Trao Giải thưởng văn học và Giải Nhà văn nữ ấn tượng năm 2022

Ngày 15/2, tại Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức lễ trao Giải thưởng Văn học và Giải Nhà văn nữ ấn tượng năm 2022.
Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều phát biểu.
Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều phát biểu.

Giải thưởng Văn học năm 2022 được trao cho 5 tác phẩm: Tiểu thuyết “Bửu Sơn Kỳ Hương” của Lý Lan (NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh); các tập thơ: “Ngàn bài thơ khác” của Trần Lê Khánh (NXB Hội Nhà văn) và “Bóng của ý nghĩ” của Nguyễn Bảo Chân (NXB Thế giới); Tiểu thuyết “Hiệp sĩ thánh chiến” do Nguyễn Hữu Dũng dịch từ tác phẩm của tác giả Ba Lan Henryk Sienkiewicz (NXB Văn học); Văn học thiếu nhi: tập truyện dài “Thung lũng Đồng Vang” của Trung Sỹ (NXB Trẻ). Điều đáng tiếc là lĩnh vực lý luận, phê bình không có tác phẩm nào đoạt giải.

Với giải thưởng năm 2022 , Hội Nhà văn Việt Nam đã nhận được 161 tác phẩm đề cử. Trong đó, văn xuôi chiếm 50 tác phẩm, thơ 61 tác phẩm, lý luận phê bình 14 công trình, văn học dịch 19 và văn học thiếu nhi là 17 tác phẩm. Như vậy, so với năm 2021, số lượng đề cử giảm khá nhiều (55 đầu tác phẩm), trong đó tập trung ở hai thể loại là thơ và văn xuôi. Hội đồng Sơ khảo các chuyên ngành đã đề cử lên Hội đồng Chung khảo 8 tác phẩm đạt số phiếu quá bán. Hội đồng Chung khảo dành hai ngày để đánh giá, phân tích, thảo luận kỹ lưỡng từng tác phẩm, sau đó bỏ phiếu quyết định chọn ra 5 tác phẩm để tôn vinh.

Các tác giả nhận Giải thưởng Văn học năm 2022.

Các tác giả nhận Giải thưởng Văn học năm 2022.

Tiểu thuyết “Bửu Sơn Kỳ Hương” của nhà văn Lý Lan đạt được số phiếu đồng thuận tuyệt đối của Hội đồng Chung khảo để trao giải ở hạng mục văn xuôi. Tác phẩm lấy bối cảnh Nam Bộ tại điểm giao nhau giữa hai thế kỷ 19 và 20, để làm nền chính. Đây là thời kỳ đầy những biến cố. Qua sự chìm nổi của một gia tộc người Hoa trong hành trình hòa nhập với số phận người bản địa, tác giả đã dựng lại một cách hết sức sống động không khí của vùng đất lục tỉnh trước sự biến đổi mang tính bước ngoặt lịch sử. Về nghệ thuật, tiểu thuyết chọn con đường tự sự với giọng trần thuật dồi dào khí lực, hào sảng, gần gũi trong một cấu trúc tự nhiên, làm bật lên cá tính, phong cách của con người và nét văn hóa đặc sắc vùng Nam Bộ.

Về thơ, “Bóng của ý nghĩ” được đánh giá là tập thơ tràn đầy sự chân thành của rung cảm và nhận thức, thể hiện qua những suy tư về vị thế và thân phận một cá nhân trong tương quan với thế giới chung quanh. Tác giả có ý thức trong việc tiết giảm cảm xúc, chọn lọc hình ảnh, ngôn ngữ và hướng tới trường liên tưởng rộng.

Ở khía cạnh khác, cả tập “Ngàn bài thơ khác”, tác giả Trần Lê Khánh cho thấy sự trăn trở với hình thức biểu đạt của mình. Tập thơ có lượng bài khá lớn, nhưng ít gây cảm giác nặng nề vì số câu chữ trong mỗi bài hết sức tiết giảm. Với tập thơ này, ở những bài thực sự nổi trội, người đọc có thể nhận ra cách tiếp cận, cách nghĩ, cách cảm mang một tinh thần, một mỹ cảm riêng biệt. Ưu điểm trong tập thơ hứa hẹn con đường tiến về phía trước của tác giả khá rộng mở.

Ở hạng mục văn học dịch, tác phẩm “Hiệp sĩ thánh chiến” của văn hào Henryk Sienkiewicz do dịch giả Nguyễn Hữu Dũng chuyển ngữ là công trình dịch có chất lượng, bám sát và lột tả được tinh thần của tác phẩm với ngôn ngữ tiếng Việt sinh động, trau chuốt. Bộ tiểu thuyết dựng lại thời kỳ lịch sử trong đó liên minh Ba Lan - Litva chống lại cuộc bành trướng của dòng tu Giáo đoàn Thánh chiến. Đây được coi là tiểu thuyết sử thi lớn nhất của văn học Ba Lan.

Thể loại văn học thiếu nhi, tác phẩm “Thung lũng Đồng Vang” được viết hết sức sinh động, trong trẻo về thiên nhiên, muông thú, cũng như những nét sinh hoạt văn hóa độc đáo của một vùng đất đan xen cộng đồng các dân tộc Việt Nam anh em. Văn phong của tác phẩm có duyên, nhẹ nhàng nhưng cũng giàu cảm xúc, không chỉ phù hợp với tâm lý tiếp nhận của bạn đọc trẻ mà chắc hẳn sẽ chinh phục được mọi lứa tuổi người đọc khác nhau.

