Tôn vinh “báu vật nhân văn sống” trong bảo tồn văn hóa dân gian

Chiều 18/10, Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam phối hợp Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (Hà Nội) tổ chức Hội thảo khoa học “Những báu vật nhân văn sống với việc bảo tồn văn hóa, văn nghệ dân gian các dân tộc Việt Nam” và chương trình diễn xướng dân gian.

Trình diễn cồng chiêng và vũ điệu xoang.
Trình diễn cồng chiêng và vũ điệu xoang.

Sự kiện nhằm tôn vinh và quảng bá bốn loại hình di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu của Việt Nam đã được UNESCO ghi danh gồm: Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên, Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ, Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh và Dân ca Quan họ Bắc Ninh.

Đây là dịp khẳng định vai trò của cộng đồng, nghệ nhân và các nhà nghiên cứu trong gìn giữ, trao truyền, phát huy giá trị di sản đồng thời lan tỏa thông điệp chung tay bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc trong đời sống đương đại.

Tham dự hội thảo có các nhà nghiên cứu, nhà quản lý văn hóa cùng các nghệ nhân tiêu biểu đến từ các vùng miền trên cả nước.

Tại hội thảo, các ý kiến tập trung làm rõ những vấn đề về bảo tồn, truyền dạy và phát huy giá trị di sản trong bối cảnh hiện nay, đồng thời minh họa sinh động qua các tiết mục trình diễn dân gian. Không gian học thuật được thiết kế mở, kết hợp giữa nghiên cứu, trình diễn, giao lưu, giúp người tham dự cảm nhận tính “sống” của di sản qua hơi thở, nhịp điệu và tinh thần sáng tạo của cộng đồng.

ndo_br_tempimage1kwnpu-6697.jpg
Nghệ nhân ưu tú Hoàng Bá Ngọc, Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm Hà Tĩnh phát biểu tại hội thảo.

Chương trình diễn xướng dân gian diễn ra trong hai ngày, từ chiều 18 đến hết 19/10, mang đến cho công chúng một hành trình trải nghiệm đặc sắc qua các vùng di sản. Những làn điệu Quan họ, Ví, Giặm, Đờn ca tài tử cùng tiếng cồng chiêng và điệu xoang hòa quyện trong không gian đa sắc, tái hiện nét đặc trưng trong phong tục, ngôn ngữ và đời sống nghệ thuật của từng vùng đất. Khách tham quan, học sinh, sinh viên và các nhà nghiên cứu được giao lưu, trò chuyện trực tiếp với nghệ nhân, lắng nghe câu chuyện về nghề, về làng, về cách cộng đồng gìn giữ tinh hoa văn hóa qua nhiều thế hệ.

Tham gia chương trình diễn xướng dân gian có bốn đoàn nghệ nhân: Cồng chiêng và xoang - Câu lạc bộ Cồng chiêng Xơ đăng (Quảng Ngãi); Đờn ca tài tử - Câu lạc bộ Văn nghệ Đờn ca tài tử (Cà Mau); Dân ca Ví, Giặm - Chi hội Văn nghệ dân gian (Hà Tĩnh) và Dân ca Quan họ - Câu lạc bộ Quan họ cổ Tứ Hoa (Bắc Ninh).

Phát biểu tại hội thảo, giáo sư, tiến sĩ Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam cho biết: Hội thảo và chương trình diễn xướng lần này giới thiệu bốn loại hình nghệ thuật tiêu biểu như một minh chứng sinh động cho quá trình sưu tầm, nghiên cứu và truyền dạy mà Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam đã bền bỉ thực hiện trong nhiều năm qua. Sự kiện khẳng định vai trò của hội trong công tác phong tặng nghệ nhân dân gian, góp phần bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc Việt Nam đồng thời mở ra hướng khai thác giá trị văn hóa dân gian phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa và sáng tạo.

Trong khuôn khổ chương trình, đại diện Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam và Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam trao chứng nhận và bằng khen tặng các tập thể, cá nhân có đóng góp tích cực trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân gian.

Có thể bạn quan tâm

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.