trọng là phải biến những lợi thế đó thành sản phẩm, việc làm, nguồn thu ngân sách và động lực tăng trưởng thực chất”.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu kiểm tra tiến độ thi công trên công trường Trường phổ thông nội trú liên cấp tại A Lưới 4.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu kiểm tra các dự án Trường phổ thông nội trú liên cấp tại Huế

Với tổng vốn đầu tư hơn 418 tỷ đồng, 2 dự án Trường phổ thông nội trú liên cấp tại A Lưới 3 và A Lưới 4 là những công trình giáo dục trọng điểm của Huế, hiện giá trị khối lượng đạt khoảng 72%-82%; sau khi hoàn thành, sẽ đáp ứng nhu cầu học tập, sinh hoạt cho hơn 2.400 học sinh, trong đó hàng trăm em nội trú tại trường.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú thăm, tặng quà Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú thăm và tặng quà Trung tâm điều dưỡng thương binh Nghệ An

Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026),  76 năm Ngày truyền thống lực lượng Thanh niên xung phong (15/7/1950-15/7/2026), sáng 15/7, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư và Đoàn công tác Trung ương đến thăm, tặng quà Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh Quảng Trị thực hiện nghi thức khởi công xây dựng nhà ở cho bà Nguyễn Thị Quyết, ở phường Bắc Gianh.

Quảng Trị xây mới và sửa chữa 3.520 căn nhà cho người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ và nạn nhân chất độc hóa học

Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026), sáng 15/7, tỉnh Quảng Trị tổ chức đồng loạt lễ khởi công xây dựng, sửa chữa 143/3.520 căn nhà tạm, nhà dột nát cho người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ và con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học. 

Đại diện cơ quan Công an thông tin thêm vụ buôn lậu tại buổi họp báo.

Thanh Hóa: Khởi tố thêm 4 bị can về tội "Buôn lậu" kim cương

Ngày 14/7, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, từ kết quả điều tra ban đầu Chuyên án 268V, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh phối hợp Công an Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục lần theo các mắt xích của đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia, làm rõ vai trò của từng đối tượng, củng cố tài liệu, chứng cứ để mở rộng vụ án.

Một dự án nhà ở xã hội tại phường Bình Trưng.

Bỏ đề xuất áp dụng quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư trong dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi

Tại dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi mới nhất, Điều 97, mục 1, Chương VII, dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi quy định về thời hạn sở hữu nhà chung cư. Thông tin này nhận được nhiều ý kiến góp ý nên đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn đã được đưa ra khỏi nội dung của dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi.

Các lực lượng nỗ lực chữa cháy xuyên đêm.

Xuyên đêm chữa cháy ở Thanh Hóa

Nỗ lực chữa cháy xuyên đêm, sang ngày 14/7, lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp Công an tỉnh Thanh Hóa đã dập tắt hoàn toàn vụ hỏa hoạn tại cơ sở sản xuất ở khu công nghiệp Tây Bắc Ga, phường Hàm Rồng.

Chung cư Nera Garden - nơi nhiều căn hộ được gắn tên “homestay” trên các ứng dụng đặt phòng.

Nhập nhằng tên gọi homestay

Cuối tuần, tôi đăng tin tìm phòng nghỉ trên các hội nhóm du lịch Huế. Chỉ ít phút sau, phần bình luận và tin nhắn riêng đã kín lời chào mời. Từ nhà dân, khách sạn mini, biệt thự (villa) đến căn hộ chung cư... tất cả đều tự giới thiệu là “homestay” với giá khá thấp.

Công nhân chăm sóc cây cà gai leo tại vùng canh tác dược liệu của Công ty An Xuân tại xã Hiếu Giang, tỉnh Quảng Trị.

Nâng cao giá trị sản phẩm OCOP

Sau nhiều năm triển khai Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP), Quảng Trị từng bước chuyển từ phát triển theo số lượng sang nâng cao chất lượng. Việc xây dựng vùng nguyên liệu, tổ chức lại sản xuất, đẩy mạnh chế biến, mở rộng thị trường đã tạo nền tảng vững chắc để các sản phẩm OCOP nâng cao giá trị và sức cạnh tranh.