Thiếu nhiều cơ chế, chính sách để phát triển thị trường khoa học và công nghệ

Chợ công nghệ và thiết bị (Techmart) được tổ chức hằng năm, nhằm tạo lập những giao dịch giữa bên cung và cầu công nghệ. Sau mỗi kỳ Techmart thường có nhiều hợp đồng, bản ghi nhớ được ký kết lên đến hàng nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên vẫn còn nhiều vướng mắc khiến nhiều hợp đồng, bản ghi nhớ không triển khai được và nhiều sản phẩm sáng tạo khó đưa ra thị trường.

Theo Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ (KH và CN) Quốc gia (Bộ KH và CN), Techmart là hoạt động quan trọng trong quá trình tạo lập và phát triển thị trường KH và CN của Việt Nam. Tại đây, các kết quả nghiên cứu, công nghệ, thiết bị mới sẽ được giới thiệu, chuyển giao và mở đường cho các đơn vị đổi mới công nghệ, tạo ra sản phẩm, dịch vụ chất lượng cao hơn. Do đó, mục đích chính của các kỳ Techmart vẫn là đẩy mạnh các giao dịch mua, bán công nghệ tiên tiến, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tăng hiệu quả về kinh tế-xã hội. Sau mỗi kỳ Techmart, Cục Thông tin KH và CN Quốc gia đều có những báo cáo tổng kết cho thấy, đã có hàng trăm hợp đồng, bản ghi nhớ được ký kết giữa các đơn vị, với giá trị lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Nhưng sau đó, không ít doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc triển khai các hợp đồng, bản ghi nhớ, khiến hiệu quả "hậu" Techmart chưa cao.

Tổng Giám đốc Tập đoàn công nghiệp Quang Trung Nguyễn Tăng Cường cho biết, tại Techmart 2015 đã giới thiệu hệ thống đèn LED sử dụng cho khu vực chiếu sáng công cộng. Hệ thống được tích hợp công nghệ hiện đại, có thể tiết kiệm ít nhất 50% lượng điện năng tiêu thụ và cho phép điều khiển được từ xa, cho nên đã có 48 tỉnh, thành phố muốn ký hợp đồng sử dụng. Nhà đầu tư sẵn sàng bỏ vốn để thay đổi toàn bộ hệ thống đèn cũ sang công nghệ chiếu sáng mới, chịu trách nhiệm duy tu, bảo dưỡng, nhân công lắp đặt..., đổi lại, sẽ được lấy phần chênh lệch phải trả cho số điện năng đã tiết kiệm được hằng năm. Hà Nội mỗi năm chi khoảng 100 tỷ đồng để trả tiền điện cho việc chiếu sáng công cộng, sau khi áp dụng công nghệ mới có thể tiết kiệm đến 60 tỷ đồng. Lợi ích và hiệu quả đã rõ, nhưng để lấy được khoản tiền chênh lệch tiết kiệm đó trả cho nhà đầu tư, thì lại là vấn đề khó giải quyết.

Theo Phó Giám đốc Sở KH và CN Ninh Bình Giang Tuấn Anh, một số doanh nghiệp khi tham gia Techmart đã mang đến những sản phẩm mới, gần gũi với xã hội như: nước mắm, ngọc trai nước ngọt... đều rất thành công trong việc bán hàng và ký kết các hợp đồng. Nhưng khi chuyển giao công nghệ, đưa sản phẩm vào sản xuất ở quy mô công nghiệp lại vướng những khó khăn về cơ chế. Các chuyên gia cho rằng, Nhà nước còn thiếu các cơ chế, chính sách hỗ trợ, khuyến khích giao dịch cung, cầu công nghệ, thiết bị tại Techmart. Nhất là các hợp đồng được ký kết với cơ quan, tổ chức có sử dụng tiền từ ngân sách Nhà nước thì các thủ tục hành chính vô cùng phức tạp, mất thời gian. Có những đơn vị phải mất một năm để thực hiện việc lên kế hoạch, đề án, phê duyệt, thẩm định... rồi phải đấu thầu, khiến nhiều hợp đồng khó thực hiện. Ngoài ra, các sản phẩm được hình thành từ kết quả nghiên cứu KH và CN, khi muốn thương mại hóa phải được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đánh giá và cấp phép lưu hành. Tuy nhiên các sản phẩm KH và CN luôn đổi mới, sáng tạo, hầu hết chưa có quy chuẩn, tiêu chuẩn quy định về chất lượng cũng là một vướng mắc, khiến việc triển khai hợp đồng sản xuất còn chậm.

Phó Cục trưởng Thông tin KH và CN Quốc gia Lê Thị Khánh Vân cho rằng, các kết quả nghiên cứu KH và CN được triển lãm tại Techmart đều đã thành công ở quy mô nhỏ. Nhưng khi áp dụng vào thực tiễn sản xuất ở quy mô công nghiệp lại có nhiều điểm khác nhau. Do đó, cần triển khai ở các mô hình thử nghiệm, hoàn thiện ở quy mô khác nhau theo đúng nhu cầu thực tiễn. Khi đó, Bộ KH và CN cần làm chức năng "bà đỡ" cho các nghiên cứu, hỗ trợ và hoàn thiện quy trình để đưa sản phẩm vào sản xuất ở quy mô công nghiệp. Một số doanh nghiệp gặp vướng mắc về vấn đề chuyển giao công nghệ, các ưu đãi về thuế... cần đăng ký để được cấp giấy chứng nhận là doanh nghiệp KH và CN, khi đó sẽ được hưởng các ưu đãi, hỗ trợ phát triển, ứng dụng KH và CN trong nghiên cứu, sản xuất. Từ năm 2015, Techmart đã có thay đổi, khi tạo ra "không gian tư vấn", các doanh nghiệp có thể đặt ra "bài toán" cần đổi mới công nghệ, những khó khăn cần giải quyết; khi đó, các nhà khoa học, viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức KH và CN... sẽ đưa ra những giải pháp, để doanh nghiệp được lựa chọn và ký hợp đồng hợp tác. Sau các kỳ Techmart, ban tổ chức vẫn tiếp tục theo dõi để hỗ trợ tất cả hợp đồng được ký kết và giúp các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc triển khai các hợp đồng. Do đó, số lượng hợp đồng "ảo" đã giảm rõ rệt, hầu hết các hợp đồng đều, đã và đang được các bên thực hiện.

