Đến thời điểm này, chỉ còn hơn nửa tháng nữa là đến mốc thời gian các phương tiện bắt buộc phải chuyển đổi tài khoản thu phí sang tài khoản giao thông, song thực tế mới có hơn 60% số phương tiện ô-tô đã thực hiện chuyển đổi.
Không được lưu thông qua trạm thu phí nếu chưa chuyển đổi
Theo đánh giá của Cục Đường bộ Việt Nam, sau gần 10 năm hệ thống thu phí tự động không dừng (ETC) được đưa vào vận hành đã góp phần giảm ùn tắc giao thông tại các trạm thu phí, nâng cao năng suất vận tải, tăng tính minh bạch và hỗ trợ công tác quản lý nhà nước hiệu quả. Đến nay, đã có gần 6,6 triệu phương tiện dán thẻ và sử dụng dịch vụ ETC (chiếm gần 96% phương tiện đang lưu thông). Tuy nhiên, tài khoản ETC chỉ cho phép thanh toán phí đường bộ, không thanh toán được cho mục đích khác, đồng thời chủ phương tiện không thể rút tiền thừa khỏi
tài khoản khi cần.
Để tạo thuận tiện cho người dân và doanh nghiệp mở rộng dịch vụ thanh toán trên nền tảng hệ thống ETC, ngày 30/9/2024, Chính phủ ban hành Nghị định số 119/2024/NĐ-CP quy định về thanh toán điện tử giao thông đường bộ (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2024).
Theo đó, cơ quan quản lý sẽ mở rộng để tài khoản giao thông có thể thanh toán được tất cả các hoạt động, dịch vụ của phương tiện; tiến tới mục tiêu không sử dụng barrie tại các trạm thu phí. Tài khoản giao thông được tạo ra từ thông tin trong tài khoản thu phí trước đây, chủ phương tiện chỉ cần đăng ký phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt (ví điện tử, thẻ visa, tài khoản ngân hàng,...) liên kết với tài khoản giao thông.
Việc đăng ký phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, liên kết với tài khoản giao thông chỉ cần thực hiện trên các ứng dụng đang sử dụng của chủ phương tiện, không phải cài đặt ứng dụng mới. Việc định danh phương tiện sẽ kết hợp hệ thống giao thông thông minh để thực hiện quản lý, giám sát cả trên đường cao tốc và trong đô thị. Các giải pháp kết nối đang được nghiên cứu mở rộng để ứng dụng không chỉ nhằm phục vụ thanh toán mà còn phục vụ giám sát điều hành giao thông trên các tuyến đường.
Thứ trưởng Xây dựng Lê Anh Tuấn nhận định, để tiến tới một hệ sinh thái thanh toán điện tử giao thông đồng bộ, những quy định tại Luật Đường bộ và Nghị định 119/2024/NĐ-CP sẽ mở ra khả năng thanh toán đa dịch vụ chỉ với một tài khoản duy nhất. Đây là thay đổi có tính bước ngoặt, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý nhà nước, ngành ngân hàng, nhà cung cấp dịch vụ thu phí và đơn vị trung gian thanh toán.
“Các cơ quan, đơn vị chức năng cần tuyên truyền, hướng dẫn cho người dân và doanh nghiệp hiểu rõ chính sách, lợi ích và cách thức chuyển đổi, định danh tài khoản. Bộ Xây dựng cam kết luôn đồng hành, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của người dân, doanh nghiệp trong quá trình triển khai, góp phần hiện đại hóa hạ tầng thanh toán trong lĩnh vực giao thông vận tải”, Thứ trưởng Lê Anh Tuấn nhấn mạnh.
Theo ông Tô Nam Toàn, Trưởng phòng Khoa học công nghệ, Môi trường và Hợp tác quốc tế (Cục Đường bộ Việt Nam), tài khoản giao thông không chứa tiền như tài khoản thu phí trước đây. Chủ phương tiện nạp tiền vào phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt để thực hiện thanh toán. Tiền còn lại trong tài khoản thu phí sẽ tiếp tục được ưu tiên sử dụng đến trước ngày 1/10/2025. Sau đó, số dư trong tài khoản sẽ được hoàn trả chủ phương tiện thông qua ví điện tử liên kết với tài khoản giao thông hoặc phương thức khác phù hợp. Nếu không thực hiện chuyển đổi trước thời điểm 1/10/2025, chủ phương tiện sẽ không thể lưu thông phương tiện qua trạm thu phí.
Bảo mật thông tin khi kết nối
Nhiều chủ phương tiện bày tỏ băn khoăn khi chuyển đổi sang tài khoản giao thông, kết nối với ví điện tử và ngân hàng, liệu có bảo đảm tính bảo mật? Ông Nguyễn Lê Thắng, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thu phí tự động VETC cho biết, hiện nay, nhà cung cấp dịch vụ VETC đã thực hiện kết nối trực tiếp với 12 ngân hàng lớn tại Việt Nam phục vụ thanh toán cho các phương tiện sử dụng dịch vụ. Khách hàng hoàn toàn yên tâm, bất cứ ngân hàng nào cũng có thể kết nối vào tài khoản VETC. Bà Nguyễn Thị Ngọc Trang, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Giao thông số Việt Nam (ePass) cũng cho biết, việc kết nối tài khoản giao thông với ví điện tử và ngân hàng đang được đơn vị triển khai khá nhanh chóng, thông suốt và thuận lợi.
Theo đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, vấn đề lo ngại của người dùng về việc lộ thông tin khi kết nối tài khoản giao thông với ví điện tử và ngân hàng cần phân biệt rõ hai trường hợp: Thứ nhất là đối tượng lừa đảo gửi đường link lạ, trường hợp này người dùng cần tỉnh táo kiểm chứng thông tin trước khi ấn vào đường link, đồng thời, nhà cung cấp cần cảnh báo đến người dùng giúp họ phân biệt thông tin chính xác; thứ hai là thực hiện đúng qua app của bên cung cấp dịch vụ. Việc này chỉ mất vài giây nhưng sẽ bảo đảm kết nối an toàn, bảo mật.
Phó Cục trưởng Đường bộ Việt Nam Nguyễn Mạnh Thắng đánh giá, để chuyển đổi tài khoản giao thông thành công, cần tập trung các giải pháp then chốt: Tuyên truyền cho người dân hiểu rõ mốc thời gian 1/10/2025 để chủ động chuyển đổi; bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, tốc độ kết nối giữa tài khoản giao thông và phương tiện thanh toán; đồng thời, có cơ chế hỗ trợ, khuyến khích người dân và doanh nghiệp chuyển đổi, có sự phối hợp đồng bộ giữa các bên để bảo đảm tiến độ và chất lượng triển khai.
