Tối đa hóa giá trị sử dụng đất nông nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp

​Cùng dự có các Phó Thủ tướng Chính phủ: Phạm Gia Túc, Hồ Quốc Dũng và Nguyễn Văn Thắng; lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương.

Trọng tâm cuộc làm việc tập trung vào việc thảo luận, đề ra các giải pháp để bộ, ngành nông nghiệp và môi trường thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2 về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, tài chính quốc gia giai đoạn 2026-2030 gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số”.

Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc làm việc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường là một trong những bộ có vị trí, vai trò rất quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội. Ngành nắm giữ nguồn lực rất lớn đối với sự phát triển, nhất là về đất đai, rừng, khoáng sản... Thời gian qua, mặc dù gặp rất nhiều khó khăn nhưng ngành nông nghiệp và môi trường đã quyết tâm, nỗ lực hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, đóng góp tích cực vào thành tựu chung của cả nước.

Kết luận cuộc làm việc, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá ngành nông nghiệp và môi trường có tính chất đa ngành, đa lĩnh vực (18 lĩnh vực khác nhau), phạm vi rộng, yêu cầu rất cao, nhiều vấn đề nóng liên quan đời sống người dân; rất quan trọng đối với tạo việc làm, ổn định đời sống người dân, phát triển kinh tế-xã hội đất nước, nhất là với mục tiêu tăng trưởng 2 con số; ngành nông nghiệp đóng vai trò là trụ đỡ của nền kinh tế, bảo đảm an ninh lương thực, nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, ổn định xã hội.

Thủ tướng ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực và kết quả của Bộ, ngành nông nghiệp và môi trường thời gian qua, đặc biệt biểu dương Bộ đã tập trung, gương mẫu, đi đầu trong đột phá hoàn thiện thể chế, nghiêm túc tuân thủ chỉ đạo của Thường trực Chính phủ về cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh theo Kết luận 18 của Trung ương, là một trong 3 bộ được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ biểu dương.

Thủ tướng nêu rõ, đây là một trong những giải pháp nhanh nhất, ngắn nhất để hoàn thiện thể chế, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, giảm chi phí và thời gian tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, tác động trực tiếp ngay tới tăng trưởng và củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp; quá trình này là liên tục, nếu cuộc sống đòi hỏi thì phải tiếp tục triển khai.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ, ngành nông nghiệp và môi trường còn có những khó khăn, vướng mắc, tồn tại cần tháo gỡ, giải quyết triệt để liên quan huy động, giải phóng nguồn lực đất đai, tài nguyên, rừng… cho phát triển; tiếp tục rà soát, cắt giảm, phân cấp về thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; tình trạng ô nhiễm môi trường không khí ở các đô thị, môi trường nước một số lưu vực sông, các làng nghề; tiến độ thực hiện và giải ngân của chương trình mục tiêu quốc gia…

Trong bối cảnh trong nước và quốc tế với nhiều biến động như hiện nay, ngành nông nghiệp và môi trường đối mặt với nhiều thách thức; trong đó, biến đổi khí hậu cực đoan và thiên tai là một trong những thách thức lớn nhất và trực tiếp nhất đối với sản xuất nông nghiệp, an ninh lương thực, thu nhập của người dân, nhất là người nghèo; cần giải pháp thích ứng phù hợp để phát triển ổn định, bền vững.

Cùng với đó là rào cản xanh và tiêu chuẩn quốc tế khắt khe; hạn chế về nguồn lực và hạ tầng công nghệ, nhân lực, đòi hỏi cấp bách chuyển đổi mô hình sản xuất để không bị mất lợi thế cạnh tranh và giảm thiểu những tác động tiêu cực. Tình hình thay đổi rất nhanh, đòi hỏi phải thích ứng nhanh, thay đổi tư duy, phương pháp làm việc, tham mưu, hoạch định và phản ứng chính sách, Thủ tướng nêu rõ.

Để thực hiện mục tiêu rất cao của năm 2026 và cả nhiệm kỳ, trong đó có mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Thủ tướng Chính phủ thống nhất với các nhiệm vụ trọng tâm đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định và đề nghị toàn ngành tập trung một số nhóm nhiệm vụ, giải pháp với quyết tâm cao nhất.

Theo đó, tập trung xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, toàn diện; khẩn trương rà soát, hoàn thiện và ban hành quy chế làm việc, tăng cường thẩm quyền và trách nhiệm của người đứng đầu.

Nghiên cứu kỹ lưỡng, khẩn trương cụ thể hóa và tổ chức thực hiện kịp thời Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận 18 của Trung ương, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, Nghị quyết của Quốc hội, Chương trình hành động của Chính phủ; giao chỉ tiêu, đầu việc, thời hạn hoàn thành cụ thể, gắn kết quả thực hiện với trách nhiệm cá nhân, tổ chức. Ngay trong tuần này, phải hoàn thành ngay hướng dẫn thực hiện phân bổ vốn cho các dự án đầu tư công theo kết quả đầu ra, gắn với hạch toán kinh tế-xã hội và đánh giá hiệu quả đầu tư theo quy định.

