Thương mại điện tử thúc đẩy xuất khẩu: Cơ hội chuyển đổi lớn cho doanh nghiệp

Xuất khẩu thông qua nền tảng thương mại điện tử, đặc biệt theo mô hình B2C đang trở thành một hướng đi chiến lược đối với Việt Nam. Không chỉ mở rộng không gian thị trường, kênh xuất khẩu này còn tạo cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng toàn cầu.

Động lực tăng trưởng mới của xuất khẩu

Những năm gần đây, xuất khẩu thương mại điện tử ghi nhận tốc độ tăng trưởng vượt trội so với phương thức truyền thống, đặc biệt trong hai ngành chủ lực là thời trang và nội thất. Đây là những lĩnh vực mà Việt Nam đang có lợi thế cạnh tranh rõ rệt nhờ nguồn nguyên liệu dồi dào, năng lực sản xuất quy mô lớn và đội ngũ lao động có tay nghề.

Theo ông Sam Charlton, Giám đốc Khu vực châu Á-Thái Bình Dương của Access Partnership, thương mại điện tử đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam. “Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu thông qua thương mại điện tử cao hơn từ 2 đến 5 lần so với xuất khẩu truyền thống, tùy theo từng ngành hàng”, ông chia sẻ.

am-00839-2114.jpg
Hội thảo “Thương mại điện tử thúc đẩy xuất khẩu - Thực trạng và Giải pháp” diễn ra chiều 7/4 tại Hà Nội. (Ảnh: ĐỖ BẢO)

Dự báo trong giai đoạn 2024-2029, xuất khẩu thương mại điện tử ngành nội thất có thể tăng trưởng khoảng 20%, trong khi ngành thời trang đạt khoảng 26%. Những con số này cho thấy thương mại điện tử không còn là kênh bổ trợ mà đang dần trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược xuất khẩu. Kết quả khảo sát của Access Partnership cũng cho thấy tới 97% doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa đánh giá xuất khẩu thương mại điện tử là yếu tố quan trọng cho tăng trưởng, trong khi 96% cho rằng kênh này giúp nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Đáng chú ý, theo ông Trần Trọng Tuyến, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, thương mại điện tử xuyên biên giới đã trở thành xu hướng phát triển quan trọng của thương mại toàn cầu, mở ra cơ hội xuất khẩu mới cho doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa. Ông Tuyến nhấn mạnh “Xuất khẩu thương mại điện tử đại diện cho cơ hội chuyển đổi quan trọng, giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp thị trường toàn cầu”.

Cơ hội lớn song hành cùng thách thức

Dù tiềm năng rộng mở, xuất khẩu thương mại điện tử của Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản, cả từ bên trong doanh nghiệp lẫn môi trường bên ngoài. Từ góc nhìn quốc tế, bà Virginia Foote, Đại diện AmCham tại Hà Nội nhận định thương mại điện tử Việt Nam đã có bước phát triển ấn tượng, đặc biệt sau đại dịch COVID 19, khi mô hình kinh doanh trực tiếp tới người tiêu dùng ngày càng phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, bà cũng chỉ ra rằng những biến động chính sách tại các thị trường lớn, đặc biệt là Hoa Kỳ, đang tạo ra không ít khó khăn.

Theo bà, việc chưa rõ ràng về thuế quan, quy định nhập khẩu hay phân loại hàng hóa khiến doanh nghiệp gặp thách thức trong việc dự báo và xây dựng chiến lược kinh doanh. “Đây là những yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp tới quyết định mở rộng thị trường của doanh nghiệp”, bà nhấn mạnh.

ong-sam-charlton-director-access-partnership.jpg
Ông Sam Charlton, Giám đốc Khu vực châu Á-Thái Bình Dương của Access Partnership.

Ở góc độ doanh nghiệp, chi phí vẫn là rào cản lớn nhất, ông Sam Charlton đánh giá: chi phí logistics, kho bãi và vận chuyển, đặc biệt đối với các ngành hàng cồng kềnh như nội thất, đang làm giảm đáng kể lợi thế cạnh tranh. Bên cạnh đó, sự phức tạp của các quy định tại thị trường xuất khẩu cũng là một thách thức không nhỏ. Nhiều doanh nghiệp nhỏ chưa có đủ nguồn lực để theo dõi và tuân thủ các yêu cầu quốc tế, từ tiêu chuẩn kỹ thuật đến quy định hải quan. Ở trong nước, một số thủ tục như hóa đơn điện tử hay hoàn thuế giá trị gia tăng còn kéo dài, ảnh hưởng đến dòng tiền và khả năng duy trì hoạt động của doanh nghiệp.

Hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực

Trước những thách thức đó, yêu cầu đặt ra là phải xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ, trong đó chính sách đóng vai trò dẫn dắt. Theo ông Trần Trọng Tuyến, về mặt thể chế, Luật Thương mại điện tử sẽ có hiệu lực từ tháng 7/2026, trong đó yêu cầu Nhà nước hỗ trợ phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới, mở rộng thị trường quốc tế cho hàng hóa và dịch vụ Việt Nam. Cùng với đó, Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026-2030 đã đặt ra mục tiêu thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm Việt Nam thông qua nền tảng số và đẩy mạnh giao dịch xuyên biên giới.

Ông cũng cho biết, trong những năm qua, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cùng cộng đồng doanh nghiệp đã chủ động triển khai nhiều hoạt động nhằm thúc đẩy xuất khẩu trực tuyến. Nhiều doanh nghiệp nhỏ đã thành công trong việc đưa sản phẩm tới người tiêu dùng quốc tế thông qua các nền tảng uy tín như Amazon.

q8.jpg
Livestream bán hàng qua thương mại điện tử tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: THẾ ANH)

Ở cấp độ doanh nghiệp, nâng cao năng lực số là yếu tố then chốt. Theo ông Sam Charlton, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược thương hiệu rõ ràng, tận dụng lợi thế của thương mại điện tử để tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, qua đó nâng cao giá trị gia tăng. Đồng quan điểm, bà Virginia Foote cho rằng yếu tố cốt lõi để cạnh tranh trên thị trường quốc tế là độ tin cậy của sản phẩm, sự minh bạch về chất lượng và năng lực logistics. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, đây sẽ là những yếu tố quyết định khả năng trụ vững và phát triển của doanh nghiệp Việt Nam.

Việt Nam đang đứng trước cơ hội quan trọng để tái cấu trúc mô hình xuất khẩu theo hướng hiện đại, linh hoạt và hiệu quả hơn. Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, cùng sự hoàn thiện dần của khung chính sách và sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp, thương mại điện tử hoàn toàn có thể trở thành “đòn bẩy” chiến lược.

Đại diện Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam khẳng định, việc thúc đẩy xuất khẩu thương mại điện tử không chỉ cần sự chủ động của doanh nghiệp mà còn đòi hỏi sự đồng hành của cơ quan quản lý và các tổ chức hỗ trợ, nhằm xây dựng một lộ trình phát triển khả thi, bền vững. Vấn đề cốt lõi không chỉ là nhận diện cơ hội, mà là khả năng hành động nhanh, đồng bộ và hiệu quả. Khi những điểm nghẽn về chính sách, hạ tầng và năng lực được tháo gỡ, xuất khẩu thương mại điện tử sẽ không chỉ giúp hàng hóa Việt Nam vươn xa, mà còn góp phần nâng cao vị thế của nền kinh tế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Để đạt mục tiêu tăng trưởng từ 10%/năm trở lên, khu vực kinh tế tư nhân chính là động lực quan trọng để nền kinh tế bứt phá.

Kinh tế tư nhân mở khóa tăng trưởng

Tại hội thảo "Mở khóa tăng trưởng: Động lực từ kinh tế tư nhân" do Báo Thanh niên tổ chức ngày 8/6 tại Hà Nội, các đại biểu đã nhận diện 3 điểm nghẽn lớn đang cản trở khu vực kinh tế tư nhân phát triển. Đó là điểm nghẽn về nguồn vốn; thể chế và thủ tục hành chính; tiếp cận đất đai và các chính sách hỗ trợ.

Khu vực kinh tế tư nhân đang được tạo điều kiện tiếp cận tốt hơn các nguồn lực phục vụ sản xuất, kinh doanh. (Ảnh: MINH PHƯƠNG)

Khơi thông nguồn lực, tạo động lực mới cho kinh tế tư nhân bứt phá

Bộ Tài chính vừa có báo cáo kết quả 1 năm thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Đáng chú ý, nhiều chính sách hỗ trợ tiếp cận đất đai, tín dụng, nhân lực, chuyển đổi số và mở rộng thị trường đang được triển khai, tạo thêm nguồn lực để khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn.

Chỉ số hiệu quả kinh tế tư nhân (BPI) - chỉ số lần đầu được công bố trong năm 2025, Tây Ninh đạt 4,01 điểm, xếp thứ 24/34 tỉnh, thành phố.

