Khi quyền đi liền với trách nhiệm
Dự án giải phóng mặt bằng đường Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục, được xem như một phép thử điển hình cho năng lực tổ chức và điều hành. Với chiều dài 2,2 km, tổng mức đầu tư hơn 7.200 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư chiếm trên 6.000 tỷ đồng. Dự án kéo dài gần một thập kỷ nhưng mới giải phóng được gần 40% mặt bằng, cho thấy khâu tổ chức thực hiện còn nhiều vướng mắc. Không dừng ở một dự án giao thông, đây là bài toán tổ chức thực hiện chủ trương của Đảng trong bối cảnh lợi ích đan xen, liên quan trực tiếp đến hàng nghìn hộ dân.
Bước chuyển quan trọng xuất hiện khi Thành ủy Hà Nội xác định xử lý các điểm nghẽn không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà là thước đo năng lực hành động của một bộ máy đã tinh gọn. Ngày 27/11/2025, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc trực tiếp làm việc với các phường liên quan, ấn định mốc hoàn thành vào ngày 15/12/2025, đồng thời làm rõ trách nhiệm, gắn tiến độ với vai trò người đứng đầu. Từ đây, một phương thức thực hiện mới được hình thành: Thành ủy thống nhất chủ trương, siết chặt kỷ luật; chính quyền chủ động điều phối nguồn lực, ban hành chính sách hỗ trợ; phường chịu trách nhiệm đến từng trường hợp cụ thể; Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể vào cuộc vận động, tạo đồng thuận trong nhân dân. Chỉ sau 20 ngày, toàn bộ mặt bằng được bàn giao đúng hạn, phần lớn hộ dân tự nguyện di dời. Anh Nguyễn Hồng Sơn, người thường xuyên đi lại trên tuyến Đê La Thành, chia sẻ: “Trước đây tuyến đường khói bụi, ùn tắc kéo dài. Nay thi công rất quyết liệt, tiến độ rõ ràng, không khí thay đổi hẳn. Người dân phấn khởi, kỳ vọng sớm có đường mới, cải thiện chất lượng sống”.
Từ kinh nghiệm tuyến Hoàng Cầu - Voi Phục, Hà Nội tạo đột phá tháo gỡ các nút thắt hạ tầng kéo dài nhiều năm như đường vành đai, khu đô thị thể thao Olympic, các cầu bắc qua sông, trục đại lộ cảnh quan sông Hồng… cho thấy hiệu quả của bộ máy mới trong xử lý việc khó. Cùng với đó, phân cấp, ủy quyền thể hiện rõ ở những việc gắn chặt đời sống dân sinh. Hiện các thủ tục hành chính, đất đai đã được giải quyết ngay tại cơ sở, rút ngắn thời gian, giảm chi phí xã hội.
Lấy chuyển đổi số làm nền tảng điều hành
Ngày 1/7/2025, chính quyền địa phương hai cấp Hà Nội chính thức vận hành, giảm từ 526 xuống 126 xã, phường; điều động hơn 5.200 cán bộ, công chức, viên chức, bảo đảm hoạt động thông suốt. Đáng chú ý, chuyển đổi số trở thành trục điều hành chủ đạo, giúp bộ máy vận hành hiệu quả, gần dân hơn.
Tại xã Ứng Hòa, sau sáp nhập, số hồ sơ tăng nhanh lên 350-500 lượt/ngày nhưng nhờ hệ thống điện tử liên thông, cập nhật theo thời gian thực nên mọi quy trình vận hành thông suốt. Ông Tạ Văn Chính, thôn Trạch Xá, chia sẻ: “Trước đây tôi phải đi lại nhiều lần mới hoàn thành được một thủ tục hành chính. Nay chỉ cần ra xã là có thể tra cứu tiến độ rõ ràng”.
Bí thư Đảng ủy xã Ứng Hòa Nguyễn Văn Lâm cho rằng: “Chuyển đổi số chỉ hiệu quả khi đi cùng phân quyền thực chất. Nếu còn tư duy chờ cấp trên, phần mềm cũng trở nên vô nghĩa”.