Về các nhiệm vụ phải hoàn thành trong tháng 5/2026, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương báo cáo Đảng ủy Chính phủ 2 Đề án: Quản lý, sử dụng tín chỉ carbon phục vụ phát triển bền vững kinh tế-xã hội, bảo đảm an ninh quốc gia và tổng kết Nghị quyết 24-NQ/TW của Trung ương Đảng khóa XI về biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường; trình Chính phủ Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường (trình đồng thời các dự thảo văn bản quy định chi tiết thi hành); hoàn thành và đôn đốc các bộ, cơ quan hoàn thành các văn bản hướng dẫn, đẩy mạnh phân cấp cho địa phương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Trong quý II/2026, khẩn trương hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia (ngay sau khi cấp có thẩm quyền có ý kiến về chủ trương điều chỉnh); tập trung số hóa và làm sạch hệ thống dữ liệu đất đai trên toàn quốc; lập, điều chỉnh, phê duyệt các quy hoạch ngành, lĩnh vực theo thẩm quyền; phối hợp với Bộ Xây dựng thiết lập cơ chế xử lý đất bỏ hoang, thu hồi các dự án không triển khai theo cam kết; hoàn thiện pháp luật về quản lý đất hiếm; hoàn thiện hệ thống các quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia, định mức kinh tế kỹ thuật.

Trong quý III/2026, tập trung nghiên cứu tổng kết thực hiện Nghị quyết 18-NQ/TW về đất đai và sửa đổi Luật Đất đai; xây dựng chương trình tối đa hóa giá trị sử dụng đất nông nghiệp; hoàn thiện cơ chế, chính sách ưu đãi đủ mạnh khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, phát triển thị trường phụ phẩm trong lĩnh vực nông nghiệp.

Cùng với đó, khẩn trương hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành Nghị định hướng dẫn thực hiện Nghị quyết của Quốc hội tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, đất đai tồn đọng, kéo dài; phối hợp Bộ Tài chính trong đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc thực hiện.

Thủ tướng yêu cầu Bộ phối hợp các cơ quan tiếp tục rà soát, hoàn thiện tổ chức, bộ máy theo hướng tinh gọn nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của Bộ, bảo đảm “một việc - một cơ quan, một đầu mối chủ trì, chịu trách nhiệm”; đẩy mạnh phân cấp quản lý cho địa phương, trong đó có quản lý các vườn quốc gia.

Tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật đồng bộ, giải phóng sức sản xuất, huy động nguồn lực, tạo động lực mới cho phát triển, trong đó khẩn trương rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn trong lĩnh vực đất đai, môi trường, khoáng sản… (nghiên cứu sửa đổi Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo...).

Nghiên cứu đổi mới căn bản chính sách về hạn mức đất lúa theo hướng chuyển từ quy định cung ứng về diện tích tối thiểu sang quy định linh hoạt chuyển đổi đất trồng lúa kém hiệu quả; gắn với quản lý chặt chẽ việc chuyển đổi, tránh tùy tiện và khi cần thiết có thể trở lại trồng lúa ngay để bảo đảm an ninh lương thực.

Về chính sách, Thủ tướng cho rằng trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường hiện có nhiều nghị định, quyết định ban hành các cơ chế, chính sách hỗ trợ, khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn ở từng lĩnh vực khác nhau (thủy sản, chăn nuôi, trồng trọt, thủy lợi...), nhưng nhiều chính sách không rõ nguồn lực thực hiện, chưa đi vào cuộc sống. Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, địa phương rà soát các cơ chế, chính sách, lựa chọn một số chính sách thực sự cần thiết để tổng hợp ban hành 1 Nghị định chung về chính sách hỗ trợ, khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, bảo đảm phù hợp, sát thực tế, khả thi.

Thủ tướng yêu cầu Bộ chủ động chỉ đạo sản xuất nông nghiệp, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, ổn định đời sống người dân trong mọi tình huống. Theo dõi sát tình hình quốc tế và trong nước, dự báo, xây dựng, hoàn thiện các kịch bản tăng trưởng (sản xuất, xuất khẩu), giải pháp ứng phó của ngành trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp, khó lường như hiện nay; phối hợp với Bộ Công thương, Bộ Ngoại giao bám sát yêu cầu, tiêu chuẩn của các nước đối tác để tham mưu, hướng dẫn các địa phương thay đổi quy trình sản xuất phù hợp và đàm phán thuế quan, các hiệp định FTA, mở rộng các thị trường mới…

Tiếp tục tập trung cơ cấu lại ngành nông nghiệp; đẩy mạnh chuyển đổi số, tái cấu trúc quy trình thủ tục hành chính; phát triển các công nghệ lõi, công nghệ chiến lược phục vụ sản xuất nông nghiệp với sự tham gia của Nhà nước, viện trường, doanh nghiệp, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số để nâng cao năng suất, chất lượng; sản xuất hàng hóa quy mô lớn theo chuỗi giá trị, gắn với xây dựng thương hiệu sản phẩm, truy xuất nguồn gốc hàng hóa, phát triển vùng nguyên liệu...

Thủ tướng cũng yêu cầu tập trung triển khai hiệu quả các nhiệm vụ thường xuyên khác thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ, đặc biệt là chống khai thác IUU; chủ động, kịp thời chỉ đạo công tác phòng cháy, chữa cháy rừng, phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, chủ động phòng ngừa dịch bệnh; phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế trong chuyển đổi năng lượng công bằng và bảo đảm đủ nguồn điện cho phát triển; bảo đảm an ninh nguồn nước, an toàn hồ đập và ngăn chặn suy giảm tài nguyên nước; chỉ đạo, hướng dẫn xử lý cơ bản tình trạng ô nhiễm không khí, ngập úng tại một số thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh … và cải thiện tình hình ô nhiễm môi trường tại các đô thị, cụm công nghiệp, làng nghề.