Giải Nhà văn nữ ấn tượng năm 2022 được trao cho hai nhà văn Nguyễn Bích Lan (Hà Nội) và Nguyễn Thị Kim Hòa (Ninh Thuận). Hai nhà văn nữ đều có chung hoàn cảnh bị bệnh tật từ nhỏ, đều tự học và vươn lên trong nghịch cảnh và có nhiều đóng góp cho cộng đồng. Nhà văn Nguyễn Bích Lan đã có 52 đầu sách dịch, có 4 tác phẩm viết cho thiếu nhi. Chị đã nhận được giải thưởng dịch thuật của Hội nhà văn Việt Nam (2010) và giải sách quốc gia 2020. Đặc biệt hai năm qua, ngoài dịch và viết sách chị còn xây dựng được 5 tủ sách cho các địa điểm khó khăn tại Đắk Nông, tổ chức chương trình “đọc sách cho con” cho 30 gia đình, giới thiệu 45 đầu sách dành cho thanh niên...

Nhà văn Nguyễn Thị Kim Hòa đã xuất bản 14 đầu sách trong đó có 7 cuốn cho thiếu nhi và nhận được nhiều giải thưởng văn học (Giải Nhất Cuộc thi truyện ngắn Tạp chí Văn nghệ Quân đội năm 2013-2014; giải Nhất Cuộc vận động sáng tác Văn học thiếu nhi Việt Nam-Đan Mạch năm 2013-2015…). Chị được nhận được bằng khen của Thủ tướng chính phủ năm 2015 và được Tạp chí Forbes Việt Nam bình chọn là một trong 20 người phụ nữ Việt Nam truyền cảm hứng năm 2021. Hai nhà nữ là minh chứng cho ý chí không bao giờ gục ngã trước những thách thức của số phận và chính các chị mang đến cho chúng ta niềm tin yêu và những giá trị đích thực của cuộc sống.

Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều chia sẻ, văn bản nghệ thuật là những “đa văn bản”. Nhà văn sáng tạo nên, và còn đời sống của nó lại phụ thuộc ở bạn đọc. Năm nay, các Hội đồng đã làm việc nghiêm túc, có tranh luận, có ý kiến khác nhau nhưng cuối cùng đã suy nghĩ, quyết định bỏ phiếu để chọn ra tác phẩm xứng đáng một cách minh bạch. Điều đáng mừng là các tác phẩm đều hướng về ánh sáng, nhân tính, tốt đẹp... mang đến vẻ đẹp, sự phát hiện, giọng nói mới… để cùng khám phá, lan tỏa giá trị đời sống, như câu nói của người dân làng Chùa-một ngôi làng yêu thơ ca: “Cây đơm hoa bởi rễ mang hoa”.

Có thể bạn quan tâm

Trích từ một tác phẩm tham gia triển lãm.

Tranh màu nước và nghệ thuật hướng tới sự cân bằng

Triển lãm "Hơi thở màu nước" diễn ra tại Santea House, SBB Healthcare Premium, 199 Trường Chinh mang đến trải nghiệm khác biệt khi đưa hơn 80 tác phẩm của 9 họa sĩ vào không gian chăm sóc sức khỏe. Bên cạnh thưởng lãm, công chúng còn được lắng nghe, nhận diện cảm xúc và tìm lại sự cân bằng trong đời sống.

Không gian văn hóa làng trong đời sống đương đại. (Ảnh: NGỌC LIÊN)

Gắn phát triển với bảo tồn, phát huy giá trị không gian văn hóa làng Việt

Chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố theo Nghị quyết số 105/NQ-CP ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 210-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới, đang được triển khai rộng rãi tại nhiều địa phương.

Nhà thơ Lữ Mai giao lưu với các em học sinh Trường tiểu học Bình Minh.

Gieo bốn mùa yêu thương tới mầm non tương lai

Trong buổi sinh hoạt dưới cờ diễn ra vào tuần đầu tiên của tháng 5 tại Trường tiểu học Bình Minh (80 Thợ Nhuộm, Hà Nội), nhà thơ-nhà báo Lữ Mai đã mang đến những câu chuyện giản dị về thiên nhiên, khơi gợi tình yêu gia đình, cộng đồng và nuôi dưỡng sự tự tin, sáng tạo trong mỗi học sinh.

Thiết kế Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026. (Ảnh: Ban tổ chức DIFF 2026)

Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 sẽ có nhiều điểm mới về công nghệ trình diễn

Theo Ban tổ chức Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), với chủ đề “Da Nang-United Horizons-Những chân trời kết nối”, lần đầu tiên sân khấu DIFF có hệ vòm nâng hạ khổng lồ cùng tổ hợp ánh sáng-LED-laser đa tầng được đưa vào vận hành, hứa hẹn tạo nên những đại cảnh bùng nổ bên sông Hàn.

Quang cảnh khai mạc Lễ hội chùa Long Đọi Sơn năm 2026.

Ninh Bình: Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể quốc gia - Lễ hội chùa Long Đọi Sơn

Chùa Long Đọi Sơn tọa lạc trên núi Đọi linh thiêng, thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình. Ngôi chùa được xây dựng trên đỉnh núi Đọi, trong khuôn viên 2ha vườn rừng. Hằng năm, Lễ hội chùa Long Đọi Sơn được tổ chức từ ngày 18-21/3 âm lịch, với các nghi lễ truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao.

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.