Tinh gọn nhưng phải gần dân hơn! Nhiều địa phương đã chủ động xây dựng mạng lưới cán bộ tổ dân phố, đoàn viên, tình nguyện viên, công an khu vực… đến hỗ trợ người cao tuổi, người yếu thế tiếp cận dịch vụ công trực tuyến. Phó Chủ tịch UBND xã Bình Minh Nguyễn Đăng Việt nhận định: “Bộ máy gọn nhưng khối lượng công việc tăng lên rất nhiều. Đẩy mạnh chuyển đổi số đã giúp giải bài toán hoàn thành khối lượng công việc nhiều hơn nhưng sâu sát với đời sống hơn”.
Theo Sở Thông tin và Truyền thông, số hóa của Hà Nội không chỉ dừng ở xử lý thủ tục, mà còn kết nối dữ liệu, chuẩn hóa quy trình. Hiện thành phố cung cấp 767 thủ tục trực tuyến, giúp xử lý hàng triệu hồ sơ, giảm khoảng 40% sai sót và tăng 35% tốc độ giải quyết. Đặc biệt, Hà Nội cũng là địa phương tiên phong ứng dụng camera AI nâng cao hiệu quả quản trị đô thị.
Ông Nguyễn Xuân Lưỡng, Phó Giám đốc Sở Nội vụ cho biết, thành phố đã triển khai mô hình trung tâm một cấp, với 30 chi nhánh cùng 126 điểm cơ sở và các trạm y tế trực thuộc UBND xã. Trên nền tảng đó, chuyển đổi số giúp quy trình tiếp tục được đơn giản, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công.
Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò đảng bộ tiên phong trong chuyển đổi số, với hơn 460 nghìn đảng viên đăng ký tài khoản trực tuyến thực hiện thủ tục nội bộ. Song song với số hóa, công tác kiểm tra, giám sát được đặt ở vị trí trọng yếu. Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Hà Nội Đỗ Anh Tuấn cho biết, Ban Thường vụ Thành ủy đã triển khai 20 cuộc giám sát trực tiếp tại các xã, phường, tập trung vào phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính. Bên cạnh đó, vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cũng được tăng cường để nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền số, bảo đảm phục vụ nhân dân đi vào thực chất.
Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ là cơ cấu tổ chức mà còn là nền tảng cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền và nâng cao năng lực phục vụ cơ sở. Mọi quyết định đều phải triển khai nhanh chóng, hiệu quả, minh bạch, hướng tới kết quả thực chất cho người dân”.
Bí thư Thành ủy Hà Nội NGUYỄN DUY NGỌC khẳng định.
Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo
Dù có những bước khởi đầu tích cực, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Hà Nội vẫn đặt ra không ít thách thức. Theo PGS, TS Ngô Thành Can, Giảng viên cao cấp Học viện Hành chính và Quản trị công, bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn nhiều “điểm nghẽn” cần sớm tháo gỡ, như phân cấp phân quyền chưa thật sự đồng bộ, chất lượng nguồn nhân lực chưa theo kịp yêu cầu mới, một bộ phận người dân còn lúng túng khi tiếp cận dịch vụ trực tuyến, cùng với đó là hạ tầng số và phần mềm quản lý chưa được hoàn thiện.
Nhận diện rõ khó khăn, Thành ủy đã chỉ đạo UBND thành phố rà soát toàn diện việc phân quyền, bảo đảm nguyên tắc “một việc - một đầu mối - một trách nhiệm”. Cùng với đó, 126 trụ sở xã, phường mới được đầu tư đồng bộ, tạo nền tảng để chính quyền địa phương 2 cấp vận hành ổn định, thông suốt. Các lớp “Bình dân học vụ số”, bản đồ số iHanoi được triển khai nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận, sử dụng dịch vụ công trực tuyến thuận lợi hơn. Đội ngũ cán bộ cấp xã được đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số, quản lý hành chính và tiếp dân, quyết định chất lượng phục vụ ở cơ sở.
Với yêu cầu bám sát cơ sở, xử lý kịp thời vướng mắc, Ban Thường vụ Thành ủy đã thành lập các ban chỉ đạo, tổ công tác chuyên trách, đồng thời quán triệt phương thức lãnh đạo theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ kết quả”. Trên nền tảng đó, Thành ủy giữ vai trò “nhạc trưởng”, bảo đảm quy hoạch được hiện thực hóa, nghị quyết được chuyển thành hành động. Từ cách làm quyết liệt và nhất quán ấy, Hà Nội đang từng bước xây dựng chính quyền phục vụ thực chất, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả.
