"Tiết học Gen Z" - nơi kiến thức pháp luật gần gũi qua từng trải nghiệm

Sáng 22/4, chương trình tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật "Bản lĩnh Gen Z: Tự hào Hà Nội-Sống chuẩn an toàn" diễn ra với mục tiêu tiếp cận trực tiếp tới hơn 1,3 triệu học sinh, cán bộ, giáo viên tại 100% các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông trên toàn địa bàn thành phố.

Trong đó, 4 điểm cầu chính được kết nối trực tuyến: Trường trung học cơ sở Trần Duy Hưng, Trường trung học cơ sở Nguyễn Văn Huyên, Trường trung học phổ thông Mỹ Đình, Trường trung học cơ sở và trung học phổ thông Mari Curie.

Hiểu luật để tự giác chấp hành pháp luật

Đây là chương trình do Công an thành phố Hà Nội thực hiện theo Kế hoạch số 02/KH-BCĐ của Ban Chỉ đạo thực hiện phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc thành phố Hà Nội, giao Phòng Tham mưu tham mưu tổ chức.

Chương trình nhằm trang bị kỹ năng sống chuẩn: Cách nói không với ma túy, nhận diện ma túy núp bóng, thuốc lá điện tử, văn hóa giao thông, bí kíp ứng xử với bạo lực học đường và “né” bẫy trên không gian mạng.

Bên cạnh đó, chương trình còn nhằm đổi mới nội dung, đa dạng hóa các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và các hình thức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật mới... tạo sự lan tỏa, khơi dậy tình yêu và khát vọng phát triển, xây dựng Thủ đô "Văn hiến-Văn minh-Hiện đại".

Phát biểu tại chương trình, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Giám đốc Công an Hà Nội ân cần chia sẻ với các em học sinh: Kỷ nguyên số mang đến cơ hội, nhưng cũng mang đến cạm bẫy - từ bạo lực học đường, lừa đảo mạng, cho đến ma túy, thuốc lá điện tử. Bảo vệ các cháu không chỉ để các cháu "biết luật", mà phải tiến tới "hiểu luật" và 'tự giác chấp hành pháp luật".

Nhắn nhủ với các thế hệ tương lai của thành phố anh hùng, Giám đốc Công an Hà Nội nhấn mạnh: Tri thức là sức mạnh, đạo đức là nền tảng và pháp luật chính là hành lang bảo vệ các cháu trên mọi chặng đường phát triển.

Chương trình sẽ đổi mới triệt để cách tuyên truyền, biến quy định pháp lý thành kỹ năng sống cụ thể; xây dựng thế trận an ninh học đường với nhà trường, gia đình và xã hội đồng hành; và kiên quyết xử lý mọi hành vi vi phạm ảnh hưởng đến môi trường học đường.

Tại chương trình đã ra mắt các mô hình "Tiết học Gen Z" (tiết học trực tuyến tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật dành cho học sinh); "Trường học văn minh-Cộng đồng gắn kết"; "Trường học không ma túy". Các nội dung trong mỗi mô hình được xây dựng sinh động, gần gũi với đời sống.

Có thể thấy, một “tiết học” không bảng đen phấn trắng nhưng lại giàu cảm xúc và tính tương tác. Những nội dung tưởng chừng khô khan như pháp luật, phòng chống tệ nạn xã hội, phòng chống ma túy, thuốc lá điện tử học đường được “thổi hồn” bằng hình thức thể hiện sáng tạo, gần gũi.

Chứng kiến học sinh của mình hào hứng tham gia chương trình với tinh thần chủ động, tích cực, thầy Nguyễn Ngọc Phúc, Phó Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở Trần Duy Hưng cho rằng, việc chuyển từ “truyền đạt” khi học sinh chỉ nghe-ghi nhớ, chuyển sang hình thức “trải nghiệm” được tham gia, được cảm nhận, từ “biết” sang “hiểu và biết cách hành động”, giúp các em rèn kỹ năng thực tế, biết cách từ chối, biết xử lý các tình huống khi bị bạn bè rủ rê qua các tình huống cụ thể, thay vì chỉ nghe hướng dẫn chung chung.

Mô hình trải nghiệm còn tạo sự hứng thú và ghi nhớ lâu dài khi các em thấy “liên quan đến mình”, được tham gia trải nghiệm, thông điệp sẽ được ghi nhớ bền hơn.

Việc ra mắt các mô hình “Trường học an toàn-Cộng đồng gắn kết” và “Trường học không ma túy” cũng nhận được sự quan tâm, hưởng ứng của đông đảo học sinh.

Chương trình càng hấp dẫn lứa tuổi học trò hơn khi có sự góp mặt của nhiều gương mặt nghệ sĩ tên tuổi như: Nghệ sĩ Ưu tú Thái Sơn, ca sĩ Nguyễn Trần Trung Quân, ca sĩ Erik, diễn viên Trung ruồi, diễn viên Thanh Hương.