Hiện nay, thị trường KH và CN vẫn thiếu cơ sở pháp lý và các định chế trung gian, để thúc đẩy các giao dịch về công nghệ. Nhà nước cần có những chính sách để kích cầu công nghệ, tăng các ưu đãi cho những doanh nghiệp khởi nghiệp từ các nghiên cứu KH và CN, hỗ trợ doanh nghiệp có các sản phẩm thiết yếu với xã hội... Có như vậy, mới thúc đẩy các nghiên cứu KH và CN phát triển, nhanh chóng được đầu tư thương mại hóa và tăng hiệu quả cho nền kinh tế đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham dự hội thảo quốc tế do Trường đại học Intracom phối hợp các đơn vị tổ chức. (Ảnh: NHẬT MINH)

Ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống - Từ lý luận đến thực tiễn

Ngày 28/1, tại Hà Nội, Trường đại học Intracom phối hợp Tạp chí Pháp luật và Phát triển, Viện khoa học và Bổ trợ Tư pháp (Liên hiệp Hội Người khuyết tật Việt Nam), Tạp chí Vận động, Nghiên cứu và Giáo dục (JARE)… tổ chức hội thảo quốc tế “Thúc đẩy ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống - Từ lý luận đến thực tiễn”.

Người dân đến giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công-Chi nhánh số 3-phường Đống Đa, Hà Nội. (Ảnh: nhandan.vn)

Khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia

Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức có vai trò thống nhất và chuẩn hóa thông tin nhân sự trong toàn bộ hệ thống cơ quan nhà nước, từ đó có cái nhìn toàn diện về số lượng, chất lượng, cơ cấu đội ngũ nhằm đưa ra các quyết định quản lý và sử dụng nhân sự một cách khoa học, hợp lý.

Sinh viên Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh thực hành nghiên cứu khoa học.

Đổi mới nghiên cứu liên ngành trong lĩnh vực khoa học xã hội

Trong thời đại ngày nay, nhiều vấn đề không chỉ là sự quan tâm của một quốc gia đơn lẻ, mà trở thành vấn đề chung của cả khu vực và thế giới. Theo đó, thúc đẩy nghiên cứu đa ngành là con đường tất yếu để giải quyết các vấn đề thực tiễn một cách toàn diện và hiệu quả.

100% cử tri có mặt tại Hội nghị nhất trí giới thiệu đồng chí Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Bộ Khoa học và Công nghệ giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI

150/150 cử tri có mặt tại hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi công tác đối với người được dự kiến giới thiệu ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI của Bộ Khoa học và Công nghệ đã nhất trí giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Đông đảo người dân tham dự triển lãm.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học tiên tiến để bảo tồn và phát triển dược liệu

Sáng 23/1, Viện Dược liệu phối hợp UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức Triển lãm Sách và Dược liệu Việt Nam với chủ đề “Kết nối tri thức vì sức khỏe cộng đồng” tại Phố Sách Hà Nội. Triển lãm nhằm chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng và 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Cán bộ Sở Khoa học và Công nghệ Thái Nguyên khảo sát để cấp chỉ dẫn địa lý cho gạo nếp Khẩu Nua Lếch. (Ảnh: THU HIỀN)

Đổi mới sáng tạo ở Thái Nguyên

Tỉnh Thái Nguyên đã và đang khẳng định quyết tâm biến khoa học, công nghệ trở thành khâu đột phá để thúc đẩy kinh tế-xã hội. Với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Thái Nguyên từng bước đẩy nhanh phát triển kinh tế số, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham quan các khu vực bên lề lễ khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn Hòa Lạc.

Việt Nam sẽ bước vào nhóm số ít quốc gia sở hữu năng lực chế tạo chip bán dẫn

Chip bán dẫn hiện là “đòn bẩy” của những nước chi phối công nghệ sản xuất, sử dụng như công cụ chính trị để kiểm soát, kìm hãm kinh tế, công nghiệp an ninh quốc phòng. Việt Nam xác định bán dẫn là một trong những công nghệ chiến lược cần làm chủ, với mắt xích then chốt vừa được công bố: nhà máy sản xuất chip tại Hòa Lạc.

Ứng dụng khoa học, công nghệ là giải pháp hiệu quả để quản lý, bảo vệ tài nguyên biển.

Ứng dụng công nghệ trong quản lý các khu bảo tồn biển

Đến năm 2030, Việt Nam có 27 khu bảo tồn biển, trong đó có 16 khu bảo tồn biển cấp quốc gia, 11 cấp tỉnh với khoảng 20 hệ sinh thái, 11.000 loại thủy sản, khoảng 3.000 đảo. Đây là địa điểm lý tưởng để thực hiện nhiệm vụ lưu giữ, bảo tồn giống, nguồn gen, đa dạng sinh học; phát triển kinh tế, du lịch; phục vụ nghiên cứu khoa học…