Tây Ninh tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực cho kinh tế tư nhân phát triển

Với tinh thần “Chủ động-Đồng bộ-Quyết liệt-Thực chất-Hiệu quả”, Tây Ninh đang tập trung triển khai nhiều giải pháp tháo gỡ các điểm nghẽn, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi để khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế hai con số và phát triển bền vững.

Dịp cao điểm hè, Vietnam Airlines Group sẽ khai thác 28.300 chuyến bay nội địa với gần 5,5 triệu ghế.

Vietnam Airlines Group tăng tải dịp hè, mở bán gần 5,5 triệu ghế nội địa

Trong dịp cao điểm hè (từ nay đến ngày 16/8), Vietnam Airlines Group (gồm Vietnam Airlines, Pacific Airlines và VASCO) sẽ cung ứng gần 5,5 triệu ghế trên mạng bay nội địa để phục vụ nhu cầu du lịch cao điểm hè. Cùng với đó, hãng mở bán nhiều mức giá vé ưu đãi và triển khai các chương trình khuyến mại trên kênh trực tuyến.

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) đã ban hành Văn bản số 1781 gửi các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu và thương nhân yêu cầu chủ động nguồn hàng, duy trì hoạt động cung ứng liên tục cho thị trường.

Yêu cầu bảo đảm nguồn cung xăng sinh học trên cả nước

Nhằm bảo đảm nguồn cung xăng sinh học theo lộ trình trên toàn quốc, ngày 8/6, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) đã ban hành Văn bản số 1781 gửi các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu và thương nhân yêu cầu chủ động nguồn hàng, duy trì hoạt động cung ứng liên tục cho thị trường.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng ngày 8/6: Tiếp tục giảm "không phanh", giá vàng trong nước bán ra ở mức 148,5 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay (8/6) tiếp đà giảm xuống mức 4.308,4 USD/ounce trong bối cảnh thị trường gần như không còn hy vọng rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) sẽ cắt giảm lãi suất trong thời gian tới. Trong nước, giá vàng các thương hiệu tiếp tục giảm mạnh, mua vào-bán ra ở mức 144,5-148,5 triệu đồng/lượng.

Nhiều cải cách được triển khai nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả hoạt động của thị trường chứng khoán. (Ảnh: Minh An)

Thị trường vốn Việt Nam tăng tốc hoàn thiện các điều kiện nâng hạng

Cải cách về hạ tầng giao dịch, cơ chế vận hành, khung pháp lý đang giúp thị trường vốn Việt Nam tiến gần hơn tới các chuẩn mực quốc tế. Theo Ngân hàng UBS, quá trình cải cách đang diễn ra theo hướng thực chất, có thể đo lường được, góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư vào triển vọng nâng hạng thị trường trong thời gian tới.

Dây chuyền sản xuất các sản phẩm tại Công ty Sen vòi Viglacera, Tổng công ty Viglacera (Ảnh: ĐĂNG ANH)

Mở kênh huy động vốn cho doanh nghiệp nhà nước

Đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp gắn với niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng quản trị, mở rộng khả năng tiếp cận vốn, đồng thời thúc đẩy quá trình gia tăng quy mô vốn hóa và nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.

Tại khu chế biến của Công ty trách nhiệm hữu hạn Vĩnh Hiệp, từng khay cà-phê được đảo đều để bảo đảm chất lượng, phục vụ nhu cầu xuất khẩu.

Nâng tầm giá trị, tạo cơ hội phát triển nông sản

Ngành nông nghiệp tỉnh Gia Lai đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, chuyển từ lợi thế tự nhiên sang năng lực cạnh tranh thực chất để khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế. Trong đó, xuất khẩu được xác định là hướng đi chiến lược, giúp nâng cao giá trị và tạo động lực phát triển cho nông sản địa phương.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng trong nước trải qua tuần giao dịch ảm đạm với 6 phiên giảm liên tiếp, “bốc hơi” 8,8 triệu đồng/lượng

Tuần này, dữ liệu việc làm của Mỹ khả quan hơn và những lo ngại về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tăng lãi suất đã kéo giá vàng thế giới giảm mạnh, đóng cửa tuần giao dịch ở mức 4.328 USD/ounce. Trong nước, giá vàng các thương hiệu cũng “lao dốc” không phanh, mua vào-bán ra quanh mức 146,2-150,2 triệu đồng/lượng.