Ca sĩ Erik chia sẻ: “Tiết học Gen Z" là một hình thức giáo dục sáng tạo, giúp các bạn trẻ tiếp cận kiến thức pháp luật và kỹ năng sống một cách gần gũi, dễ hiểu hơn. Thông qua âm nhạc, tiểu phẩm và sự tương tác, thông điệp về phòng, chống ma túy, tệ nạn xã hội hay thuốc lá điện tử không còn khô khan mà trở nên sinh động, dễ ghi nhớ.

Ca sĩ Erik cũng gửi gắm tới người hâm mộ hãy sống lành mạnh, theo đuổi đam mê tích cực và lan tỏa những điều tốt đẹp. Bởi chính các bạn trẻ sẽ là những người xây dựng một môi trường học đường an toàn, văn minh và không tệ nạn.

​Đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật

Tại điểm cầu Trường trung học cơ sở và trung học phổ thông Marie Curie lại mang đến màu sắc riêng với cách tiếp cận gần gũi, sáng tạo.

Điểm nhấn của chương trình là tiểu phẩm sân khấu hóa về an toàn giao thông, do chính học sinh thể hiện với sự hỗ trợ chuyên môn từ lực lượng chức năng. Không phải những khẩu hiệu khô cứng, tiểu phẩm về an toàn giao thông đã chạm tới cảm xúc người xem bằng chính câu chuyện rất gần gũi với lứa tuổi học trò.

Nguyễn Mạnh Hưng, học sinh lớp 11B2 hóa thân vào vai chiến sĩ Cảnh sát giao thông. Dù lần đầu đứng trên sân khấu lớn, không tránh khỏi những giây phút hồi hộp, Hưng đã hoàn thành vai diễn với sự tự tin và trách nhiệm cao.

Hưng chia sẻ lý do đảm nhận vai diễn này là do gia đình có truyền thống ngành Công an, điều này giúp em có sự thấu hiểu để truyền tải hình ảnh người chiến sĩ một cách chân thực nhất. Qua đây, em không chỉ hiểu thêm về công việc của cha, mẹ mà còn nhận thức rõ ràng hơn về tính thượng tôn pháp luật. Hưng cũng cho biết những tiết học sân khấu hóa có tác động mạnh mẽ hơn nhiều so với lý thuyết thuần túy.

Bên cạnh phần trình diễn, học sinh tại điểm cầu Marie Curie cũng được tham gia phần tương tác hỏi-đáp. Những vấn đề được đưa ra không còn mang tính lý thuyết mà gắn chặt với đời sống hằng ngày của học sinh như: Cách nhận diện hành vi vi phạm, biện pháp phòng tránh, vai trò của gia đình và nhà trường trong việc định hướng ý thức chấp hành pháp luật.

Theo Trung tá Đào Việt Long, Phó trưởng Phòng Cảnh sát giao thông, Công an Hà Nội, trong năm học 2025-2026, đơn vị đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp nhằm bảo đảm trật tự an toàn giao thông, đặc biệt chú trọng vào lứa tuổi học sinh. Bên cạnh việc tăng cường tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm, công tác tuyên truyền được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.

Điểm nổi bật trong phương thức tiếp cận năm nay là việc đẩy mạnh "sân khấu hóa" các nội dung luật định, phù hợp với tâm lý học sinh. Việc các em trực tiếp nghiên cứu, dàn dựng và hóa thân vào các tiểu phẩm tình huống có ý nghĩa như một tiết học thực hành sinh động. Qua đó, học sinh không chỉ am hiểu luật giao thông hơn mà còn trở thành những tuyên truyền viên tích cực trong chính gia đình và cộng đồng.

Thực tế tại nhà trường cho thấy, đa số học sinh đã có ý thức chấp hành pháp luật tốt. Tuy nhiên, trước những tác động từ xã hội, đặc biệt là sự xuất hiện của các loại ma túy “núp bóng” hay thuốc lá điện tử, việc tăng cường kỹ năng nhận diện và phòng tránh là rất cần thiết. Chính vì vậy, những chương trình mang tính trải nghiệm như “Tiết học Gen Z” được xem là giải pháp hiệu quả. Ở góc độ lớn hơn, chương trình còn góp phần củng cố mối liên kết giữa nhà trường-gia đình-xã hội trong công tác giáo dục.

“Tiết học Gen Z" tạo nên một làn gió mới trong giáo dục pháp luật học đường. Khi giáo viên đổi mới cách dạy, học sinh thay đổi cách học, quá trình giáo dục không chỉ hiệu quả hơn mà còn trở nên hấp dẫn, gần gũi.

Và từ những “tiết học đặc biệt” như vậy, một môi trường giáo dục an toàn, thân thiện - nơi học sinh không chỉ học để biết, mà còn học để sống đúng pháp luật đang dần được hình thành, bắt đầu từ chính sự hào hứng, chủ động của mỗi thầy cô và học sinh.